महाभारत
Manu Teaches the Fruit of Knowledge and Action12.194.1-3
10857 / 15823
महाभारत · 12.194.1-3
देवनागरी

युधिष्ठिर उवाच
किं फलं ज्ञानयोगस्य वेदानां नियमस्य च ॥
भूतात्मा वा कथं ज्ञेयस् तन् मे ब्रूहि पितामह ॥
भीष्म उवाच
अत्राप्य् उदाहरन्तीमम् इतिहासं पुरातनम् ॥
मनोः प्रजापतेर् वादं महर्षेश् च बृहस्पतेः ॥
प्रजापतिं श्रेष्ठतमं पृथिव्यां; देवर्षिसंघप्रवरो महर्षिः ॥
बृहस्पतिः प्रश्नम् इमं पुराणं; पप्रच्छ शिष्यो ऽथ गुरुं प्रणम्य ॥

लिप्यंतरण (IAST)

yudhiṣṭhira uvāca
kiṃ phalaṃ jñānayogasya vedānāṃ niyamasya ca ||
bhūtātmā vā kathaṃ jñeyas tan me brūhi pitāmaha ||
bhīṣma uvāca
atrāpy udāharantīmam itihāsaṃ purātanam ||
manoḥ prajāpater vādaṃ maharṣeś ca bṛhaspateḥ ||
prajāpatiṃ śreṣṭhatamaṃ pṛthivyāṃ; devarṣisaṃghapravaro maharṣiḥ ||
bṛhaspatiḥ praśnam imaṃ purāṇaṃ; papraccha śiṣyo 'tha guruṃ praṇamya ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
युधिष्ठिरः उवाचyudhiṣṭhiraḥ uvācaЮдхиштхира сказал; Юдхиштхира спросил
किम् फलम् ज्ञान योगस्यkim phalam jñāna yogasyaкаков плод йоги знания; джняна-йоги
वेदानाम् नियमस्य चvedānām niyamasya caВед и правила также; дисциплины
भूत आत्मा वा कथम् ज्ञेयःbhūta ātmā vā katham jñeyaḥи как познать атмана существ; внутреннюю душу
तत् मे ब्रूहि पितामहtat me brūhi pitāmahaэто мне скажи, праотец; объясни
भीष्मः उवाचbhīṣmaḥ uvācaБхишма сказал; Бхишма ответил
अत्र अपि उदाहरन्ति इमम्atra api udāharanti imamи здесь приводят этот; пример
इतिहासम् पुरातनम्itihāsam purātanamдревний рассказ; предание
मनोः प्रजापतेः वादम्manoḥ prajāpateḥ vādamбеседу Ману-Праджапати; спор
महा ऋषेः च बृहस्पतेःmahā ṛṣeḥ ca bṛhaspateḥи великого риши Брихаспати; мудреца
प्रजापतिम् श्रेष्ठतमम्prajāpatim śreṣṭhatamamПраджапати, наилучшего; высшего
पृथिव्याम्pṛthivyāmна земле; в мире
देव ऋषि संघ प्रवरःdeva ṛṣi saṃgha pravaraḥлучший из сонма божественных риши; мудрецов
महा ऋषिःmahā ṛṣiḥвеликий риши; мудрец
बृहस्पतिः प्रश्नम् इमम्bṛhaspatiḥ praśnam imamБрихаспати этот вопрос; спрашивание
पुराणम्purāṇamдревний; извечный
पप्रच्छ शिष्यः अथ गुरुम्papraccha śiṣyaḥ atha gurumспросил ученик затем гуру; наставника
प्रणम्यpraṇamyaпоклонившись; склонившись
अनुवाद

Юдхиштхира спросил: «Каков плод йоги знания, Вед и дисциплины? И как следует познать атмана существ? Объясни мне это, праотец». Бхишма сказал: «Здесь также приводят древний рассказ: беседу Ману-Праджапати и великого риши Брихаспати. Некогда Брихаспати, лучший из сонма божественных риши, великий мудрец, как ученик поклонился своему гуру, наилучшему Праджапати на земле, и задал ему древний вопрос».

संस्करण

14ac2854c862 · प्रकाशित 21 जून 2026, 12:18:59 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से