स्वपतां जाग्रतां चैव सर्वेषाम् आत्मचिन्तितम् ॥
प्रधानद्वैधयुक्तानां जहतां कर्मजं रजः ॥
यथाहनि तथा रात्रौ यथा रात्रौ तथाहनि ॥
वशे तिष्ठति सत्त्वात्मा सततं योगयोगिनाम् ॥
तेषां नित्यं सदानित्यो भूतात्मा सततं गुणैः ॥
सप्तभिस् त्व् अन्वितः सूक्ष्मैश् चरिष्णुर् अजरामरः ॥
मनोबुद्धिपराभूतः स्वदेहपरदेहवित् ॥
स्वप्नेष्व् अपि भवत्य् एष विज्ञाता सुखदुःखयोः ॥
तत्रापि लभते दुःखं तत्रापि लभते सुखम् ॥
क्रोधलोभौ तु तत्रापि कृत्वा व्यसनम् अर्छति ॥
प्रीणितश् चापि भवति महतो ऽर्थान् अवाप्य च ॥
करोति पुण्यं तत्रापि जाग्रन्न् इव च पश्यति ॥
svapatāṃ jāgratāṃ caiva sarveṣām ātmacintitam ||
pradhānadvaidhayuktānāṃ jahatāṃ karmajaṃ rajaḥ ||
yathāhani tathā rātrau yathā rātrau tathāhani ||
vaśe tiṣṭhati sattvātmā satataṃ yogayoginām ||
teṣāṃ nityaṃ sadānityo bhūtātmā satataṃ guṇaiḥ ||
saptabhis tv anvitaḥ sūkṣmaiś cariṣṇur ajarāmaraḥ ||
manobuddhiparābhūtaḥ svadehaparadehavit ||
svapneṣv api bhavaty eṣa vijñātā sukhaduḥkhayoḥ ||
tatrāpi labhate duḥkhaṃ tatrāpi labhate sukham ||
krodhalobhau tu tatrāpi kṛtvā vyasanam archati ||
prīṇitaś cāpi bhavati mahato 'rthān avāpya ca ||
karoti puṇyaṃ tatrāpi jāgrann iva ca paśyati ||
«У всех, кто спит и бодрствует, внутренне помысленное связано с атманом; они соединены с двойственностью прадханы и оставляют пыль, рождённую кармой. Как днём, так и ночью, как ночью, так и днём, саттвическое существо постоянно пребывает под властью йогов, практикующих йогу. У них атман существ, хотя постоянно связан с гунами и изменчив, наделён семью тонкими принципами, движется, не стареет и не умирает. Охваченный умом и буддхи, знающий своё и чужое тело, он даже во сне становится познающим счастье и страдание. Там он также получает боль и счастье; создавая во сне гнев и жадность, приходит к беде. Там же он бывает удовлетворён, достигает великих целей, совершает заслугу и видит словно наяву».
7c85debb3550 · प्रकाशित 21 जून 2026, 2:43:29 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Глава показывает непрерывность сознания: сон не отменяет склонностей, гнева, жадности, радости и заслуги. Поэтому йога работает не только с внешними поступками, но и с тонким движением ума.