प्रसज्जन्तीं तु तां देवीं बभाषे चारुहासिनीम् मातृभावं परित्यज्य किम् एवं वर्तसे ऽन्यथा ॥
अहो दुष्टस्वभावासि स्त्रीत्वेन चलमानसा या पुत्रभावम् उत्सृज्य मयि कामात् प्रवर्तसे ॥
ननु ते ऽहं सुतः सौम्ये को ऽयं शीलव्यतिक्रमः तत् त्वम् इच्छाम्य् अहं देवि कथितं कस् त्व् अयं विधिः ॥
विद्युत्संपातचपलः स्वभावः खलु योषिताम् या नरेषु प्रसज्जन्ते नगाग्रेषु घना इव ॥
यदि ते ऽहं सुतः सौम्ये यदि वा नात्मजः शुभे कथितं तत् त्वम् इच्छामि किम् इदं ते चिकीर्षितम् ॥
एवम् उक्ता तु सा भीरुः कामेन व्यथितेन्द्रिया प्रियं प्रोवाच वचनं विविक्ते केशवात्मजम् ॥
न त्वं मम सुतः सौम्य नापि ते शम्बरः पिता रूपवान् असि विक्रान्तस् त्वं जात्या वृष्णिनन्दनः पुत्रस् त्वं वासुदेवस्य रुक्मिण्या नन्दिवर्धनः ॥
दिवसे सप्तमे बालो जातमात्रो ऽपवाहितः सूतिकागारमध्यात् त्वं शिशुर् उत्तानशायितः ॥
मम भर्त्रा हृतो वीर बलवीर्यप्रवर्तिना पितुस् ते वासुदेवस्य धर्षयित्वा गृहं महत् पाकशासनकल्पस्य हृतस् त्वं शम्बरेण ह ॥
सा च ते करुणं माता त्वां बालम् अनुशोचती अत्यर्थं श्राम्यते वीर विवत्सा सौरभी यथा ॥
स हि शक्राद् अपि महान् पिता ते गरुडध्वजः इह त्वां नाभिजानाति बालम् एवापवाहितम् ॥
कान्त वृष्णिकुमारस् त्वं न हि त्वं शम्बरात्मजः वीर नैवंविधान् पुत्रान् दानवा जनयन्ति हि ॥
ततो ऽहं कामयामि त्वां न हि त्वं जनितो मया रूपं ते सौम्य पश्यन्ती सीदामि हृदि दुर्बला ॥
यन् मे व्यवसितं कान्त यच् च मे हृदि वर्तते तन्मे मनसि वार्ष्णेय प्रतिसंधातुम् अर्हसि ॥
एष ते कथितः सौम्य सद्भावस् त्वयि यो मम यथा न मम पुत्रस् त्वं न पुत्रः शम्बरस्य च ॥
prasajjantīṃ tu tāṃ devīṃ babhāṣe cāruhāsinīm mātṛbhāvaṃ parityajya kim evaṃ vartase 'nyathā ||
aho duṣṭasvabhāvāsi strītvena calamānasā yā putrabhāvam utsṛjya mayi kāmāt pravartase ||
nanu te 'haṃ sutaḥ saumye ko 'yaṃ śīlavyatikramaḥ tat tvam icchāmy ahaṃ devi kathitaṃ kas tv ayaṃ vidhiḥ ||
vidyutsaṃpātacapalaḥ svabhāvaḥ khalu yoṣitām yā nareṣu prasajjante nagāgreṣu ghanā iva ||
yadi te 'haṃ sutaḥ saumye yadi vā nātmajaḥ śubhe kathitaṃ tat tvam icchāmi kim idaṃ te cikīrṣitam ||
evam uktā tu sā bhīruḥ kāmena vyathitendriyā priyaṃ provāca vacanaṃ vivikte keśavātmajam ||
na tvaṃ mama sutaḥ saumya nāpi te śambaraḥ pitā rūpavān asi vikrāntas tvaṃ jātyā vṛṣṇinandanaḥ putras tvaṃ vāsudevasya rukmiṇyā nandivardhanaḥ ||
divase saptame bālo jātamātro 'pavāhitaḥ sūtikāgāramadhyāt tvaṃ śiśur uttānaśāyitaḥ ||
mama bhartrā hṛto vīra balavīryapravartinā pitus te vāsudevasya dharṣayitvā gṛhaṃ mahat pākaśāsanakalpasya hṛtas tvaṃ śambareṇa ha ||
sā ca te karuṇaṃ mātā tvāṃ bālam anuśocatī atyarthaṃ śrāmyate vīra vivatsā saurabhī yathā ||
sa hi śakrād api mahān pitā te garuḍadhvajaḥ iha tvāṃ nābhijānāti bālam evāpavāhitam ||
kānta vṛṣṇikumāras tvaṃ na hi tvaṃ śambarātmajaḥ vīra naivaṃvidhān putrān dānavā janayanti hi ||
tato 'haṃ kāmayāmi tvāṃ na hi tvaṃ janito mayā rūpaṃ te saumya paśyantī sīdāmi hṛdi durbalā ||
yan me vyavasitaṃ kānta yac ca me hṛdi vartate tanme manasi vārṣṇeya pratisaṃdhātum arhasi ||
eṣa te kathitaḥ saumya sadbhāvas tvayi yo mama yathā na mama putras tvaṃ na putraḥ śambarasya ca ||
Прадьюмна сказал этой прекрасносмеющейся богине, которая к нему привязалась: «Оставив материнское отношение, почему ты ведёшь себя иначе? Увы, ты дурного нрава и с переменчивым женским умом: оставив чувство к сыну, ты из страсти обращаешься ко мне. Разве я не твой сын, о кроткая? Что это за нарушение доброго поведения? Богиня, я хочу, чтобы ты объяснила, что это за порядок. Нрав женщин непостоянен, словно падение молнии: они привязываются к мужчинам, как облака к вершинам гор. Если я твой сын, о кроткая, или если я не твой сын, о прекрасная, скажи мне: что ты хочешь сделать?» Так спрошенная, робкая Маявати, чьи чувства были потрясены любовью, наедине сказала сыну Кешавы приятные слова: «О кроткий, ты не мой сын, и Шамбара не твой отец. Ты красив, доблестен, по рождению ты радость Вришни; ты сын Васудевы и утешение Рукмини. На седьмой день после рождения, когда ты лежал младенцем на спине в родильных покоях, тебя унесли. О герой, мой муж, действуя силой и доблестью, ворвался в великий дом твоего отца Васудевы, подобного Индре, и похитил тебя. Твоя мать жалобно оплакивает тебя, младенца, и, о герой, сильно мучится, как корова без телёнка. Твой отец, Гарудадхваджа, даже больше Шакры, но он не знает тебя здесь, унесённого ещё младенцем. О любимый, ты царевич Вришни, а не сын Шамбары; данавы не рождают таких сыновей. Поэтому я люблю тебя: ведь я тебя не родила. Видя твою красоту, о кроткий, я слабею сердцем. О любимый Варшнея, ты должен понять то, что я решила, и то, что находится в моём сердце. Так я сказала тебе моё истинное чувство к тебе: ты не мой сын и не сын Шамбары».
f6fe3ef4d8fd · प्रकाशित 22 जून 2026, 5:33:55 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Прадьюмна сначала защищает дхарму отношений, не понимая своего происхождения. Маявати раскрывает истину: её любовь не нарушает материнство, потому что материнской связи между ними никогда не было.