Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
हरिवंश
Кришна убивает Кеши и получает имя КешаваHV 67.45-51
348 / 607
हरिवंश · HV 67.45-51
॥
देवनागरी

तं हतं केशिनं दृष्ट्वा गोपा गोपस्त्रियश् च ताः बभूवुर् मुदिताः सर्वे हतविघ्ना हतक्लमाः ॥
दामोदरं च श्रीमन्तम् यथास्थानं यथावयः अभ्यनन्दन् प्रियैर् वाक्यैः पूजयन्तः पुनः पुनः ॥
अहो तात कृतं कर्म हतो ऽयं लोककण्टकः दैत्यः क्षितिचरः कृष्ण हयरूपं समास्थितः ॥
कृतं वृन्दावनं क्षेमं सेव्यं सर्वनृपक्षिणाम् घ्नता पापम् इमं तात केशिनं हयम् आहवे ॥
हता नो बहवो गोपा गावो वत्साश् च वत्सलाः नैके चान्ये जनपदा हतानेन दुरात्मना ॥
एष संवर्तकं कर्तुम् उद्यतः किल पापकृत् नृलोकं निर्नरं कृत्वा चर्तुकामो यथासुखम् ॥
नैतस्य प्रमुखे स्थातुं कश्चिच् छक्तो जिजीविषुः अपि देवसमूहेषु किं पुनः पृथिवीतले ॥

लिप्यंतरण (IAST)

taṃ hataṃ keśinaṃ dṛṣṭvā gopā gopastriyaś ca tāḥ babhūvur muditāḥ sarve hatavighnā hataklamāḥ ||
dāmodaraṃ ca śrīmantam yathāsthānaṃ yathāvayaḥ abhyanandan priyair vākyaiḥ pūjayantaḥ punaḥ punaḥ ||
aho tāta kṛtaṃ karma hato 'yaṃ lokakaṇṭakaḥ daityaḥ kṣiticaraḥ kṛṣṇa hayarūpaṃ samāsthitaḥ ||
kṛtaṃ vṛndāvanaṃ kṣemaṃ sevyaṃ sarvanṛpakṣiṇām ghnatā pāpam imaṃ tāta keśinaṃ hayam āhave ||
hatā no bahavo gopā gāvo vatsāś ca vatsalāḥ naike cānye janapadā hatānena durātmanā ||
eṣa saṃvartakaṃ kartum udyataḥ kila pāpakṛt nṛlokaṃ nirnaraṃ kṛtvā cartukāmo yathāsukham ||
naitasya pramukhe sthātuṃ kaścic chakto jijīviṣuḥ api devasamūheṣu kiṃ punaḥ pṛthivītale ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तं हतं केशिनं दृष्ट्वाtaṃ hataṃ keśinaṃ dṛṣṭvāувидев того Кеши убитым
गोपा गोपस्त्रियश् च ताःgopā gopastriyaś ca tāḥпастухи и те пастушьи женщины
बभूवुर् मुदिताः सर्वेbabhūvur muditāḥ sarveстали все радостны
हतविघ्ना हतक्लमाःhatavighnā hataklamāḥс убранными препятствиями и усталостью
दामोदरं च श्रीमन्तम्dāmodaraṃ ca śrīmantamи славного Дамодару
यथास्थानं यथावयःyathāsthānaṃ yathāvayaḥпо месту и возрасту
अभ्यनन्दन् प्रियैर् वाक्यैःabhyanandan priyair vākyaiḥприветствовали приятными словами
पूजयन्तः पुनः पुनःpūjayantaḥ punaḥ punaḥпочитая снова и снова
अहो तात कृतं कर्मaho tāta kṛtaṃ karmaо дитя, совершено дело
हतो ऽयं लोककण्टकःhato 'yaṃ lokakaṇṭakaḥубит этот шип мира
दैत्यः क्षितिचरः कृष्णdaityaḥ kṣiticaraḥ kṛṣṇaдайтья, ходящий по земле, Кришна
हयरूपं समास्थितःhayarūpaṃ samāsthitaḥпринявший образ коня
कृतं वृन्दावनं क्षेमंkṛtaṃ vṛndāvanaṃ kṣemaṃсделан Вриндаван безопасным
सेव्यं सर्वनृपक्षिणाम्sevyaṃ sarvanṛpakṣiṇāmдоступным всем людям и птицам
घ्नता पापम् इमं तातghnatā pāpam imaṃ tātaубившим этого злого, дитя
केशिनं हयम् आहवेkeśinaṃ hayam āhaveКеши-коня в бою
हता नो बहवो गोपाhatā no bahavo gopāубиты наши многие пастухи
गावो वत्साश् च वत्सलाःgāvo vatsāś ca vatsalāḥкоровы и милые телята
नैके चान्ये जनपदाnaike cānye janapadāи многие другие люди
हतानेन दुरात्मनाhatānena durātmanāубиты этим злодушным
एष संवर्तकं कर्तुम्eṣa saṃvartakaṃ kartumон потоп хотел сделать
उद्यतः किल पापकृत्udyataḥ kila pāpakṛtподнявшийся, злодей
नृलोकं निर्नरं कृत्वाnṛlokaṃ nirnaraṃ kṛtvāмир людей сделав безлюдным
चर्तुकामो यथासुखम्cartukāmo yathāsukhamжелая ходить как угодно
नैतस्य प्रमुखे स्थातुंnaitasya pramukhe sthātuṃперед ним стоять
कश्चिच् छक्तो जिजीविषुःkaścic chakto jijīviṣuḥникто не способен, желающий жить
अपि देवसमूहेषुapi devasamūheṣuдаже среди сонмов богов
किं पुनः पृथिवीतलेkiṃ punaḥ pṛthivītaleчто уж на земле
अनुवाद

Увидев Кеши убитым, пастухи и пастушьи женщины все обрадовались: препятствие и усталость были сняты. Они снова и снова приветствовали славного Дамодару приятными словами, почитая его по месту и возрасту: «О дитя, совершено великое дело! Убит этот шип мира, дайтья, ходивший по земле, о Кришна, принявший образ коня. Вриндаван сделан безопасным и доступным всем людям и птицам, потому что ты, дитя, убил в бою этого злого коня Кеши. Он убил многих наших пастухов, коров, милых телят и немало других людей. Этот злодей хотел устроить потоп, сделать мир людей безлюдным и ходить в нём как ему угодно. Никто, желающий жить, не мог стоять перед ним даже среди сонмов богов, что уж говорить о земле».

संस्करण

0dd85aa59b7a · प्रकाशित 22 जून 2026, 3:44:14 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक HV 67.23-44

श्लोक बदलें इन कुंजियों से