भोगेष्व् अदयमानस्य भूतेषु च दयावतः ॥
वर्धते त्वरमाणस्य विषयो रक्षितात्मनः ॥
तक्षत्य् आत्मानम् एवैष वनं परशुना यथा ॥
यः सम्यग् वर्तमानेषु स्वेषु मिथ्या प्रवर्तते ॥
न वै द्विषन्तः क्षीयन्ते राज्ञो नित्यम् अपि घ्नतः ॥
क्रोधं नियन्तुं यो वेद तस्य द्वेष्टा न विद्यते ॥
यद् आर्यजनविद्विष्टं कर्म तन् नाचरेद् बुधः ॥
यत् कल्याणम् अभिध्यायेत् तत्रात्मानं नियोजयेत् ॥
नैनम् अन्ये ऽवजानन्ति नात्मना परितप्यते ॥
कृत्यशेषेण यो राजा सुखान्य् अनुबुभूषति ॥
इदंवृत्तं मनुष्येषु वर्तते यो महीपतिः ॥
उभौ लोकौ विनिर्जित्य विजये संप्रतिष्ठते ॥
bhogeṣv adayamānasya bhūteṣu ca dayāvataḥ ||
vardhate tvaramāṇasya viṣayo rakṣitātmanaḥ ||
takṣaty ātmānam evaiṣa vanaṃ paraśunā yathā ||
yaḥ samyag vartamāneṣu sveṣu mithyā pravartate ||
na vai dviṣantaḥ kṣīyante rājño nityam api ghnataḥ ||
krodhaṃ niyantuṃ yo veda tasya dveṣṭā na vidyate ||
yad āryajanavidviṣṭaṃ karma tan nācared budhaḥ ||
yat kalyāṇam abhidhyāyet tatrātmānaṃ niyojayet ||
nainam anye 'vajānanti nātmanā paritapyate ||
kṛtyaśeṣeṇa yo rājā sukhāny anububhūṣati ||
idaṃvṛttaṃ manuṣyeṣu vartate yo mahīpatiḥ ||
ubhau lokau vinirjitya vijaye saṃpratiṣṭhate ||
«У царя, который строг к собственным наслаждениям, сострадателен к существам, деятелен и защищает себя, область возрастает. Но тот, кто неправильно поступает со своими, хотя они действуют правильно, рубит самого себя, как лес топором. Враги не исчезают у царя, который постоянно убивает; но у того, кто умеет сдерживать гнев, нет ненавистников. Мудрый не должен совершать дело, ненавистное благородным людям; пусть он помышляет о благом и направляет себя туда. Царя, который желает наслаждаться счастьем лишь после завершения должных дел, другие не презирают, и сам он не мучится. Владыка земли, который соблюдает такое поведение среди людей, побеждает оба мира и утверждается в победе».
b851837b4afc · प्रकाशित 20 जून 2026, 7:54:39 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Истинная победа начинается с самоограничения. Царь губит себя не только поражением в войне, но и несправедливостью к своим, несдержанным гневом и удовольствием до завершения долга.