तत्र स्वाध्यायसंश्लिष्टम् एकाग्रं धारयेन् मनः ॥
पिण्डीकृत्येन्द्रियग्रामम् आसीनः काष्ठवन् मुनिः ॥
शब्दं न विन्देच् छ्रोत्रेण स्पर्शं त्वचा न वेदयेत् ॥
रूपं न चक्षुषा विद्याज् जिह्वया न रसांस् तथा ॥
घ्रेयाण्य् अपि च सर्वाणि जह्याद् ध्यानेन योगवित् ॥
पञ्चवर्गप्रमाथीनि नेच्छेच् चैतानि वीर्यवान् ॥
ततो मनसि संसज्य पञ्चवर्गं विचक्षणः ॥
समादध्यान् मनो भ्रान्तम् इन्द्रियैः सह पञ्चभिः ॥
विसंचारि निरालम्बं पञ्चद्वारं चलाचलम् ॥
पूर्वे ध्यानपथे धीरः समादध्यान् मनो ऽन्तरम् ॥
इन्द्रियाणि मनश् चैव यदा पिण्डीकरोत्य् अयम् ॥
एष ध्यानपथः पूर्वो मया समनुवर्णितः ॥
tatra svādhyāyasaṃśliṣṭam ekāgraṃ dhārayen manaḥ ||
piṇḍīkṛtyendriyagrāmam āsīnaḥ kāṣṭhavan muniḥ ||
śabdaṃ na vindec chrotreṇa sparśaṃ tvacā na vedayet ||
rūpaṃ na cakṣuṣā vidyāj jihvayā na rasāṃs tathā ||
ghreyāṇy api ca sarvāṇi jahyād dhyānena yogavit ||
pañcavargapramāthīni necchec caitāni vīryavān ||
tato manasi saṃsajya pañcavargaṃ vicakṣaṇaḥ ||
samādadhyān mano bhrāntam indriyaiḥ saha pañcabhiḥ ||
visaṃcāri nirālambaṃ pañcadvāraṃ calācalam ||
pūrve dhyānapathe dhīraḥ samādadhyān mano 'ntaram ||
indriyāṇi manaś caiva yadā piṇḍīkaroty ayam ||
eṣa dhyānapathaḥ pūrvo mayā samanuvarṇitaḥ ||
«На этом пути муни, сидя неподвижно как дерево, должен удерживать ум однонаправленным и соединённым со свадхьяей, собрав всю группу чувств. Пусть он не воспринимает слухом звук, кожей касание, глазом образ, языком вкусы; все запахи знающий йогу также должен оставить медитацией. Эти пять групп, сбивающие с пути, сильный человек не должен желать. Затем мудрый, собрав пятеричную группу в уме, должен сосредоточить блуждающий ум вместе с пятью чувствами. Стойкий на первом пути медитации должен сосредоточить внутренний ум — блуждающий, лишённый опоры, пятидверный, подвижный и неподвижный. Когда он собирает чувства и ум вместе, это и есть первый путь медитации, подробно описанный мной».
14fee4c0ac61 · प्रकाशित 21 जून 2026, 12:03:38 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Первый шаг дхьяны — не подавление ради насилия над собой, а собирание рассеянной энергии чувств в одно внутреннее направление.