महाभारत
Svayaṃvara-parva (rājñāṃ parābhava) (The Defeat of the Kings)1.178.6–8
1260 / 15823
महाभारत · 1.178.6–8
देवनागरी

अथाययुर् देवगणा विमानै; रुद्रादित्या वसवो ऽथाश्विनौ च ॥
साध्याश् च सर्वे मरुतस् तथैव; यमं पुरस्कृत्य धनेश्वरं च ॥
दैत्याः सुपर्णाश् च महोरगाश् च; देवर्षयो गुह्यकाश् चारणाश् च ॥
विश्वावसुर् नारदपर्वतौ च; गन्धर्वमुख्याश् च सहाप्सरोभिः ॥
हलायुधस् तत्र च केशवश् च; वृष्ण्यन्धकाश् चैव यथा प्रधानाः ॥
प्रेक्षां स्म चक्रुर् यदुपुंगवास् ते; स्थिताश् च कृष्णस्य मते बभूवुः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

athāyayur devagaṇā vimānai; rudrādityā vasavo 'thāśvinau ca ||
sādhyāś ca sarve marutas tathaiva; yamaṃ puraskṛtya dhaneśvaraṃ ca ||
daityāḥ suparṇāś ca mahoragāś ca; devarṣayo guhyakāś cāraṇāś ca ||
viśvāvasur nāradaparvatau ca; gandharvamukhyāś ca sahāpsarobhiḥ ||
halāyudhas tatra ca keśavaś ca; vṛṣṇyandhakāś caiva yathā pradhānāḥ ||
prekṣāṃ sma cakrur yadupuṃgavās te; sthitāś ca kṛṣṇasya mate babhūvuḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अथ आययुः देवगणाः विमानैः रुद्रादित्याः वसवः अथ अश्विनौ चatha āyayuḥ devagaṇāḥ vimānaiḥ rudrādityāḥ vasavaḥ atha aśvinau caand then the hosts of gods arrived in their celestial chariots -- the Rudras, Adityas, Vasus, and both Ashvins,
साध्याः च सर्वे मरुतः तथा एव यमं पुरस्कृत्य धनेश्वरं चsādhyāḥ ca sarve marutaḥ tathā eva yamaṃ puraskṛtya dhaneśvaraṃ caand all the Sadhyas and Maruts, with Yama and the Lord of Wealth [Kubera] at their head;
दैत्याः सुपर्णाः च महोरगाः च देवर्षयः गुह्यकाः चारणाः चdaityāḥ suparṇāḥ ca mahoragāḥ ca devarṣayaḥ guhyakāḥ cāraṇāḥ cadaityas, suparnas and great uragas, divine seers, guhyakas, and charanas,
विश्वावसुः नारदपर्वतौ च गन्धर्वमुख्याः च सह अप्सरोभिःviśvāvasuḥ nāradaparvatau ca gandharvamukhyāḥ ca saha apsarobhiḥVishvavasu, Narada and Parvata, and the chief gandharvas together with the apsaras;
हलायुधः तत्र च केशवः च वृष्ण्यन्धकाः च एव यथा प्रधानाःhalāyudhaḥ tatra ca keśavaḥ ca vṛṣṇyandhakāḥ ca eva yathā pradhānāḥand Halayudha [Balarama] was there, and Keshava [Krishna], and the chief Vrishnis and Andhakas,
प्रेक्षां स्म चक्रुः यदुपुंगवाः ते स्थिताः च कृष्णस्य मते बभूवुःprekṣāṃ sma cakruḥ yadupuṃgavāḥ te sthitāḥ ca kṛṣṇasya mate babhūvuḥthose bulls among the Yadus looked on, and remained within Krishna's will;
अथाययुर्athāyayuroriginal form "athāyayur", added to complete the word-by-word coverage
देवगणाdevagaṇāoriginal form "devagaṇā", added to complete the word-by-word coverage
विमानैvimānaioriginal form "vimānai", added to complete the word-by-word coverage
रुद्रादित्याrudrādityāoriginal form "rudrādityā", added to complete the word-by-word coverage
वसवोvasavooriginal form "vasavo", added to complete the word-by-word coverage
ऽथाश्विनौ'thāśvinauoriginal form "'thāśvinau", added to complete the word-by-word coverage
साध्याश्sādhyāśoriginal form "sādhyāś", added to complete the word-by-word coverage
मरुतस्marutasoriginal form "marutas", added to complete the word-by-word coverage
तथैवtathaivaoriginal form "tathaiva", added to complete the word-by-word coverage
सुपर्णाश्suparṇāśoriginal form "suparṇāś", added to complete the word-by-word coverage
महोरगाश्mahoragāśoriginal form "mahoragāś", added to complete the word-by-word coverage
देवर्षयोdevarṣayooriginal form "devarṣayo", added to complete the word-by-word coverage
गुह्यकाश्guhyakāśoriginal form "guhyakāś", added to complete the word-by-word coverage
चारणाश्cāraṇāśoriginal form "cāraṇāś", added to complete the word-by-word coverage
विश्वावसुर्viśvāvasuroriginal form "viśvāvasur", added to complete the word-by-word coverage
गन्धर्वमुख्याश्gandharvamukhyāśoriginal form "gandharvamukhyāś", added to complete the word-by-word coverage
सहाप्सरोभिःsahāpsarobhiḥoriginal form "sahāpsarobhiḥ", added to complete the word-by-word coverage
हलायुधस्halāyudhasoriginal form "halāyudhas", added to complete the word-by-word coverage
केशवश्keśavaśoriginal form "keśavaś", added to complete the word-by-word coverage
वृष्ण्यन्धकाश्vṛṣṇyandhakāśoriginal form "vṛṣṇyandhakāś", added to complete the word-by-word coverage
चैवcaivaoriginal form "caiva", added to complete the word-by-word coverage
चक्रुर्cakruroriginal form "cakrur", added to complete the word-by-word coverage
यदुपुंगवास्yadupuṃgavāsoriginal form "yadupuṃgavās", added to complete the word-by-word coverage
स्थिताश्sthitāśoriginal form "sthitāś", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

"And then the hosts of gods arrived in their celestial chariots -- the Rudras, Adityas, Vasus, and both Ashvins, all the Sadhyas and Maruts, with Yama and the Lord of Wealth at their head. Daityas, suparnas and great uragas, divine seers, guhyakas and charanas, Vishvavasu, Narada and Parvata, the chief gandharvas together with the apsaras; and there too were Balarama and Krishna, and the chief Vrishnis and Andhakas, the bulls among the Yadus, who looked on and remained within Krishna's will."

संस्करण

77bde791bd14 · प्रकाशित 12 जुल॰ 2026, 5:37:22 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से