महाभारत
Svargārohaṇa-parva (Arjuna Ascends in Indra's Chariot)3.43.15-18
2966 / 15823
महाभारत · 3.43.15-18
देवनागरी

अर्जुन उवाच
मातले गच्छ शीघ्रं त्वम् आरोहस्व रथोत्तमम् ॥
राजसूयाश्वमेधानां शतैर् अपि सुदुर्लभम् ॥
पार्थिवैः सुमहाभागैर् यज्वभिर् भूरिदक्षिणैः ॥
दैवतैर् वा समारोढुं दानवैर् वा रथोत्तमम् ॥
नातप्ततपसा शक्य एष दिव्यो महारथः ॥
द्रष्टुं वाप्य् अथ वा स्प्रष्टुम् आरोढुं कुत एव तु ॥
त्वयि प्रतिष्ठिते साधो रथस्थे स्थिरवाजिनि ॥
पश्चाद् अहम् अथारोक्ष्ये सुकृती सत्पथं यथा ॥

लिप्यंतरण (IAST)

arjuna uvāca
mātale gaccha śīghraṃ tvam ārohasva rathottamam ||
rājasūyāśvamedhānāṃ śatair api sudurlabham ||
pārthivaiḥ sumahābhāgair yajvabhir bhūridakṣiṇaiḥ ||
daivatair vā samāroḍhuṃ dānavair vā rathottamam ||
nātaptatapasā śakya eṣa divyo mahārathaḥ ||
draṣṭuṃ vāpy atha vā spraṣṭum āroḍhuṃ kuta eva tu ||
tvayi pratiṣṭhite sādho rathasthe sthiravājini ||
paścād aham athārokṣye sukṛtī satpathaṃ yathā ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अर्जुन उवाच मातले गच्छ शीघ्रं त्वम् आरोहस्व रथोत्तमम् ॥ राजसूयाश्वमेधानां शतैर् अपि सुदुर्लभम् ॥ पार्थिवैः सुमहाभागैर् यज्वभिर् भूरिदक्षिणैः ॥ दैवतैर् वा समारोढुं दानवैर् वा रथोत्तमम् ॥ नातप्ततपसा शक्य एष दिव्यो महारथः ॥ द्रष्टुं वाप्य् अथ वा स्प्रष्टुम् आरोढुं कुत एव तु ॥ त्वयि प्रतिष्ठिते साधो रथस्थे स्थिरवाजिनि ॥ पश्चाद् अहम् अथारोक्ष्ये सुकृती सत्पथं यथा ॥arjuna uvāca mātale gaccha śīghraṃ tvam ārohasva rathottamam || rājasūyāśvamedhānāṃ śatair api sudurlabham || pārthivaiḥ sumahābhāgair yajvabhir bhūridakṣiṇaiḥ || daivatair vā samāroḍhuṃ dānavair vā rathottamam || nātaptatapasā śakya eṣa divyo mahārathaḥ || draṣṭuṃ vāpy atha vā spraṣṭum āroḍhuṃ kuta eva tu || tvayi pratiṣṭhite sādho rathasthe sthiravājini || paścād aham athārokṣye sukṛtī satpathaṃ yathā ||Arjuna asks Matali to mount the celestial chariot first, since it is unattainable even by hundreds of rajasuyas and ashvamedhas, for only a great ascetic can see it, touch it, and still less occupy it.
अनुवाद

Arjuna said: "Matali, mount this finest of chariots first. It is hard to attain even by hundreds of rajasuya and ashvamedha sacrifices, unreachable by earthly kings, sacrificers, gods, or danavas. One who has not performed austerities cannot even see or touch it; how then could he ascend it? When you, worthy one, stand upon the chariot and hold the sturdy horses steady, I shall follow, as a man of good deeds sets foot upon the righteous path."

संस्करण

321e64d5b33a · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 4:51:20 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से