महाभारत · 12.233.3-4
॥
देवनागरी
भीष्म उवाच
इत्य् उक्तः प्रत्युवाचेदं पराशरसुतः सुतम् ॥
कर्मविद्यामयाव् एतौ व्याख्यास्यामि क्षराक्षरौ ॥
यां दिशं विद्यया यान्ति यां च गच्छन्ति कर्मणा ॥
शृणुष्वैकमनाः पुत्र गह्वरं ह्य् एतद् अन्तरम् ॥
लिप्यंतरण (IAST)
bhīṣma uvāca
ity uktaḥ pratyuvācedaṃ parāśarasutaḥ sutam ||
karmavidyāmayāv etau vyākhyāsyāmi kṣarākṣarau ||
yāṃ diśaṃ vidyayā yānti yāṃ ca gacchanti karmaṇā ||
śṛṇuṣvaikamanāḥ putra gahvaraṃ hy etad antaram ||
शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
भीष्मः उवाचbhīṣmaḥ uvācaБхишма сказал; поведал
इति उक्तः प्रत्युवाच इदम्iti uktaḥ pratyuvāca idamтак спрошенный ответил это; сказал
पराशर सुतः सुतम्parāśara sutaḥ sutamсын Парашары сыну; Шуке
कर्म विद्या मयौ एतौkarma vidyā mayau etauсостоящие из кармы и знания эти два; пути
व्याख्यास्यामि क्षर अक्षरौvyākhyāsyāmi kṣara akṣarauобъясню изменчивое и неизменное; кшара и акшара
याम् दिशम् विद्यया यान्तिyām diśam vidyayā yāntiкакой стороны знанием достигают; куда идут
याम् च गच्छन्ति कर्मणाyām ca gacchanti karmaṇāи какой идут действием; кармой
शृणुष्व एक मनाः पुत्रśṛṇuṣva eka manāḥ putraслушай сосредоточенным умом, сын; единомысленно
गह्वरम् हि एतत् अन्तरम्gahvaram hi etat antaramведь это глубокое различие; тонкая разница
अनुवाद
Бхишма сказал: «Так спрошенный, сын Парашары ответил сыну: “Я объясню эти два, состоящие из кармы и знания, изменчивое и неизменное. Куда приходят знанием и куда идут действием, слушай с сосредоточенным умом, сын: это различие глубоко”».
संस्करण
dd1a2260b06c · प्रकाशित 21 जून 2026, 1:56:42 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Бхишма вводит ответ Вьясы как различение кшары и акшары: изменчивое относится к сфере действия, неизменное раскрывается знанием.