हरिवंश
Нарада предупреждает Камсу о грядущей смертиHV 46.1-6
243 / 607
हरिवंश · HV 46.1-6
देवनागरी

ज्ञात्वा विष्णुं क्षितिगतं भागांश् च त्रिदिवौकसाम् विनाशशंसी कंसस्य नारदो मथुरां ययौ ॥
त्रिविष्टपाद् आपतितो मथुरोपवने स्थितः प्रेषयाम् आस कंसस्य उग्रसेनसुतस्य वै ॥
स नारदस्यागमनं श्रुत्वा त्वरितविक्रमः निर्गजामासुरः कंसः स्वपुर्याः पद्मलोचनः ॥
स ददर्शातिथिं श्लाघ्यं देवर्षिं वीतकल्मषम् तेजसा ज्वलनाकारं वपुषा सूर्यवर्चसम् ॥
सो ऽभिवाद्यर्षये तस्मै पूजां चक्रे यथाविधि आसनं चाग्निवर्णाभं विसृज्योपजहार वै ॥
निषसादासने तस्मिन् स वै शक्रसखो मुनिः उवाच चोग्रसेनस्य सुतं परमकोपनम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

jñātvā viṣṇuṃ kṣitigataṃ bhāgāṃś ca tridivaukasām vināśaśaṃsī kaṃsasya nārado mathurāṃ yayau ||
triviṣṭapād āpatito mathuropavane sthitaḥ preṣayām āsa kaṃsasya ugrasenasutasya vai ||
sa nāradasyāgamanaṃ śrutvā tvaritavikramaḥ nirgajāmāsuraḥ kaṃsaḥ svapuryāḥ padmalocanaḥ ||
sa dadarśātithiṃ ślāghyaṃ devarṣiṃ vītakalmaṣam tejasā jvalanākāraṃ vapuṣā sūryavarcasam ||
so 'bhivādyarṣaye tasmai pūjāṃ cakre yathāvidhi āsanaṃ cāgnivarṇābhaṃ visṛjyopajahāra vai ||
niṣasādāsane tasmin sa vai śakrasakho muniḥ uvāca cograsenasya sutaṃ paramakopanam ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ज्ञात्वा विष्णुं क्षितिगतंjñātvā viṣṇuṃ kṣitigataṃузнав, что Вишну сошёл на землю
भागांश् च त्रिदिवौकसाम्bhāgāṃś ca tridivaukasāmи доли небожителей
विनाशशंसी कंसस्यvināśaśaṃsī kaṃsasyaпредвещая гибель Камсы
नारदो मथुरां ययौnārado mathurāṃ yayauНарада пошёл в Матхуру
त्रिविष्टपाद् आपतितोtriviṣṭapād āpatitoспустившись с неба
मथुरोपवने स्थितःmathuropavane sthitaḥостановившись в роще Матхуры
प्रेषयाम् आस कंसस्यpreṣayām āsa kaṃsasyaпослал к Камсе
उग्रसेनसुतस्य वैugrasenasutasya vaiименно к сыну Уграсены
स नारदस्यागमनंsa nāradasyāgamanaṃон о приходе Нарады
श्रुत्वा त्वरितविक्रमःśrutvā tvaritavikramaḥуслышав, быстро двинулся
निर्गजामासुरः कंसःnirgajāmāsuraḥ kaṃsaḥасур Камса вышел
स्वपुर्याः पद्मलोचनःsvapuryāḥ padmalocanaḥиз своего города, лотосоокий
स ददर्शातिथिं श्लाघ्यंsa dadarśātithiṃ ślāghyaṃон увидел достойного почёта гостя
देवर्षिं वीतकल्मषम्devarṣiṃ vītakalmaṣamбожественного риши, свободного от скверны
तेजसा ज्वलनाकारंtejasā jvalanākāraṃсиянием подобного пламени
वपुषा सूर्यवर्चसम्vapuṣā sūryavarcasamтелом с блеском солнца
सो ऽभिवाद्यर्षये तस्मैso 'bhivādyarṣaye tasmaiон, поклонившись тому риши
पूजां चक्रे यथाविधिpūjāṃ cakre yathāvidhiоказал почесть по правилу
आसनं चाग्निवर्णाभंāsanaṃ cāgnivarṇābhaṃи сиденье цвета огня
विसृज्योपजहार वैvisṛjyopajahāra vaiвыставив, предложил
निषसादासने तस्मिन्niṣasādāsane tasminон сел на то сиденье
स वै शक्रसखो मुनिःsa vai śakrasakho muniḥтот мудрец, друг Шакры
उवाच चोग्रसेनस्यuvāca cograsenasyaи сказал Уграсены
सुतं परमकोपनम्sutaṃ paramakopanamсыну, крайне гневливому
अनुवाद

Вайшампаяна сказал: Узнав, что Вишну сошёл на землю и что доли небожителей уже нисходят, Нарада, предвещая гибель Камсы, отправился в Матхуру. Спустившись с неба, он остановился в роще возле Матхуры и послал весть Камсе, сыну Уграсены. Услышав о приходе Нарады, лотосоокий асур Камса быстро вышел из своего города. Он увидел достойного почёта гостя — божественного риши, свободного от скверны, сиянием подобного пламени и телом блестящего как солнце. Поклонившись риши, Камса по правилу оказал ему почесть и предложил сиденье, сиявшее как огонь. Друг Шакры, мудрый Нарада, сел на это сиденье и обратился к крайне гневливому сыну Уграсены.

संस्करण

7749a3eba962 · प्रकाशित 22 जून 2026, 3:44:04 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से