एष मे प्रथमः कृष्ण नियोगो गोषु यः कृतः श्रूयतामपरं चापि ममागमनकारणम् ॥
क्षिप्रं संसाध्यतां कंसः केशी च तुरगाधमः अरिष्टश् च मदाविष्टो राजराज्यं ततः कुरु ॥
पितृष्वसरि जातस् ते ममांशो ऽहम् इव स्थितः स ते रक्ष्यश् च मान्यश् च सख्ये च विनियुज्यताम् ॥
त्वया ह्य् अनुगृहीतः स तव वृत्तानुवर्तकः त्वद्वशे वर्तमानः स प्राप्स्यते विपुलं यशः ॥
भारतस्य च वंशस्य स वरिष्ठो धनुर्धरः भविष्यत्य् अनुरूपश् च त्वाम् ऋते न च रंस्यते ॥
भारतं त्वयि चासक्तं तस्मिंश् च पुरुषोत्तमे उभाभ्याम् अपि संयोगे यास्यन्ति निधनं नृपाः ॥
प्रतिज्ञातं च मे कृष्ण ऋषिमध्ये सुरेषु च मम पुत्रो ऽर्जुनो नाम जातः कुन्त्यां कुरूद्वहः ॥
सो ऽस्त्राणां पारतन्त्रज्ञः श्रेष्ठश् चापविकर्षणे तं प्रवेक्ष्यन्ति वै सर्वे राजानः शस्त्रयोधिनः ॥
अक्षौहिण्यश् च शूराणां राज्ञां संग्रामशालिनाम् समरे राजधर्मेण योजयिष्यन्ति मृत्युना ॥
तस्यास्त्रचरितं मार्गं धनुषो लाघवेन च नानुयास्यन्ति राजानो देवा वा त्वां विना प्रभो ॥
स ते बन्धुः सहायश् च संग्रामेषु भविष्यति तस्य योगो विधातव्यस् त्वया गोविन्द मत्कृते ॥
द्रष्टव्यः स यथाहं वै त्वया मान्यश् च नित्यशः ज्ञाता त्वम् एव लोकानाम् अर्जुनस्य च नित्यशः ॥
त्वया हि नित्यं रक्ष्यः स आहवेषु महत्सु च रक्षितस्य त्वया तस्य न मृत्युः प्रभविष्यति ॥
अर्जुनं विद्धि मां कृष्ण मां चैवात्मानम् आत्मना आत्मा ते ऽहं यथा शश्वत् तथैव तव सो ऽर्जुन ॥
त्वया लोकान् इमाञ् जित्वा बलेर् हस्तात् त्रिभिः क्रमैः देवतानां कृतो राजा पुरा ज्येष्ठक्रमाद् अहम् ॥
त्वां च सत्यमयं ज्ञात्वा सत्येष्टं सत्यविक्रमम् सत्येनोपेत्य देवा वै योजयन्ति रिपुक्षये ॥
सो ऽर्जुनो नाम मे पुत्रः पितुस् ते भगिनीसुतः इह सौहृदतां यातु भूत्वा सहचरः पुरा ॥
तस्य ते युध्यतः कृष्ण स्वस्थाने ऽथ गृहे ऽपि वा वोढव्या पुंगवेनेव धूः सर्वा रणवाहिनी ॥
कंसे विनिहते कृष्ण त्वया भाव्यर्थदर्शिना अभितस् तन् महद्युद्धं भविष्यति महीक्षिताम् ॥
तत्र तेषां नृवीराणाम् अतिमानुषकर्मणाम् विजयस्यार्जुनो भोक्ता यशसा त्वं तु योक्ष्यसे ॥
एतन् मे कृष्ण कार्त्स्न्येन कर्तुम् अर्हसि भाषितम् यद्य् अहं ते सुराश् चैव सत्यं च प्रियम् अच्युत ॥
eṣa me prathamaḥ kṛṣṇa niyogo goṣu yaḥ kṛtaḥ śrūyatāmaparaṃ cāpi mamāgamanakāraṇam ||
kṣipraṃ saṃsādhyatāṃ kaṃsaḥ keśī ca turagādhamaḥ ariṣṭaś ca madāviṣṭo rājarājyaṃ tataḥ kuru ||
pitṛṣvasari jātas te mamāṃśo 'ham iva sthitaḥ sa te rakṣyaś ca mānyaś ca sakhye ca viniyujyatām ||
tvayā hy anugṛhītaḥ sa tava vṛttānuvartakaḥ tvadvaśe vartamānaḥ sa prāpsyate vipulaṃ yaśaḥ ||
bhāratasya ca vaṃśasya sa variṣṭho dhanurdharaḥ bhaviṣyaty anurūpaś ca tvām ṛte na ca raṃsyate ||
bhārataṃ tvayi cāsaktaṃ tasmiṃś ca puruṣottame ubhābhyām api saṃyoge yāsyanti nidhanaṃ nṛpāḥ ||
pratijñātaṃ ca me kṛṣṇa ṛṣimadhye sureṣu ca mama putro 'rjuno nāma jātaḥ kuntyāṃ kurūdvahaḥ ||
so 'strāṇāṃ pāratantrajñaḥ śreṣṭhaś cāpavikarṣaṇe taṃ pravekṣyanti vai sarve rājānaḥ śastrayodhinaḥ ||
akṣauhiṇyaś ca śūrāṇāṃ rājñāṃ saṃgrāmaśālinām samare rājadharmeṇa yojayiṣyanti mṛtyunā ||
tasyāstracaritaṃ mārgaṃ dhanuṣo lāghavena ca nānuyāsyanti rājāno devā vā tvāṃ vinā prabho ||
sa te bandhuḥ sahāyaś ca saṃgrāmeṣu bhaviṣyati tasya yogo vidhātavyas tvayā govinda matkṛte ||
draṣṭavyaḥ sa yathāhaṃ vai tvayā mānyaś ca nityaśaḥ jñātā tvam eva lokānām arjunasya ca nityaśaḥ ||
tvayā hi nityaṃ rakṣyaḥ sa āhaveṣu mahatsu ca rakṣitasya tvayā tasya na mṛtyuḥ prabhaviṣyati ||
arjunaṃ viddhi māṃ kṛṣṇa māṃ caivātmānam ātmanā ātmā te 'haṃ yathā śaśvat tathaiva tava so 'rjuna ||
tvayā lokān imāñ jitvā baler hastāt tribhiḥ kramaiḥ devatānāṃ kṛto rājā purā jyeṣṭhakramād aham ||
