गान्धार्य् उवाच
पाण्डवा धार्तराष्ट्राश् च द्रुग्धाः कृष्ण परस्परम् ॥
उपेक्षिता विनश्यन्तस् त्वया कस्माज् जनार्दन ॥
शक्तेन बहुभृत्येन विपुले तिष्ठता बले ॥
उभयत्र समर्थेन श्रुतवाक्येन चैव ह ॥
इच्छतोपेक्षितो नाशः कुरूणां मधुसूदन ॥
यस्मात् त्वया महाबाहो फलं तस्माद् अवाप्नुहि ॥
पतिशुश्रूषया यन् मे तपः किं चिद् उपार्जितम् ॥
तेन त्वां दुरवापात्मञ् शप्स्ये चक्रगदाधर ॥
यस्मात् परस्परं घ्नन्तो ज्ञातयः कुरुपाण्डवाः ॥
उपेक्षितास् ते गोविन्द तस्माज् ज्ञातीन् वधिष्यसि ॥
त्वम् अप्य् उपस्थिते वर्षे षट्त्रिंशे मधुसूदन ॥
हतज्ञातिर् हतामात्यो हतपुत्रो वनेचरः ॥
कुत्सितेनाभ्युपायेन निधनं समवाप्स्यसि ॥
तवाप्य् एवं हतसुता निहतज्ञातिबान्धवाः ॥
स्त्रियः परिपतिष्यन्ति यथैता भरतस्त्रियः ॥
gāndhāry uvāca
pāṇḍavā dhārtarāṣṭrāś ca drugdhāḥ kṛṣṇa parasparam ||
upekṣitā vinaśyantas tvayā kasmāj janārdana ||
śaktena bahubhṛtyena vipule tiṣṭhatā bale ||
ubhayatra samarthena śrutavākyena caiva ha ||
icchatopekṣito nāśaḥ kurūṇāṃ madhusūdana ||
yasmāt tvayā mahābāho phalaṃ tasmād avāpnuhi ||
patiśuśrūṣayā yan me tapaḥ kiṃ cid upārjitam ||
tena tvāṃ duravāpātmañ śapsye cakragadādhara ||
yasmāt parasparaṃ ghnanto jñātayaḥ kurupāṇḍavāḥ ||
upekṣitās te govinda tasmāj jñātīn vadhiṣyasi ||
tvam apy upasthite varṣe ṣaṭtriṃśe madhusūdana ||
hatajñātir hatāmātyo hataputro vanecaraḥ ||
kutsitenābhyupāyena nidhanaṃ samavāpsyasi ||
tavāpy evaṃ hatasutā nihatajñātibāndhavāḥ ||
striyaḥ paripatiṣyanti yathaitā bharatastriyaḥ ||
Гандхари сказала: «Пандавы и сыновья Дхритараштры, о Кришна, стали врагами друг другу. Почему же, о Джанардана, ты оставил их погибать? Ты был силён, имел многих слуг, стоял в великой мощи, был способен помочь обеим сторонам, и твоё слово слушали. Но ты, о Мадхусудана, сознательно допустил гибель Куру; поэтому, сильнорукий, получи плод этого. Если служением мужу я накопила хоть какой-то тапас, то этой силой я прокляну тебя, о труднодостижимый духом, держатель диска и булавы. Поскольку родичи Куру и Пандавы взаимно убивали друг друга, а ты, Говинда, допустил это, поэтому ты погубишь своих родичей. И ты сам, о Мадхусудана, когда наступит тридцать шестой год, потеряв родичей, советников и сыновей, скитаясь в лесу, постыдным способом придёшь к смерти. И твои женщины, с убитыми сыновьями, родичами и близкими, будут падать так же, как эти женщины Бхаратов».
f2d26137cf6d · प्रकाशित 20 जून 2026, 2:25:44 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Проклятие Гандхари рождается из аскезы верной жены и из материнского горя. Она обвиняет Кришну не в убийстве, а в допущении гибели, и этим выводит вопрос ответственности за пределы поля боя.