महाभारत
Kṛṣṇa and Arjuna Report Karṇa's Death8.69.35-40
9016 / 15823
महाभारत · 8.69.35-40
देवनागरी

ततो भीमप्रभृतिभिः सर्वैश् च भ्रातृभिर् वृतम् ॥
वर्धयन्ति स्म राजानं हर्षयुक्ता महारथाः ॥
नकुलः सहदेवश् च पाण्डवश् च वृकोदरः ॥
सात्यकिश् च महाराज वृष्णीनां प्रवरो रथः ॥
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च पाण्डुपाञ्चालसृञ्जयाः ॥
पूजयन्ति स्म कौन्तेयं निहते सूतनन्दने ॥
ते वर्धयित्वा नृपतिं पाण्डुपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥
जितकाशिनो लब्धलक्षा युद्धशौण्डाः प्रहारिणः ॥
स्तुवन्तः स्तवयुक्ताभिर् वाग्भिः कृष्णौ परंतपौ ॥
जग्मुः स्वशिबिरायैव मुदा युक्ता महारथाः ॥
एवम् एष क्षयो वृत्तः सुमहांल् लोमहर्षणः ॥
तव दुर्मन्त्रिते राजन्न् अतीतं किं नु शोचसि ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tato bhīmaprabhṛtibhiḥ sarvaiś ca bhrātṛbhir vṛtam ||
vardhayanti sma rājānaṃ harṣayuktā mahārathāḥ ||
nakulaḥ sahadevaś ca pāṇḍavaś ca vṛkodaraḥ ||
sātyakiś ca mahārāja vṛṣṇīnāṃ pravaro rathaḥ ||
dhṛṣṭadyumnaḥ śikhaṇḍī ca pāṇḍupāñcālasṛñjayāḥ ||
pūjayanti sma kaunteyaṃ nihate sūtanandane ||
te vardhayitvā nṛpatiṃ pāṇḍuputraṃ yudhiṣṭhiram ||
jitakāśino labdhalakṣā yuddhaśauṇḍāḥ prahāriṇaḥ ||
stuvantaḥ stavayuktābhir vāgbhiḥ kṛṣṇau paraṃtapau ||
jagmuḥ svaśibirāyaiva mudā yuktā mahārathāḥ ||
evam eṣa kṣayo vṛttaḥ sumahāṃl lomaharṣaṇaḥ ||
tava durmantrite rājann atītaṃ kiṃ nu śocasi ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ततः भीमप्रभृतिभिःtataḥ bhīmaprabhṛtibhiḥзатем Бхимой и прочими; после этого с Бхимой во главе
सर्वैः च भ्रातृभिः वृतम्sarvaiḥ ca bhrātṛbhiḥ vṛtamи всеми братьями окружённого; окружённого всеми братьями
वर्धयन्ति स्म राजानम्vardhayanti sma rājānamпоздравляли царя; прославляли владыку
हर्षयुक्ताः महारथाःharṣayuktāḥ mahārathāḥрадостью соединённые махаратхи; ликующие великие воины
नकुलः सहदेवः चnakulaḥ sahadevaḥ caНакула и Сахадева; Накула с Сахадевой
पाण्डवः च वृकोदरःpāṇḍavaḥ ca vṛkodaraḥи Пандава Врикодара; и Бхима
सात्यकिः च महाराजsātyakiḥ ca mahārājaи Сатьяки, великий царь; также Сатьяки
वृष्णीनाम् प्रवरः रथःvṛṣṇīnām pravaraḥ rathaḥлучший колесничий Вришни; лучший воин Вришни
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी चdhṛṣṭadyumnaḥ śikhaṇḍī caДхриштадьюмна и Шикхандин; Дхриштадьюмна с Шикхандином
पाण्डुपाञ्चालसृञ्जयाःpāṇḍupāñcālasṛñjayāḥПанду, Панчалы и Сринджаи; воины Пандавов, Панчалов, Сринджаев
पूजयन्ति स्म कौन्तेयम्pūjayanti sma kaunteyamпочитали Каунтею; славили Юдхиштхиру
निहते सूतनन्दनेnihate sūtanandaneкогда сын возницы был убит; после гибели Карны
ते वर्धयित्वा नृपतिम्te vardhayitvā nṛpatimони поздравив царя; прославив владыку
पाण्डुपुत्रम् युधिष्ठिरम्pāṇḍuputram yudhiṣṭhiramсына Панду Юдхиштхиру; Юдхиштхиру Пандаву
जितकाशिनःjitakāśinaḥсияющие победой; с победным видом
लब्धलक्षाःlabdhalakṣāḥдостигшие цели; получившие цель
युद्धशौण्डाः प्रहारिणःyuddhaśauṇḍāḥ prahāriṇaḥмастера боя, ударяющие; искусные воители
स्तुवन्तःstuvantaḥвосхваляя; славя
स्तवयुक्ताभिः वाग्भिःstavayuktābhiḥ vāgbhiḥсловами, наполненными хвалой; хвалебными речами
कृष्णौ परंतपौkṛṣṇau paraṃtapauдвух Кришн, сокрушителей врагов; Кришну и Арджуну
जग्मुः स्वशिबिराय एवjagmuḥ svaśibirāya evaпошли именно в свой лагерь; отправились в свой стан
मुदा युक्ताः महारथाःmudā yuktāḥ mahārathāḥрадостью исполненные махаратхи; ликующие великие воины
एवम् एष क्षयः वृत्तःevam eṣa kṣayaḥ vṛttaḥтак произошла эта гибель; так совершилось уничтожение
सुमहान् लोमहर्षणःsumahān lomaharṣaṇaḥочень великое, волосы поднимающее; ужасающе великое
तव दुर्मन्त्रितेtava durmantriteиз-за твоего дурного совета; по твоему дурному решению
राजन्rājanцарь; о царь
अतीतम् किम् नु शोचसिatītam kim nu śocasiо прошлом что теперь скорбишь?; зачем печалишься о прошедшем?
अनुवाद

Затем великие воины, исполненные радости, поздравляли царя, окружённого Бхимой и всеми братьями. Накула, Сахадева, Пандава Врикодара, Сатьяки — лучший воин Вришни, о великий царь, Дхриштадьюмна, Шикхандин, Пандавы, Панчалы и Сринджаи почитали Каунтею после гибели сына возницы. Прославив царя, сына Панду Юдхиштхиру, эти победно сияющие, достигшие цели, искусные в бою махаратхи, хвалебными речами славя двух Кришн, сокрушителей врагов, отправились в свой лагерь, исполненные радости. Так совершилась эта ужасающе великая гибель, о царь, из-за твоего дурного решения. Зачем теперь скорбишь о прошлом?»

संस्करण

bca9295240bd · प्रकाशित 20 जून 2026, 8:25:09 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से