महाभारत
The Pāṇḍavas set out for the forest15.29.1-4
15599 / 15823
महाभारत · 15.29.1-4
देवनागरी

वैशंपायन उवाच
एवं ते पुरुषव्याघ्राः पाण्डवा मातृनन्दनाः ॥
स्मरन्तो मातरं वीरा बभूवुर् भृशदुःखिताः ॥
ये राजकार्येषु पुरा व्यासक्ता नित्यशो ऽभवन् ॥
ते राजकार्याणि तदा नाकार्षुः सर्वतः पुरे ॥
आविष्टा इव शोकेन नाभ्यनन्दन्त किं चन ॥
संभाष्यमाणा अपि ते न किं चित् प्रत्यपूजयन् ॥
ते स्म वीरा दुराधर्षा गाम्भीर्ये सागरोपमाः ॥
शोकोपहतविज्ञाना नष्टसंज्ञा इवाभवन् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
evaṃ te puruṣavyāghrāḥ pāṇḍavā mātṛnandanāḥ ||
smaranto mātaraṃ vīrā babhūvur bhṛśaduḥkhitāḥ ||
ye rājakāryeṣu purā vyāsaktā nityaśo 'bhavan ||
te rājakāryāṇi tadā nākārṣuḥ sarvataḥ pure ||
āviṣṭā iva śokena nābhyanandanta kiṃ cana ||
saṃbhāṣyamāṇā api te na kiṃ cit pratyapūjayan ||
te sma vīrā durādharṣā gāmbhīrye sāgaropamāḥ ||
śokopahatavijñānā naṣṭasaṃjñā ivābhavan ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
एवं ते पुरुषव्याघ्राःevaṃ te puruṣavyāghrāḥтак те тигры среди мужей
पाण्डवा मातृनन्दनाःpāṇḍavā mātṛnandanāḥПандавы, радующие мать
स्मरन्तो मातरं वीराःsmaranto mātaraṃ vīrāḥвспоминая мать, герои
बभूवुर् भृशदुःखिताःbabhūvur bhṛśaduḥkhitāḥстали глубоко удручены
ये राजकार्येषु पुराye rājakāryeṣu purāкто в делах царства прежде
व्यासक्ता नित्यशो ऽभवन्vyāsaktā nityaśo 'bhavanвсегда были заняты
ते राजकार्याणि तदाte rājakāryāṇi tadāте дела царства тогда
न अकार्षुः सर्वतः पुरेna akārṣuḥ sarvataḥ pureне вершили вовсе в городе
आविष्टा इव शोकेनāviṣṭā iva śokenaсловно одержимые скорбью
न अभ्यनन्दन्त किं चनna abhyanandanta kiṃ canaничему не радовались
संभाष्यमाणा अपि तेsaṃbhāṣyamāṇā api teи когда к ним обращались
न किं चित् प्रत्यपूजयन्na kiṃ cit pratyapūjayanничем не отвечали
ते स्म वीरा दुराधर्षाःte sma vīrā durādharṣāḥте неодолимые герои
गाम्भीर्ये सागरोपमाःgāmbhīrye sāgaropamāḥв глубине подобные океану
शोकोपहतविज्ञानाःśokopahatavijñānāḥс разумом, помрачённым скорбью
नष्टसंज्ञा इवाभवन्naṣṭasaṃjñā ivābhavanстали словно лишившиеся чувств
अनुवाद

Вайшампаяна сказал: Так те тигры среди мужей, Пандавы, радость матери, вспоминая мать, герои, стали глубоко удручены. Те, кто прежде всегда был занят делами царства, тогда вовсе не вершили дел царства в городе. Словно одержимые скорбью, они ничему не радовались, и когда к ним обращались, ничем не отвечали. Те неодолимые герои, в глубине подобные океану, с разумом, помрачённым скорбью, стали словно лишившиеся чувств.

संस्करण

e53c9b6dc869 · प्रकाशित 20 जून 2026, 10:50:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से