महाभारत
Saṃbhava-parva (The Birth of Dhṛtarāṣṭra's Hundred Sons)1.107.10–12
599 / 15823
महाभारत · 1.107.10–12
देवनागरी

श्रुत्वा कुन्तीसुतं जातं बालार्कसमतेजसम् ॥
उदरस्यात्मनः स्थैर्यम् उपलभ्यान्वचिन्तयत् ॥
अज्ञातं धृतराष्ट्रस्य यत्नेन महता ततः ॥
सोदरं पातयाम् आस गान्धारी दुःखमूर्च्छिता ॥
ततो जज्ञे मांसपेशी लोहाष्ठीलेव संहता ॥
द्विवर्षसंभृतां कुक्षौ ताम् उत्स्रष्टुं प्रचक्रमे ॥

लिप्यंतरण (IAST)

śrutvā kuntīsutaṃ jātaṃ bālārkasamatejasam ||
udarasyātmanaḥ sthairyam upalabhyānvacintayat ||
ajñātaṃ dhṛtarāṣṭrasya yatnena mahatā tataḥ ||
sodaraṃ pātayām āsa gāndhārī duḥkhamūrcchitā ||
tato jajñe māṃsapeśī lohāṣṭhīleva saṃhatā ||
dvivarṣasaṃbhṛtāṃ kukṣau tām utsraṣṭuṃ pracakrame ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
श्रुत्वा कुन्तीसुतं जातं बालार्कसमतेजसम्śrutvā kuntīsutaṃ jātaṃ bālārkasamatejasamhearing that a son had been born to Kunti, radiant as the young sun
उदरस्य आत्मनः स्थैर्यम् उपलभ्य अन्वचिन्तयत्udarasya ātmanaḥ sthairyam upalabhya anvacintayatand feeling the stillness of her own womb, she fell to brooding
अज्ञातं धृतराष्ट्रस्य यत्नेन महता ततःajñātaṃ dhṛtarāṣṭrasya yatnena mahatā tataḥsecretly from Dhritarashtra, with great effort, then
सोदरं पातयाम् आस गान्धारी दुःखमूर्च्छिताsodaraṃ pātayām āsa gāndhārī duḥkhamūrcchitāGandhari, maddened by grief, struck a blow to her womb
ततः जज्ञे मांसपेशी लोहाष्ठीला इव संहताtataḥ jajñe māṃsapeśī lohāṣṭhīlā iva saṃhatāthen was born a lump of flesh, dense as a ball of iron
द्विवर्षसंभृतां कुक्षौ ताम् उत्स्रष्टुं प्रचक्रमेdvivarṣasaṃbhṛtāṃ kukṣau tām utsraṣṭuṃ pracakrameborne two years in her belly, which she set out to cast away
उदरस्यात्मनःudarasyātmanaḥoriginal form "udarasyātmanaḥ", added to complete the word-by-word coverage
उपलभ्यान्वचिन्तयत्upalabhyānvacintayatoriginal form "upalabhyānvacintayat", added to complete the word-by-word coverage
ततोtatooriginal form "tato", added to complete the word-by-word coverage
लोहाष्ठीलेवlohāṣṭhīlevaoriginal form "lohāṣṭhīleva", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

"Hearing that a son had been born to Kunti, radiant as the young sun, and feeling the stillness of her own womb, Gandhari fell to brooding. And secretly from Dhritarashtra, with great effort, maddened by grief, Gandhari struck a blow to her womb; and then was born a lump of flesh, dense as a ball of iron, borne two years in her belly -- and this she set out to cast away."

संस्करण

2340901840ad · प्रकाशित 12 जुल॰ 2026, 4:30:26 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से