महाभारत
The portents and the news of the Vṛṣṇis' fall16.1.4-6
15725 / 15823
महाभारत · 16.1.4-6
देवनागरी

आदित्यो रजसा राजन् समवच्छन्नमण्डलः ॥
विरश्मिर् उदये नित्यं कबन्धैः समदृश्यत ॥
परिवेषाश् च दृश्यन्ते दारुणाः चन्द्रसूर्ययोः ॥
त्रिवर्णाः श्यामरूक्षान्तास् तथा भस्मारुणप्रभाः ॥
एते चान्ये च बहव उत्पाता भयशंसिनः ॥
दृश्यन्ते ऽहर् अहो राजन् हृदयोद्वेगकारकाः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

ādityo rajasā rājan samavacchannamaṇḍalaḥ ||
viraśmir udaye nityaṃ kabandhaiḥ samadṛśyata ||
pariveṣāś ca dṛśyante dāruṇāḥ candrasūryayoḥ ||
trivarṇāḥ śyāmarūkṣāntās tathā bhasmāruṇaprabhāḥ ||
ete cānye ca bahava utpātā bhayaśaṃsinaḥ ||
dṛśyante 'har aho rājan hṛdayodvegakārakāḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
आदित्यो रजसा राजन्ādityo rajasā rājanthe sun by dust, O king
समवच्छन्नमण्डलःsamavacchannamaṇḍalaḥwith its disk obscured
विरश्मिर् उदये नित्यम्viraśmir udaye nityamwithout rays at rising, always
कबन्धैः समदृश्यतkabandhaiḥ samadṛśyatawith headless phantoms was seen
परिवेषाश् च दृश्यन्तेpariveṣāś ca dṛśyanteand halos were seen
दारुणाः चन्द्रसूर्ययोःdāruṇāḥ candrasūryayoḥdreadful, around the moon and sun
त्रिवर्णाः श्यामरूक्षान्ताःtrivarṇāḥ śyāmarūkṣāntāḥthree-colored, with dark harsh edges
तथा भस्मारुणप्रभाःtathā bhasmāruṇaprabhāḥand of ashen-crimson radiance
एते चान्ये च बहवःete cānye ca bahavaḥthese and many others
उत्पाता भयशंसिनःutpātā bhayaśaṃsinaḥportents foreboding terror
दृश्यन्ते ऽहर् अहो राजन्dṛśyante 'har aho rājanwere seen day after day, O king
हृदयोद्वेगकारकाःhṛdayodvegakārakāḥcausing anguish in the heart
अनुवाद

The sun, O king, its disk shrouded in dust, rayless at rising, was ever seen surrounded by headless phantoms. And dreadful halos appeared around the moon and sun — three-colored, with dark and rough edges, of ashen-crimson radiance. These and many other portents foreboding terror were seen day after day, O king, filling the heart with dread.

संस्करण

bb495871a5c4 · प्रकाशित 21 जून 2026, 1:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से