महाभारत
Dyūta-parva (śakuni-mantra, dyūta-saṃkalpa) (Shakuni's Counsel and the Plan for the Dice Game)2.44.14–16
2497 / 15823
महाभारत · 2.44.14–16
देवनागरी

शकुनिर् उवाच
धनंजयो वासुदेवो भीमसेनो युधिष्ठिरः ॥
नकुलः सहदेवश् च द्रुपदश् च सहात्मजैः ॥
नैते युधि बलाज् जेतुं शक्याः सुरगणैर् अपि ॥
महारथा महेष्वासाः कृतास्त्रा युद्धदुर्मदाः ॥
अहं तु तद् विजानामि विजेतुं येन शक्यते ॥
युधिष्ठिरं स्वयं राजंस् तन् निबोध जुषस्व च ॥

लिप्यंतरण (IAST)

śakunir uvāca
dhanaṃjayo vāsudevo bhīmaseno yudhiṣṭhiraḥ ||
nakulaḥ sahadevaś ca drupadaś ca sahātmajaiḥ ||
naite yudhi balāj jetuṃ śakyāḥ suragaṇair api ||
mahārathā maheṣvāsāḥ kṛtāstrā yuddhadurmadāḥ ||
ahaṃ tu tad vijānāmi vijetuṃ yena śakyate ||
yudhiṣṭhiraṃ svayaṃ rājaṃs tan nibodha juṣasva ca ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
धनंजयो वासुदेवोdhanaṃjayo vāsudevo"Dhananjaya, Vasudeva,
भीमसेनो युधिष्ठिरःbhīmaseno yudhiṣṭhiraḥBhimasena, Yudhishthira,
नकुलः सहदेवश् चnakulaḥ sahadevaś caNakula and Sahadeva,
द्रुपदश् च सह-आत्मजैःdrupadaś ca saha-ātmajaiḥand Drupada with his sons --
न एते युधि बलाज् जेतुंna ete yudhi balāj jetuṃthese cannot be overcome by force in battle
शक्याः सुर-गणैर् अपिśakyāḥ sura-gaṇair apieven by hosts of gods:
महारथा मह-इष्वासाःmahārathā maha-iṣvāsāḥgreat chariot-warriors, great archers,
कृत-अस्त्रा युद्ध-दुर्मदाःkṛta-astrā yuddha-durmadāḥskilled in weapons, furious in battle;
अहं तु तद् विजानामिahaṃ tu tad vijānāmibut I know that
विजेतुं येन शक्यतेvijetuṃ yena śakyateby which it is possible to conquer
युधिष्ठिरं स्वयं राजंस्yudhiṣṭhiraṃ svayaṃ rājaṃsYudhishthira himself, O king;
तन् निबोध जुषस्व चtan nibodha juṣasva calearn that and accept [it]."
शकुनिर्śakuniroriginal form "śakunir", added to complete the word-by-word coverage
सहात्मजैःsahātmajaiḥoriginal form "sahātmajaiḥ", added to complete the word-by-word coverage
नैतेnaiteoriginal form "naite", added to complete the word-by-word coverage
सुरगणैर्suragaṇairoriginal form "suragaṇair", added to complete the word-by-word coverage
महेष्वासाःmaheṣvāsāḥoriginal form "maheṣvāsāḥ", added to complete the word-by-word coverage
कृतास्त्राkṛtāstrāoriginal form "kṛtāstrā", added to complete the word-by-word coverage
युद्धदुर्मदाःyuddhadurmadāḥoriginal form "yuddhadurmadāḥ", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

"Dhananjaya, Vasudeva, Bhimasena, Yudhishthira, Nakula, Sahadeva and Drupada with his sons -- these cannot be overcome by force in battle even by hosts of gods: great chariot-warriors, great archers, skilled in weapons, furious in battle. But I know that by which Yudhishthira himself can be conquered, O king; learn this and accept it."

संस्करण

8147aa5dbe10 · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 3:49:22 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से