तं दृष्ट्वा निहतं शूरं भ्राता तस्य महारथः ॥
सज्यम् अन्यद् धनुः कृत्वा शैनेयं प्रत्यवारयत् ॥
स शक्त्या सात्यकिं विद्ध्वा स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः ॥
ननाद बलवन् नादं तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥
स सात्यकिं पुनः क्रुद्धः केकयानां महारथः ॥
शरैर् अग्निशिखाकारैर् बाह्वोर् उरसि चार्दयत् ॥
स शरैः क्षतसर्वाङ्गः सात्वतः सत्त्वकोविदः ॥
रराज समरे राजन् सपत्र इव किंशुकः ॥
सात्यकिः समरे विद्धः केकयेन महात्मना ॥
केकयं पञ्चविंशत्या विव्याध प्रहसन्न् इव ॥
शतचन्द्रचिते गृह्य चर्मणी सुभुजौ तु तौ ॥
व्यरोचेतां महारङ्गे निस्त्रिंशवरधारिणौ ॥
यथा देवासुरे युद्धे जम्भशक्रौ महाबलौ ॥
मण्डलानि ततस् तौ च विचरन्तौ महारणे ॥
अन्योन्यम् असिभिस् तूर्णं समाजघ्नतुर् आहवे ॥
केकयस्य ततश् चर्म द्विधा चिच्छेद सात्वतः ॥
सात्यकेश् च तथैवासौ चर्म चिच्छेद पार्थिवः ॥
चर्म च्छित्त्वा तु कैकेयस् तारागणशतैर् वृतम् ॥
चचार मण्डलान्य् एव गतप्रत्यागतानि च ॥
तं चरन्तं महारङ्गे निस्त्रिंशवरधारिणम् ॥
अपहस्तेन चिच्छेद शैनेयस् त्वरयान्वितः ॥
सवर्मा केकयो राजन् द्विधा छिन्नो महाहवे ॥
निपपात महेष्वासो वज्रनुन्न इवाचलः ॥
तं निहत्य रणे शूरः शैनेयो रथसत्तमः ॥
युधामन्यो रथं तूर्णम् आरुरोह परंतपः ॥
ततो ऽन्यं रथम् आस्थाय विधिवत् कल्पितं पुनः ॥
केकयानां महत् सैन्यं व्यधमत् सात्यकिः शरैः ॥
सा वध्यमाना समरे केकयस्य महाचमूः ॥
तम् उत्सृज्य रथं शत्रुं प्रदुद्राव दिशो दश ॥
taṃ dṛṣṭvā nihataṃ śūraṃ bhrātā tasya mahārathaḥ ||
sajyam anyad dhanuḥ kṛtvā śaineyaṃ pratyavārayat ||
sa śaktyā sātyakiṃ viddhvā svarṇapuṅkhaiḥ śilāśitaiḥ ||
nanāda balavan nādaṃ tiṣṭha tiṣṭheti cābravīt ||
sa sātyakiṃ punaḥ kruddhaḥ kekayānāṃ mahārathaḥ ||
śarair agniśikhākārair bāhvor urasi cārdayat ||
sa śaraiḥ kṣatasarvāṅgaḥ sātvataḥ sattvakovidaḥ ||
rarāja samare rājan sapatra iva kiṃśukaḥ ||
sātyakiḥ samare viddhaḥ kekayena mahātmanā ||
kekayaṃ pañcaviṃśatyā vivyādha prahasann iva ||
śatacandracite gṛhya carmaṇī subhujau tu tau ||
vyarocetāṃ mahāraṅge nistriṃśavaradhāriṇau ||
yathā devāsure yuddhe jambhaśakrau mahābalau ||
maṇḍalāni tatas tau ca vicarantau mahāraṇe ||
anyonyam asibhis tūrṇaṃ samājaghnatur āhave ||
kekayasya tataś carma dvidhā ciccheda sātvataḥ ||
sātyakeś ca tathaivāsau carma ciccheda pārthivaḥ ||
carma cchittvā tu kaikeyas tārāgaṇaśatair vṛtam ||
cacāra maṇḍalāny eva gatapratyāgatāni ca ||
taṃ carantaṃ mahāraṅge nistriṃśavaradhāriṇam ||
apahastena ciccheda śaineyas tvarayānvitaḥ ||
savarmā kekayo rājan dvidhā chinno mahāhave ||
nipapāta maheṣvāso vajranunna ivācalaḥ ||
taṃ nihatya raṇe śūraḥ śaineyo rathasattamaḥ ||
yudhāmanyo rathaṃ tūrṇam āruroha paraṃtapaḥ ||
tato 'nyaṃ ratham āsthāya vidhivat kalpitaṃ punaḥ ||
kekayānāṃ mahat sainyaṃ vyadhamat sātyakiḥ śaraiḥ ||
sā vadhyamānā samare kekayasya mahācamūḥ ||
tam utsṛjya rathaṃ śatruṃ pradudrāva diśo daśa ||
Увидев этого героя убитым, его брат-махаратха натянул другой лук и стал сдерживать Шайнею. Он пронзил Сатьяки шакти и золотопёрыми, отточенными на камне стрелами, громко заревел и крикнул: «Стой! Стой!» Затем этот разгневанный махаратха кекаев огнеподобными стрелами стал поражать Сатьяки в руки и грудь. Сатвата, знаток стойкости, весь израненный стрелами, сиял в битве, о царь, словно кимшука в цвету. Сатьяки, поражённый в бою великим кекаем, будто смеясь, пронзил кекая двадцатью пятью стрелами. Затем эти два сильноруких героя, взяв щиты, украшенные сотней лунных знаков, и держа лучшие мечи, засияли на великом поле, словно великосильные Джамбха и Шакра в битве богов и асуров. Двигаясь кругами в великой битве, они быстро поражали друг друга мечами. Затем Сатвата разрубил щит кекая надвое, и тот царь точно так же рассёк щит Сатьяки. Разрубив щит, покрытый сотнями звёздных знаков, кекая стал двигаться кругами, вперёд и назад. Когда он так двигался на великой арене с лучшим мечом в руке, быстрый Шайнея обратным ударом разрубил его. Кекая, рассечённый надвое вместе с бронёй, о царь, рухнул в великой битве, словно гора, поражённая ваджрой. Сразив его в бою, герой Шайнея, лучший колесничий, врагов мучитель, быстро взошёл на колесницу Юдхаманью. Затем, снова заняв другую колесницу, снаряжённую по правилу, Сатьяки стрелами разбил большое войско кекаев. Великая армия кекая, поражаемая в битве, оставила врага и колесницу и разбежалась во все десять сторон».
861601e78677 · प्रकाशित 20 जून 2026, 3:50:15 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
После смерти Анувинды бой переходит от стрел к мечам. Сатьяки побеждает и во второй форме боя: он не только стрелок, но и мастер ближнего оружия, способный завершить схватку одним точным ударом.