महाभारत
Samaṅga Explains Freedom from Grief and Fear12.275.5-9
11284 / 15823
महाभारत · 12.275.5-9
देवनागरी

समङ्ग उवाच
भूतं भव्यं भविष्यच् च सर्वं सत्त्वेषु मानद ॥
तेषां तत्त्वानि जानामि ततो न विमना ह्य् अहम् ॥
उपक्रमान् अहं वेद पुनर् एव फलोदयान् ॥
लोके फलानि चित्राणि ततो न विमना ह्य् अहम् ॥
अगाधाश् चाप्रतिष्ठाश् च गतिमन्तश् च नारद ॥
अन्धा जडाश् च जीवन्ति पश्यास्मान् अपि जीवतः ॥
विहितेनैव जीवन्ति अरोगाङ्गा दिवौकसः ॥
बलवन्तो ऽबलाश् चैव तद्वद् अस्मान् सभाजय ॥
सहस्रिणश् च जीवन्ति जीवन्ति शतिनस् तथा ॥
शाकेन चान्ये जीवन्ति पश्यास्मान् अपि जीवतः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

samaṅga uvāca
bhūtaṃ bhavyaṃ bhaviṣyac ca sarvaṃ sattveṣu mānada ||
teṣāṃ tattvāni jānāmi tato na vimanā hy aham ||
upakramān ahaṃ veda punar eva phalodayān ||
loke phalāni citrāṇi tato na vimanā hy aham ||
agādhāś cāpratiṣṭhāś ca gatimantaś ca nārada ||
andhā jaḍāś ca jīvanti paśyāsmān api jīvataḥ ||
vihitenaiva jīvanti arogāṅgā divaukasaḥ ||
balavanto 'balāś caiva tadvad asmān sabhājaya ||
sahasriṇaś ca jīvanti jīvanti śatinas tathā ||
śākena cānye jīvanti paśyāsmān api jīvataḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
समङ्ग उवाचsamaṅga uvācaСаманга сказал; Саманга ответил
भूतम् भव्यम् भविष्यत् चbhūtam bhavyam bhaviṣyat caпрошедшее, будущее и грядущее; три времени
सर्वम् सत्त्वेषु मानदsarvam sattveṣu mānadaвсё в существах, почтенный; дающий честь
तेषाम् तत्त्वानि जानामिteṣām tattvāni jānāmiих истины я знаю; сущность
ततः न विमनाः हि अहम्tataḥ na vimanāḥ hi ahamпоэтому я не уныл ведь; не расстроен
उपक्रमान् अहम् वेदupakramān aham vedaначала я знаю; предприятия
पुनः एव फल उदयान्punaḥ eva phala udayānи снова именно восходы плодов; результатов
लोके फलानि चित्राणिloke phalāni citrāṇiв мире плоды разнообразные; пёстрые
ततः न विमनाः हि अहम्tataḥ na vimanāḥ hi ahamпоэтому я не уныл ведь; не расстроен
अगाधाः च अप्रतिष्ठाः चagādhāḥ ca apratiṣṭhāḥ caи бездонные, и без опоры; неустойчивые
गतिमन्तः च नारदgatimantaḥ ca nāradaи движущиеся, Нарада; имеющие ход
अन्धाः जडाः च जीवन्तिandhāḥ jaḍāḥ ca jīvantiслепые и тупые также живут; косные
पश्य अस्मान् अपि जीवतःpaśya asmān api jīvataḥпосмотри и на нас живущих; живых
विहितेन एव जीवन्तिvihitena eva jīvantiименно назначенным живут; по предписанному
अरोग अङ्गाः दिवौकसःaroga aṅgāḥ divaukasaḥс безболезненными членами небожители; боги
बलवन्तः अबलाः च एवbalavantaḥ abalāḥ ca evaсильные и слабые именно; оба
तद्वत् अस्मान् सभाजयtadvat asmān sabhājayaтак же нас почитай; принимай
सहस्रिणः च जीवन्तिsahasriṇaḥ ca jīvantiи тысячники живут; имеющие тысячи
जीवन्ति शतिनः तथाjīvanti śatinaḥ tathāи сотники живут также; имеющие сотни
शाकेन च अन्ये जीवन्तिśākena ca anye jīvantiи другие живут зеленью; овощами
पश्य अस्मान् अपि जीवतःpaśya asmān api jīvataḥпосмотри и на нас живущих; живых
अनुवाद

Саманга сказал: «Я знаю прошедшее, будущее и грядущее во всех существах, о почтенный, и знаю их сущности; поэтому я не унываю. Я знаю начинания и последующие восходы плодов; плоды в мире разнообразны, поэтому я не унываю. Бездонные, не имеющие опоры и движущиеся, слепые и косные тоже живут, о Нарада; посмотри и на нас, живущих. Небожители с безболезненными членами живут по назначенному; сильные и слабые также живут, так же относись и к нам. Люди, имеющие тысячи, живут; имеющие сотни тоже живут; другие живут зеленью: посмотри и на нас, живущих».

संस्करण

8b8b84229c68 · प्रकाशित 21 जून 2026, 3:35:13 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से