महाभारत
The Kaikeya King's Fearlessness Before the Rākṣasa (The Fearlessness of the Kaikeya King Before the Rākṣasa)12.78.19-28
10299 / 15823
महाभारत · 12.78.19-28
देवनागरी

कुलदेशादिधर्माणां प्रथितानां यथाविधि ॥
अव्युच्छेत्तास्मि सर्वेषां मामकान्तरम् आविशः ॥
तपस्विनो मे विषये पूजिताः परिपालिताः ॥
संविभक्ताश् च सत्कृत्य मामकान्तरम् आविशः ॥
नासंविभज्य भोक्तास्मि न विशामि परस्त्रियम् ॥
स्वतन्त्रो जातु न क्रीडे मामकान्तरम् आविशः ॥
नाब्रह्मचारी भिक्षावान् भिक्षुर् वाब्रह्मचारिकः ॥
अनृत्विजं हुतं नास्ति मामकान्तरम् आविशः ॥
नावजानाम्य् अहं वृद्धान् न वैद्यान् न तपस्विनः ॥
राष्ट्रे स्वपति जागर्मि मामकान्तरम् आविशः ॥
वेदाध्ययनसंपन्नस् तपस्वी सर्वधर्मवित् ॥
स्वामी सर्वस्य राज्यस्य श्रीमान् मम पुरोहितः ॥
दानेन दिव्यान् अभिवाञ्छामि लोकान्; सत्येनाथो ब्राह्मणानां च गुप्त्या ॥
शुश्रूषया चापि गुरून् उपैमि; न मे भयं विद्यते राक्षसेभ्यः ॥
न मे राष्ट्रे विधवा ब्रह्मबन्धुर्; न ब्राह्मणः कृपणो नोत चोरः ॥
न पारजायी न च पापकर्मा; न मे भयं विद्यते राक्षसेभ्यः ॥
न मे शस्त्रैर् अनिर्भिन्नम् अङ्गे द्व्यङ्गुलम् अन्तरम् ॥
धर्मार्थं युध्यमानस्य मामकान्तरम् आविशः ॥
गोब्राह्मणे च यज्ञे च नित्यं स्वस्त्ययनं मम ॥
आशासते जना राष्ट्रे मामकान्तरम् आविशः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

