Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
महाभारत
Keśava Describes Why Nārada Is Loved Everywhere12.223.14-18
11019 / 15823
महाभारत · 12.223.14-18
॥
देवनागरी

नार्थे न धर्मे कामे वा भूतपूर्वो ऽस्य विग्रहः ॥
दोषाश् चास्य समुच्छिन्नास् तस्मात् सर्वत्र पूजितः ॥
दृढभक्तिर् अनिन्द्यात्मा श्रुतवान् अनृशंसवान् ॥
वीतसंमोहदोषश् च तस्मात् सर्वत्र पूजितः ॥
असक्तः सर्वसङ्गेषु सक्तात्मेव च लक्ष्यते ॥
अदीर्घसंशयो वाग्मी तस्मात् सर्वत्र पूजितः ॥
समाधिर् नास्य मानार्थे नात्मानं स्तौति कर्हि चित् ॥
अनीर्ष्युर् दृढसंभाषस् तस्मात् सर्वत्र पूजितः ॥
लोकस्य विविधं वृत्तं प्रकृतेश् चाप्य् अकुत्सयन् ॥
संसर्गविद्याकुशलस् तस्मात् सर्वत्र पूजितः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

nārthe na dharme kāme vā bhūtapūrvo 'sya vigrahaḥ ||
doṣāś cāsya samucchinnās tasmāt sarvatra pūjitaḥ ||
dṛḍhabhaktir anindyātmā śrutavān anṛśaṃsavān ||
vītasaṃmohadoṣaś ca tasmāt sarvatra pūjitaḥ ||
asaktaḥ sarvasaṅgeṣu saktātmeva ca lakṣyate ||
adīrghasaṃśayo vāgmī tasmāt sarvatra pūjitaḥ ||
samādhir nāsya mānārthe nātmānaṃ stauti karhi cit ||
anīrṣyur dṛḍhasaṃbhāṣas tasmāt sarvatra pūjitaḥ ||
lokasya vividhaṃ vṛttaṃ prakṛteś cāpy akutsayan ||
saṃsargavidyākuśalas tasmāt sarvatra pūjitaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
न अर्थे न धर्मेna arthe na dharmeни в выгоде, ни в дхарме; деле
कामे वाkāme vāили в желании; каме
भूत पूर्वः अस्य विग्रहःbhūta pūrvaḥ asya vigrahaḥпрежде у него не было спора; раздора
दोषाः च अस्य समुच्छिन्नाःdoṣāḥ ca asya samucchinnāḥи его пороки полностью отсечены; искоренены
तस्मात् सर्वत्र पूजितःtasmāt sarvatra pūjitaḥпоэтому везде почитаем; повсюду уважаем
दृढ भक्तिः अनिन्द्य आत्माdṛḍha bhaktiḥ anindya ātmāтвёрдой преданности, безупречной души; непорицаемый
श्रुतवान् अनृशंसवान्śrutavān anṛśaṃsavānучёный, не жестокий; милосердный
वीत संमोह दोषः चvīta saṃmoha doṣaḥ caи свободный от порока заблуждения; ослепления
तस्मात् सर्वत्र पूजितःtasmāt sarvatra pūjitaḥпоэтому везде почитаем; повсюду уважаем
असक्तः सर्व सङ्गेषुasaktaḥ sarva saṅgeṣuне привязан ко всем связям; общениям
सक्त आत्मा इव च लक्ष्यतेsakta ātmā iva ca lakṣyateи кажется как будто привязанным; вовлечённым
अदीर्घ संशयः वाग्मीadīrgha saṃśayaḥ vāgmīбез долгого сомнения, красноречивый; решительный
तस्मात् सर्वत्र पूजितःtasmāt sarvatra pūjitaḥпоэтому везде почитаем; повсюду уважаем
समाधिः न अस्य मान अर्थेsamādhiḥ na asya māna artheсосредоточение его не ради почёта; уважения
न आत्मानम् स्तौति कर्हि चित्na ātmānam stauti karhi citникогда себя не хвалит; не прославляет
अनीर्ष्युः दृढ संभाषःanīrṣyuḥ dṛḍha saṃbhāṣaḥнезавистливый, твёрдый в разговоре; убедительный
तस्मात् सर्वत्र पूजितःtasmāt sarvatra pūjitaḥпоэтому везде почитаем; повсюду уважаем
लोकस्य विविधम् वृत्तम्lokasya vividham vṛttamразнообразное поведение мира; людей
प्रकृतेः च अपि अकुत्सयन्prakṛteḥ ca api akutsayanи также природу не порицая; не осуждая
संसर्ग विद्या कुशलःsaṃsarga vidyā kuśalaḥискусный в знании общения; соединения
तस्मात् सर्वत्र पूजितःtasmāt sarvatra pūjitaḥпоэтому везде почитаем; повсюду уважаем
अनुवाद

«У него никогда прежде не было раздора ни из-за выгоды, ни из-за дхармы, ни из-за желания; его пороки полностью отсечены, поэтому он везде почитаем. Его преданность тверда, душа безупречна; он учён, милосерден и свободен от порока заблуждения, поэтому он везде почитаем. Он не привязан ни к каким связям, хотя кажется вовлечённым; он не задерживается в сомнениях и красноречив, поэтому он везде почитаем. Его сосредоточение не ради почёта, он никогда не хвалит себя, он независтлив и твёрд в беседе, поэтому он везде почитаем. Он не порицает разнообразные обычаи людей и их природу, искусен в знании общения, поэтому он везде почитаем».

संस्करण

e828dd6ed8df · प्रकाशित 21 जून 2026, 1:50:41 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 12.223.9-13

श्लोक बदलें इन कुंजियों से