महाभारत
The king begs the people's forgiveness15.14.4-6
15512 / 15823
महाभारत · 15.14.4-6
देवनागरी

यच् च दुर्योधनेनेदं राज्यं भुक्तम् अकण्टकम् ॥
अपि तत्र न वो मन्दो दुर्बुद्धिर् अपराद्धवान् ॥
तस्यापराधाद् दुर्बुद्धेर् अभिमानान् महीक्षिताम् ॥
विमर्दः सुमहान् आसीद् अनयान् मत्कृताद् अथ ॥
तन् मया साधु वापीदं यदि वासाधु वै कृतम् ॥
तद् वो हृदि न कर्तव्यं माम् अनुज्ञातुम् अर्हथ ॥

लिप्यंतरण (IAST)

yac ca duryodhanenedaṃ rājyaṃ bhuktam akaṇṭakam ||
api tatra na vo mando durbuddhir aparāddhavān ||
tasyāparādhād durbuddher abhimānān mahīkṣitām ||
vimardaḥ sumahān āsīd anayān matkṛtād atha ||
tan mayā sādhu vāpīdaṃ yadi vāsādhu vai kṛtam ||
tad vo hṛdi na kartavyaṃ mām anujñātum arhatha ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
यत् च दुर्योधनेनyat ca duryodhanenaи что Дурьодханой
इदम् राज्यम्idam rājyamэто царство
भुक्तम् अकण्टकम्bhuktam akaṇṭakamвкушаемо беспрепятственно
अपि तत्रapi tatraи в том
न वःna vaḥразве не вам
मन्दःmandaḥглупый
दुर्बुद्धिःdurbuddhiḥзлоумный
अपराद्धवान्aparāddhavānпричинил обиду
तस्य अपराधात्tasya aparādhātот его проступка
दुर्बुद्धेःdurbuddheḥзлоумного
अभिमानात् महीक्षिताम्abhimānāt mahīkṣitāmот гордыни царей
विमर्दः सुमहान् आसीत्vimardaḥ sumahān āsītбыло превеликое побоище
अनयात्anayātот неправого правления
मत्कृतात् अथmatkṛtāt athaмною содеянного
तत् मयाtat mayāто мною
साधु वा अपि इदम्sādhu vā api idamхорошо ли это
यदि वा असाधु वैyadi vā asādhu vaiили дурно
कृतम्kṛtamсодеяно
तत् वः हृदि न कर्तव्यम्tat vaḥ hṛdi na kartavyamтого не держите в сердце
माम् अनुज्ञातुम् अर्हथmām anujñātum arhathaменя извольте отпустить
अनुवाद

«И в ту пору, когда Дурьодхана вкушал это царство беспрепятственно, — разве не причинил вам обиды тот глупый, злоумный? От его проступка, от гордыни царей и от неправого правления, мною содеянного, было превеликое побоище. Потому, хорошо ли мною это содеяно или дурно, того не держите в сердце; меня извольте отпустить».

संस्करण

4fb9638c7d6a · प्रकाशित 20 जून 2026, 9:35:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से