kuladeśādidharmāṇāṃ prathitānāṃ yathāvidhi ||
avyucchettāsmi sarveṣāṃ māmakāntaram āviśaḥ ||
tapasvino me viṣaye pūjitāḥ paripālitāḥ ||
saṃvibhaktāś ca satkṛtya māmakāntaram āviśaḥ ||
nāsaṃvibhajya bhoktāsmi na viśāmi parastriyam ||
svatantro jātu na krīḍe māmakāntaram āviśaḥ ||
nābrahmacārī bhikṣāvān bhikṣur vābrahmacārikaḥ ||
anṛtvijaṃ hutaṃ nāsti māmakāntaram āviśaḥ ||
nāvajānāmy ahaṃ vṛddhān na vaidyān na tapasvinaḥ ||
rāṣṭre svapati jāgarmi māmakāntaram āviśaḥ ||
vedādhyayanasaṃpannas tapasvī sarvadharmavit ||
svāmī sarvasya rājyasya śrīmān mama purohitaḥ ||
dānena divyān abhivāñchāmi lokān; satyenātho brāhmaṇānāṃ ca guptyā ||
śuśrūṣayā cāpi gurūn upaimi; na me bhayaṃ vidyate rākṣasebhyaḥ ||
na me rāṣṭre vidhavā brahmabandhur; na brāhmaṇaḥ kṛpaṇo nota coraḥ ||
na pārajāyī na ca pāpakarmā; na me bhayaṃ vidyate rākṣasebhyaḥ ||
na me śastrair anirbhinnam aṅge dvyaṅgulam antaram ||
dharmārthaṃ yudhyamānasya māmakāntaram āviśaḥ ||
gobrāhmaṇe ca yajñe ca nityaṃ svastyayanaṃ mama ||
āśāsate janā rāṣṭre māmakāntaram āviśaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
कुल देश आदि धर्माणाम्kula deśa ādi dharmāṇāmдхарм рода, страны и прочего; обычаев
प्रथितानाम् यथा विधिprathitānām yathā vidhiизвестных по правилу; установленных
अव्युच्छेत्ता अस्मि सर्वेषाम्avyucchettā asmi sarveṣāmя не прерыватель всех; сохраняющий
मामक अन्तरम् आविशःmāmaka antaram āviśaḥв мою внутренность ты вошёл; в меня
तपस्विनः मे विषयेtapasvinaḥ me viṣayeподвижники в моей области; царстве
पूजिताः परिपालिताःpūjitāḥ paripālitāḥпочтены и защищены; охраняемы
संविभक्ताः च सत्कृत्यsaṃvibhaktāḥ ca satkṛtyaи обеспечены долей с почётом; уважением
मामक अन्तरम् आविशःmāmaka antaram āviśaḥв мою внутренность ты вошёл; в меня
न असंविभज्य भोक्ता अस्मिna asaṃvibhajya bhoktā asmiя не ем, не распределив; не поделившись
न विशामि पर स्त्रियम्na viśāmi para striyamне вхожу к чужой женщине; чужой жене
स्वतन्त्रः जातु न क्रीडेsvatantraḥ jātu na krīḍeсамовольно никогда не играю; не развлекаюсь
मामक अन्तरम् आविशःmāmaka antaram āviśaḥв мою внутренность ты вошёл; в меня
न अब्रह्मचारी भिक्षावान्na abrahmacārī bhikṣāvānне-брахмачари не бывает нищенствующим; с милостыней
भिक्षुः वा अब्रह्मचारिकःbhikṣuḥ vā abrahmacārikaḥили нищий без брахмачарьи; недисциплинированный
अनृत्विजम् हुतम् न अस्तिanṛtvijam hutam na astiнет возлияния без ритвиджа; жреца
मामक अन्तरम् आविशःmāmaka antaram āviśaḥв мою внутренность ты вошёл; в меня
न अवजानामि अहम् वृद्धान्na avajānāmi aham vṛddhānя не презираю старших; стариков
न वैद्यान् न तपस्विनःna vaidyān na tapasvinaḥни врачей, ни подвижников; аскетов
राष्ट्रे स्वपति जागर्मिrāṣṭre svapati jāgarmiв царстве спящем я бодрствую; не сплю
मामक अन्तरम् आविशःmāmaka antaram āviśaḥв мою внутренность ты вошёл; в меня
वेद अध्ययन संपन्नःveda adhyayana saṃpannaḥнаделённый изучением Веды; учёностью
तपस्वी सर्व धर्म वित्tapasvī sarva dharma vitподвижник, знающий все дхармы; мудрый
स्वामी सर्वस्य राज्यस्यsvāmī sarvasya rājyasyaвладыка всего царства; господин
श्रीमान् मम पुरोहितःśrīmān mama purohitaḥславный мой пурохита; жрец
दानेन दिव्यान् अभिवाञ्छामि लोकान्dānena divyān abhivāñchāmi lokānдаянием я желаю божественных миров; небес
सत्येन अथ ब्राह्मणानाम् च गुप्त्याsatyena atha brāhmaṇānām ca guptyāистиной и защитой брахманов; охраной
शुश्रूषया च अपि गुरून् उपैमिśuśrūṣayā ca api gurūn upaimiи служением также приближаюсь к гуру; почитаю
न मे भयम् विद्यते राक्षसेभ्यःna me bhayam vidyate rākṣasebhyaḥнет у меня страха от ракшасов; перед демонами
न मे राष्ट्रे विधवाna me rāṣṭre vidhavāнет в моём царстве вдовы; вдов
ब्रह्म बन्धुःbrahma bandhuḥбрахма-бандху; брахман только по роду
न ब्राह्मणः कृपणःna brāhmaṇaḥ kṛpaṇaḥнет жалкого брахмана; бедного
न उत चोरःna uta coraḥи нет вора; похитителя
न पार जायीna pāra jāyīнет блудящего с чужой женой; прелюбодея
न च पाप कर्माna ca pāpa karmāи нет злодея; делающего грех
न मे भयम् विद्यते राक्षसेभ्यःna me bhayam vidyate rākṣasebhyaḥнет у меня страха от ракшасов; перед демонами
न मे शस्त्रैः अनिर्भिन्नम्na me śastraiḥ anirbhinnamнет у меня оружием не пробитого; нераненого
अङ्गे द्वि अङ्गुलम् अन्तरम्aṅge dvi aṅgulam antaramна теле промежутка в два пальца; места
धर्म अर्थम् युध्यमानस्यdharma artham yudhyamānasyaсражающегося ради дхармы; правды
मामक अन्तरम् आविशःmāmaka antaram āviśaḥв мою внутренность ты вошёл; в меня
गो ब्राह्मणे च यज्ञे चgo brāhmaṇe ca yajñe caв коровах, брахманах и жертве; яджне
नित्यम् स्वस्त्ययनम् ममnityam svastyayanam mamaпостоянное благословение моё; счастливый обряд
आशासते जनाः राष्ट्रेāśāsate janāḥ rāṣṭreлюди в царстве желают; молят
मामक अन्तरम् आविशःmāmaka antaram āviśaḥв мою внутренность ты вошёл; в меня
अनुवाद

«Я не прерываю установленные по правилу дхармы рода, страны и прочие обычаи, а ты вошёл в мою внутренность. Подвижники в моей области почтены, защищены и с уважением обеспечены долей, а ты вошёл в мою внутренность. Я не ем, не распределив долю, не вхожу к чужой женщине, никогда не развлекаюсь самовольно, а ты вошёл в мою внутренность. У меня не бывает нищенствующего, который не является брахмачари, или нищего без брахмачарьи; нет возлияния без ритвиджа, а ты вошёл в мою внутренность. Я не презираю старших, врачей и подвижников; когда царство спит, я бодрствую, а ты вошёл в мою внутренность. Мой славный пурохита наделён изучением Веды, он подвижник, знающий все дхармы, владыка всего царства. Даянием я стремлюсь к божественным мирам, истиной и защитой брахманов, служением гуру приближаюсь к ним; нет у меня страха перед ракшасами. В моём царстве нет вдов, нет брахма-бандху, нет жалкого брахмана и нет вора; нет прелюбодея и злодея; нет у меня страха перед ракшасами. У меня, сражающегося ради дхармы, нет на теле промежутка в два пальца, не пробитого оружием, а ты вошёл в мою внутренность. В отношении коров, брахманов и жертвы люди в моём царстве постоянно желают мне благословения, а ты вошёл в мою внутренность».

संस्करण

d6f7c15f44f2 · प्रकाशित 20 जून 2026, 6:54:50 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से