महाभारत
Āśvamedhika-parva (nāradadevamatasaṃvāda) (The Conversation of Narada and Devamata)14.24.9
13374 / 15823
महाभारत · 14.24.9
देवनागरी

प्राणापानाव् इदं द्वंद्वम् अवाक् चोर्ध्वं च गच्छतः ॥
व्यानः समानश् चैवोभौ तिर्यग् द्वंद्वत्वम् उच्यते ॥

लिप्यंतरण (IAST)

prāṇāpānāv idaṃ dvaṃdvam avāk cordhvaṃ ca gacchataḥ ||
vyānaḥ samānaś caivobhau tiryag dvaṃdvatvam ucyate ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
प्राणापानौ इदं द्वंद्वम्prāṇāpānau idaṃ dvaṃdvamпрана и апана — эта пара; прана и апана — вот эта пара
अवाक् च ऊर्ध्वं च गच्छतःavāk ca ūrdhvaṃ ca gacchataḥвниз и вверх движутся; движутся вниз и вверх
व्यानः समानः च एव उभौvyānaḥ samānaḥ ca eva ubhauвьяна и самана, оба; вьяна и самана — оба
तिर्यक् द्वंद्वत्वम् उच्यतेtiryak dvaṃdvatvam ucyateпоперечной парностью зовутся; именуются поперечной парой
अनुवाद

[Нарада сказал:] «Прана и апана — эта пара движется вниз и вверх; вьяна и самана, оба, именуются поперечной парой».

संस्करण

4a05a9bcae14 · प्रकाशित 21 जून 2026, 4:55:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से