महाभारत
Bhīma Strikes Down Karṇa8.34.23-30
8832 / 15823
महाभारत · 8.34.23-30
देवनागरी

एतच् छ्रुत्वा तु वचनं राधेयस्य महात्मनः ॥
उवाच वचनं शल्यः सूतपुत्रं तथागतम् ॥
अभियासि महाबाहो भीमसेनं महाबलम् ॥
निरस्य भीमसेनं तु ततः प्राप्स्यसि फल्गुनम् ॥
यस् ते कामो ऽभिलषितश् चिरात् प्रभृति हृद्गतः ॥
स वै संपत्स्यते कर्ण सत्यम् एतद् ब्रवीमि ते ॥
एवम् उक्ते ततः कर्णः शल्यं पुनर् अभाषत ॥
हन्ताहम् अर्जुनं संख्ये मां वा हन्ता धनंजयः ॥
युद्धे मनः समाधाय याहि याहीत्य् अचोदयत् ॥
ततः प्रायाद् रथेनाशु शल्यस् तत्र विशां पते ॥
यत्र भीमो महेष्वासो व्यद्रावयत वाहिनीम् ॥
ततस् तूर्यनिनादश् च भेरीणां च महास्वनः ॥
उदतिष्ठत राजेन्द्र कर्णभीमसमागमे ॥
भीमसेनो ऽथ संक्रुद्धस् तव सैन्यं दुरासदम् ॥
नाराचैर् विमलैस् तीक्ष्णैर् दिशः प्राद्रावयद् बली ॥
स संनिपातस् तुमुलो भीमरूपो विशां पते ॥
आसीद् रौद्रो महाराज कर्णपाण्डवयोर् मृधे ॥
ततो मुहूर्ताद् राजेन्द्र पाण्डवः कर्णम् आद्रवत् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

