Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
हरिवंश
Кришна усмиряет КалиюHV 56.41-46
290 / 607
हरिवंश · HV 56.41-46
॥
देवनागरी

निर्जिते तु गते सर्पे कृष्णम् उत्तीर्य विष्ठितम् विस्मितास् तुष्टुवुर् गोपाश् चक्रुश् चैव प्रदक्षिणम् ॥
ऊचुः सर्वे सुसंप्रीता नन्दगोपं वनेचराः धन्यो ऽस्य् अनुगृहीतो ऽसि यस्य ते पुत्र ईदृशः ॥
अद्यप्रभृति गोपानां गवां घोषस्य चानघ आपत्सु शरणं कृष्णः प्रभुश् चायतलोचनः ॥
जाता शिवजला सर्वा यमुना मुनिसेविता सर्वैस् तीर्थैः सुखं गावो विचरिष्यन्ति नः सदा ॥
व्यक्तम् एव वयं गोपा वने यत् कृष्णम् ईदृशम् महद्भूतं न जानीमश् छन्नम् अग्निम् इव व्रजे ॥
एवं ते विस्मिताः सर्वे स्तुवन्तः कृष्णम् अव्ययम् जग्मुर् गोपगणा घोषं देवाश् चैत्ररथं यथा ॥

लिप्यंतरण (IAST)

nirjite tu gate sarpe kṛṣṇam uttīrya viṣṭhitam vismitās tuṣṭuvur gopāś cakruś caiva pradakṣiṇam ||
ūcuḥ sarve susaṃprītā nandagopaṃ vanecarāḥ dhanyo 'sy anugṛhīto 'si yasya te putra īdṛśaḥ ||
adyaprabhṛti gopānāṃ gavāṃ ghoṣasya cānagha āpatsu śaraṇaṃ kṛṣṇaḥ prabhuś cāyatalocanaḥ ||
jātā śivajalā sarvā yamunā munisevitā sarvais tīrthaiḥ sukhaṃ gāvo vicariṣyanti naḥ sadā ||
vyaktam eva vayaṃ gopā vane yat kṛṣṇam īdṛśam mahadbhūtaṃ na jānīmaś channam agnim iva vraje ||
evaṃ te vismitāḥ sarve stuvantaḥ kṛṣṇam avyayam jagmur gopagaṇā ghoṣaṃ devāś caitrarathaṃ yathā ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
निर्जिते तु गते सर्पेnirjite tu gate sarpeкогда побеждённый змей ушёл
कृष्णम् उत्तीर्य विष्ठितम्kṛṣṇam uttīrya viṣṭhitamКришну, вышедшего и стоящего
विस्मितास् तुष्टुवुर् गोपाश्vismitās tuṣṭuvur gopāśизумлённые пастухи прославляли
चक्रुश् चैव प्रदक्षिणम्cakruś caiva pradakṣiṇamи совершили обход
ऊचुः सर्वे सुसंप्रीताūcuḥ sarve susaṃprītāсказали все очень довольные
नन्दगोपं वनेचराःnandagopaṃ vanecarāḥНандагопе лесные жители
धन्यो ऽस्य् अनुगृहीतो ऽसिdhanyo 'sy anugṛhīto 'siсчастлив ты, одарён милостью
यस्य ते पुत्र ईदृशःyasya te putra īdṛśaḥу кого такой сын
अद्यप्रभृति गोपानांadyaprabhṛti gopānāṃс сегодняшнего дня для пастухов
गवां घोषस्य चानघgavāṃ ghoṣasya cānaghaкоров и селения, безгрешный
आपत्सु शरणं कृष्णःāpatsu śaraṇaṃ kṛṣṇaḥв бедах прибежище Кришна
प्रभुश् चायतलोचनःprabhuś cāyatalocanaḥи Господь, длинноокий
जाता शिवजला सर्वाjātā śivajalā sarvāстала вся с благой водой
यमुना मुनिसेविताyamunā munisevitāЯмуна, почитаемая мудрецами
सर्वैस् तीर्थैः सुखं गावोsarvais tīrthaiḥ sukhaṃ gāvoна всех бродах спокойно коровы
विचरिष्यन्ति नः सदाvicariṣyanti naḥ sadāбудут всегда у нас ходить
व्यक्तम् एव वयं गोपाvyaktam eva vayaṃ gopāочевидно же, мы пастухи
वने यत् कृष्णम् ईदृशम्vane yat kṛṣṇam īdṛśamчто в лесу такого Кришну
महद्भूतं न जानीमश्mahadbhūtaṃ na jānīmaśвеликим существом не знаем
छन्नम् अग्निम् इव व्रजेchannam agnim iva vrajeкак скрытый огонь во Врадже
एवं ते विस्मिताः सर्वेevaṃ te vismitāḥ sarveтак все они изумлённые
स्तुवन्तः कृष्णम् अव्ययम्stuvantaḥ kṛṣṇam avyayamпрославляя неистощимого Кришну
जग्मुर् गोपगणा घोषंjagmur gopagaṇā ghoṣaṃпастушьи группы пошли в селение
देवाश् चैत्ररथं यथाdevāś caitrarathaṃ yathāкак боги в Чайтраратху
अनुवाद

Когда змей был побеждён и ушёл, Кришна вышел из воды и встал. Изумлённые пастухи прославляли его и совершили обход вокруг него. Все лесные жители, очень довольные, сказали Нандагопе: «Счастлив ты, одарён милостью, раз у тебя такой сын. С сегодняшнего дня, о безгрешный, Кришна, длинноокий Господь, будет прибежищем для пастухов, коров и всего селения в бедах. Вся Ямуна, почитаемая мудрецами, стала благоводной; теперь наши коровы всегда будут спокойно ходить по всем её бродам. Очевидно, мы, пастухи, не понимали, что такой Кришна в лесу — великое существо, скрытое во Врадже, как огонь». Так все они, изумлённые и прославляющие неистощимого Кришну, пошли пастушьими группами в селение, как боги идут в Чайтраратху.

संस्करण

ea5c0f7f8225 · प्रकाशित 22 जून 2026, 3:44:09 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक HV 56.35-40

श्लोक बदलें इन कुंजियों से