महाभारत
Aśvatthāman Slays the Pāṇḍya King8.15.1-5
8719 / 15823
महाभारत · 8.15.1-5
देवनागरी

धृतराष्ट्र उवाच
प्रोक्तस् त्वया पूर्वम् एव प्रवीरो लोकविश्रुतः ॥
न त्व् अस्य कर्म संग्रामे त्वया संजय कीर्तितम् ॥
तस्य विस्तरतो ब्रूहि प्रवीरस्याद्य विक्रमम् ॥
शिक्षां प्रभावं वीर्यं च प्रमाणं दर्पम् एव च ॥
संजय उवाच
द्रोणभीष्मकृपद्रौणिकर्णार्जुनजनार्दनान् ॥
समाप्तविद्यान् धनुषि श्रेष्ठान् यान् मन्यसे युधि ॥
तुल्यता कर्णभीष्माभ्याम् आत्मनो येन दृश्यते ॥
वासुदेवार्जुनाभ्यां च न्यूनतां नात्मनीच्छति ॥
स पाण्ड्यो नृपतिश्रेष्ठः सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥
कर्णस्यानीकम् अवधीत् परिभूत इवान्तकः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

dhṛtarāṣṭra uvāca
proktas tvayā pūrvam eva pravīro lokaviśrutaḥ ||
na tv asya karma saṃgrāme tvayā saṃjaya kīrtitam ||
tasya vistarato brūhi pravīrasyādya vikramam ||
śikṣāṃ prabhāvaṃ vīryaṃ ca pramāṇaṃ darpam eva ca ||
saṃjaya uvāca
droṇabhīṣmakṛpadrauṇikarṇārjunajanārdanān ||
samāptavidyān dhanuṣi śreṣṭhān yān manyase yudhi ||
tulyatā karṇabhīṣmābhyām ātmano yena dṛśyate ||
vāsudevārjunābhyāṃ ca nyūnatāṃ nātmanīcchati ||
sa pāṇḍyo nṛpatiśreṣṭhaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ ||
karṇasyānīkam avadhīt paribhūta ivāntakaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
धृतराष्ट्र उवाचdhṛtarāṣṭra uvācaДхритараштра сказал; царь произнёс
प्रोक्तः त्वया पूर्वम् एवproktaḥ tvayā pūrvam evaназван тобой раньше же; ты уже говорил
प्रवीरः लोकविश्रुतःpravīraḥ lokaviśrutaḥвеликий герой, миру известный; славный герой
न तु अस्य कर्म संग्रामेna tu asya karma saṃgrāmeно не его дела в битве; но подвиги его
त्वया संजय कीर्तितम्tvayā saṃjaya kīrtitamтобой, Санджая, рассказаны; не описаны тобой
तस्य विस्तरतः ब्रूहिtasya vistarataḥ brūhiего подробно расскажи; поведай подробно
प्रवीरस्य अद्य विक्रमम्pravīrasya adya vikramamсегодня доблесть героя; мощный подвиг
शिक्षाम् प्रभावम् वीर्यम् चśikṣām prabhāvam vīryam caвыучку, величие и силу; мастерство и мощь
प्रमाणम् दर्पम् एव चpramāṇam darpam eva caмеру и гордость также; размах и уверенность
संजय उवाचsaṃjaya uvācaСанджая сказал; Санджая произнёс
द्रोणभीष्मकृपद्रौणिकर्णार्जुनजनार्दनान्droṇabhīṣmakṛpadrauṇikarṇārjunajanārdanānДрону, Бхишму, Крипу, Драуни, Карну, Арджуну, Джанардану; великих наставников и героев
समाप्तविद्यान् धनुषिsamāptavidyān dhanuṣiзавершивших знание в луке; совершенных в стрельбе
श्रेष्ठान् यान् मन्यसे युधिśreṣṭhān yān manyase yudhiлучших которых считаешь в бою; кого ты считаешь лучшими
तुल्यता कर्णभीष्माभ्याम्tulyatā karṇabhīṣmābhyāmравенство с Карной и Бхишмой; равным Карне и Бхишме
आत्मनः येन दृश्यतेātmanaḥ yena dṛśyateдля себя которым видится; он считал себя
वासुदेवार्जुनाभ्याम् चvāsudevārjunābhyām caи с Васудевой и Арджуной; с Кришной и Арджуной
न्यूनताम् न आत्मनि इच्छतिnyūnatām na ātmani icchatiменьшества в себе не желает; не признавал себя ниже
स पाण्ड्यः नृपतिश्रेष्ठःsa pāṇḍyaḥ nṛpatiśreṣṭhaḥтот Пандья, лучший царей; тот царь Пандья
सर्वशस्त्रभृताम् वरःsarvaśastrabhṛtām varaḥлучший из носителей оружия; лучший оруженосец
कर्णस्य अनीकम् अवधीत्karṇasya anīkam avadhītКарны войско убивал; громил строй Карны
परिभूतः इव अन्तकःparibhūtaḥ iva antakaḥбудто презревший Антака; как сама Смерть
अनुवाद

Дхритараштра сказал: «Ты уже назвал прежде этого великого героя, известного миру, но его дел в битве ты, Санджая, не описал. Расскажи подробно о сегодняшней доблести этого героя: о его выучке, величии, силе, мере и гордости». Санджая сказал: «Ты считаешь лучшими в бою Дрону, Бхишму, Крипу, Драуни, Карну, Арджуну и Джанардану, совершенных в стрельбе из лука. Этот Пандья видел себя равным Карне и Бхишме и не хотел признавать себя ниже Васудевы и Арджуны. Он, царь Пандья, лучший из царей и лучший из носителей оружия, громил войско Карны, словно сама Смерть, презревшая страх».

संस्करण

05e984af6a45 · प्रकाशित 20 जून 2026, 4:14:57 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से