etac chrutvā tu vacanaṃ rādheyasya mahātmanaḥ ||
uvāca vacanaṃ śalyaḥ sūtaputraṃ tathāgatam ||
abhiyāsi mahābāho bhīmasenaṃ mahābalam ||
nirasya bhīmasenaṃ tu tataḥ prāpsyasi phalgunam ||
yas te kāmo 'bhilaṣitaś cirāt prabhṛti hṛdgataḥ ||
sa vai saṃpatsyate karṇa satyam etad bravīmi te ||
evam ukte tataḥ karṇaḥ śalyaṃ punar abhāṣata ||
hantāham arjunaṃ saṃkhye māṃ vā hantā dhanaṃjayaḥ ||
yuddhe manaḥ samādhāya yāhi yāhīty acodayat ||
tataḥ prāyād rathenāśu śalyas tatra viśāṃ pate ||
yatra bhīmo maheṣvāso vyadrāvayata vāhinīm ||
tatas tūryaninādaś ca bherīṇāṃ ca mahāsvanaḥ ||
udatiṣṭhata rājendra karṇabhīmasamāgame ||
bhīmaseno 'tha saṃkruddhas tava sainyaṃ durāsadam ||
nārācair vimalais tīkṣṇair diśaḥ prādrāvayad balī ||
sa saṃnipātas tumulo bhīmarūpo viśāṃ pate ||
āsīd raudro mahārāja karṇapāṇḍavayor mṛdhe ||
tato muhūrtād rājendra pāṇḍavaḥ karṇam ādravat ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
एतत् श्रुत्वा तु वचनंetat śrutvā tu vacanaṃэто услышав же слово; услышав это
राधेयस्य महात्मनःrādheyasya mahātmanaḥРадхеи великого духом; Карны
उवाच वचनं शल्यःuvāca vacanaṃ śalyaḥсказал слово Шалья; Шалья сказал
सूतपुत्रं तथागतम्sūtaputraṃ tathāgatamсыну суты так пришедшему; Карне
अभियासि महाबाहोabhiyāsi mahābāhoнападай, могучий руками; иди
भीमसेनं महाबलम्bhīmasenaṃ mahābalamна Бхимасену великосильного; на Бхиму
निरस्य भीमसेनं तुnirasya bhīmasenaṃ tuотбросив Бхимасену же; свалив Бхиму
ततः प्राप्स्यसि फल्गुनम्tataḥ prāpsyasi phalgunamзатем достигнешь Пхалгуны; дойдёшь до Арджуны
यः ते कामः अभिलषितःyaḥ te kāmaḥ abhilaṣitaḥкакое твоё желание желанное; то желание
चिरात् प्रभृति हृद्गतःcirāt prabhṛti hṛdgataḥс давнего времени в сердце вошедшее; давнее
स वै संपत्स्यते कर्णsa vai saṃpatsyate karṇaоно именно исполнится, Карна; сбудется
सत्यम् एतत् ब्रवीमि तेsatyam etat bravīmi teистину это говорю тебе; говорю правду
एवम् उक्ते ततः कर्णःevam ukte tataḥ karṇaḥтак сказано, затем Карна; услышав
शल्यं पुनर् अभाषतśalyaṃ punar abhāṣataШалье снова сказал; сказал Шалье
हन्ता अहम् अर्जुनं संख्येhantā aham arjunaṃ saṃkhyeубью я Арджуну в бою; я убью Арджуну
मां वा हन्ता धनंजयःmāṃ vā hantā dhanaṃjayaḥили меня убьёт Дхананджая; или он меня
युद्धे मनः समाधायyuddhe manaḥ samādhāyaна битве ум сосредоточив; сосредоточься
याहि याहि इति अचोदयत्yāhi yāhi iti acodayatезжай, езжай, так понудил; погнал
ततः प्रायात् रथेन आशुtataḥ prāyāt rathena āśuзатем поехал на колеснице быстро; Шалья повёз
शल्यः तत्र विशां पतेśalyaḥ tatra viśāṃ pateШалья туда, владыка людей; к тому месту
यत्र भीमः महेष्वासःyatra bhīmaḥ maheṣvāsaḥгде Бхима великий лучник; где Бхима
व्यद्रावयत वाहिनीम्vyadrāvayata vāhinīmобращал войско в бегство; разгонял армию
ततः तूर्यनिनादः चtataḥ tūryaninādaḥ caзатем звук труб и; боевой грохот
भेरीणां च महास्वनःbherīṇāṃ ca mahāsvanaḥи бхери великий гул; барабанов
उदतिष्ठत राजेन्द्रudatiṣṭhata rājendraподнялся, царь царей; поднялся
कर्णभीमसमागमेkarṇabhīmasamāgameпри встрече Карны и Бхимы; в их схождении
भीमसेनः अथ संक्रुद्धःbhīmasenaḥ atha saṃkruddhaḥБхимасена тогда разгневанный; Бхима
तव सैन्यं दुरासदम्tava sainyaṃ durāsadamтвоё войско труднодоступное; грозную армию
नाराचैः विमलैः तीक्ष्णैःnārācaiḥ vimalaiḥ tīkṣṇaiḥнарачами чистыми, острыми; острыми стрелами
दिशः प्राद्रावयत् बलीdiśaḥ prādrāvayat balīпо сторонам разогнал, сильный; разметал
स संनिपातः तुमुलःsa saṃnipātaḥ tumulaḥто столкновение шумное; схватка
भीमरूपः विशां पतेbhīmarūpaḥ viśāṃ pateужасного вида, владыка людей; страшная
आसीत् रौद्रः महाराजāsīt raudraḥ mahārājaбыла грозная, великий царь; была жестокая
कर्णपाण्डवयोः मृधेkarṇapāṇḍavayoḥ mṛdheКарны и Пандавы в битве; Карны и Бхимы
ततः मुहूर्तात् राजेन्द्रtataḥ muhūrtāt rājendraзатем через мгновение, царь царей; вскоре
पाण्डवः कर्णम् आद्रवत्pāṇḍavaḥ karṇam ādravatПандава на Карну побежал; Бхима атаковал
अनुवाद

Услышав это слово великого Радхеи, Шалья сказал сыну суты: «Нападай, могучий, на великосильного Бхимасену. Отбросив Бхимасену, ты затем достигнешь Пхалгуны. Давнее желание, которое живёт в твоём сердце, Карна, исполнится; говорю тебе правду». Когда было сказано так, Карна снова сказал Шалье: «Либо я убью Арджуну в бою, либо Дхананджая убьёт меня. Сосредоточь ум на битве. Езжай, езжай!» Тогда Шалья быстро повёз колесницу туда, где великий лучник Бхима обращал войско в бегство. При встрече Карны и Бхимы поднялся звук труб и великий гул бхери. Разгневанный Бхимасена острыми чистыми нарачами разгонял твоё грозное войско по сторонам. Их столкновение, владыка людей, было шумным, страшным видом и грозным. Вскоре Пандава бросился на Карну».

संस्करण

02d5d060704c · प्रकाशित 20 जून 2026, 5:52:39 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से