tvāṃ ca satyamayaṃ jñātvā satyeṣṭaṃ satyavikramam satyenopetya devā vai yojayanti ripukṣaye ||
so 'rjuno nāma me putraḥ pitus te bhaginīsutaḥ iha sauhṛdatāṃ yātu bhūtvā sahacaraḥ purā ||
tasya te yudhyataḥ kṛṣṇa svasthāne 'tha gṛhe 'pi vā voḍhavyā puṃgaveneva dhūḥ sarvā raṇavāhinī ||
kaṃse vinihate kṛṣṇa tvayā bhāvyarthadarśinā abhitas tan mahadyuddhaṃ bhaviṣyati mahīkṣitām ||
tatra teṣāṃ nṛvīrāṇām atimānuṣakarmaṇām vijayasyārjuno bhoktā yaśasā tvaṃ tu yokṣyase ||
etan me kṛṣṇa kārtsnyena kartum arhasi bhāṣitam yady ahaṃ te surāś caiva satyaṃ ca priyam acyuta ||
Индра сказал: «То, что я сделал о коровах, о Кришна, было моим первым поручением. Услышь и другую причину моего прихода. Скоро должен быть уничтожен Камса, а также Кеши, низший из коней, и Аришта, охваченный опьянением; после этого соверши царское дело. У твоей тётки по отцу родился мой частичный сын, стоящий словно я сам. Он должен быть защищён и почитаем тобой, и его следует соединить с тобой дружбой. Благословлённый тобой, следующий твоему поведению и пребывающий под твоей властью, он достигнет великой славы. В роду Бхараты он будет лучшим лучником, подходящим тебе; без тебя он не найдёт радости. Когда дело Бхаратов будет связано с тобой и с этим лучшим из людей, при соединении вас обоих цари пойдут к гибели. Я обещал среди риши и богов: мой сын по имени Арджуна родился у Кунти, о носитель рода Куру. Он знает подчинение оружий и лучший в натягивании лука; все цари, сражающиеся оружием, вступят с ним в столкновение. Акшаухини героев, царей, славящихся битвой, он в сражении по царской дхарме соединит со смертью. По пути его оружия и лёгкости лука не смогут следовать ни цари, ни боги, кроме тебя, о Господь. Он будет твоим родственником и помощником в битвах; ради меня, о Говинда, ты должен устроить его соединение с собой. Ты должен смотреть на него как на меня и всегда почитать его; только ты всегда знаешь миры и Арджуну. Ты должен постоянно защищать его и в великих битвах; когда он защищён тобой, смерть не одолеет его. Знай Арджуну как меня, о Кришна, а меня — как самого себя: как я всегда твоя самость, так и он, Арджуна, твой. Некогда ты тремя шагами победил эти миры из руки Бали и по праву старшинства сделал меня царём богов. Зная тебя состоящим из истины, любящим истину и истинным в доблести, боги обращаются к тебе через истину для уничтожения врагов. Пусть мой сын Арджуна, сын сестры твоего отца, придёт здесь к дружбе с тобой и станет твоим прежним спутником. Когда он будет сражаться, о Кришна, на своём месте или даже у себя дома, вся тяжесть боевого войска должна быть несена тобой, как быком. Когда тобой, видящим будущий смысл, будет убит Камса, вокруг развернётся великая война земных царей. В ней среди этих героев, совершающих сверхчеловеческие дела, Арджуна получит победу, а ты будешь соединён со славой. Всё это, сказанное мной, ты должен исполнить полностью, о Кришна, если я, боги и истина дороги тебе, о Ачьюта».
38b862058fae · प्रकाशित 22 जून 2026, 3:44:12 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
После абхишеки Индра переводит речь к будущей Махабхарате. Связь Кришны и Арджуны здесь заранее определяется как священная дружба и защита, через которую завершится тяжесть царской войны.