महाभारत
Yudhisthira sees Duryodhana in heaven18.1.19-26
15805 / 15823
महाभारत · 18.1.19-26
देवनागरी

नारदेनैवम् उक्तस् तु कुरुराजो युधिष्ठिरः ॥
भ्रातॄन् पप्रच्छ मेधावी वाक्यम् एतद् उवाच ह ॥
यदि दुर्योधनस्यैते वीरलोकाः सनातनाः ॥
अधर्मज्ञस्य पापस्य पृथिवीसुहृदद्रुहः ॥
यत्कृते पृथिवी नष्टा सहया सरथद्विपा ॥
वयं च मन्युना दग्धा वैरं प्रतिचिकीर्षवः ॥
ये ते वीरा महात्मानो भ्रातरो मे महाव्रताः ॥
सत्यप्रतिज्ञा लोकस्य शूरा वै सत्यवादिनः ॥
तेषाम् इदानीं के लोका द्रष्टुम् इच्छामि तान् अहम् ॥
कर्णं चैव महात्मानं कौन्तेयं सत्यसंगरम् ॥
धृष्टद्युम्नं सात्यकिं च धृष्टद्युम्नस्य चात्मजान् ॥
ये च शस्त्रैर् वधं प्राप्ताः क्षत्रधर्मेण पार्थिवाः ॥
क्व नु ते पार्थिवा ब्रह्मन् नैतान् पश्यामि नारद ॥
विराटद्रुपदौ चैव धृष्टकेतुमुखांश् च तान् ॥
शिखण्डिनं च पाञ्चाल्यं द्रौपदेयांश् च सर्वशः ॥
अभिमन्युं च दुर्धर्षं द्रष्टुम् इच्छामि नारद ॥

लिप्यंतरण (IAST)

nāradenaivam uktas tu kururājo yudhiṣṭhiraḥ ||
bhrātṝn papraccha medhāvī vākyam etad uvāca ha ||
yadi duryodhanasyaite vīralokāḥ sanātanāḥ ||
adharmajñasya pāpasya pṛthivīsuhṛdadruhaḥ ||
yatkṛte pṛthivī naṣṭā sahayā sarathadvipā ||
vayaṃ ca manyunā dagdhā vairaṃ praticikīrṣavaḥ ||
ye te vīrā mahātmāno bhrātaro me mahāvratāḥ ||
satyapratijñā lokasya śūrā vai satyavādinaḥ ||
teṣām idānīṃ ke lokā draṣṭum icchāmi tān aham ||
karṇaṃ caiva mahātmānaṃ kaunteyaṃ satyasaṃgaram ||
dhṛṣṭadyumnaṃ sātyakiṃ ca dhṛṣṭadyumnasya cātmajān ||
ye ca śastrair vadhaṃ prāptāḥ kṣatradharmeṇa pārthivāḥ ||
kva nu te pārthivā brahman naitān paśyāmi nārada ||
virāṭadrupadau caiva dhṛṣṭaketumukhāṃś ca tān ||
śikhaṇḍinaṃ ca pāñcālyaṃ draupadeyāṃś ca sarvaśaḥ ||
abhimanyuṃ ca durdharṣaṃ draṣṭum icchāmi nārada ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
नारदेनैवम्nāradenaivamтак Нарадой; Нарадой таким образом
उक्तस्uktasсказанный
तुtuже; но
कुरुराजोkururājoКуру, царь
युधिष्ठिरःyudhiṣṭhiraḥЮдхиштхира
भ्रातॄन्bhrātṝnбратьев; родных
पप्रच्छpapracchaспросил
मेधावीmedhāvīмудрый; одарённый разумом
वाक्यम्vākyamслово; речь
एतद्etadэто; этот
उवाचuvācaсказал
haведь; же
यदिyadiесли; коли
दुर्योधनस्यैतेduryodhanasyaiteэти Дурьодханы; у Дурьодханы эти
वीरलोकाःvīralokāḥгерой; доблестный
सनातनाःsanātanāḥвечные; древние
अधर्मज्ञस्यadharmajñasyaне знающего дхармы; неправедного
पापस्यpāpasyaгреховного; дурного; порочного
पृथिवीसुहृदद्रुहःpṛthivīsuhṛdadruhaḥдруг; близкий
यत्कृतेyatkṛteради которого; из-за чего
पृथिवीpṛthivīземля
नष्टाnaṣṭāпогибла; утрачена
सहयाsahayāс конями
सरथद्विपाsarathadvipāс колесницами и слонами
वयंvayaṃмы
caи; также
मन्युनाmanyunāгневом; злобой
दग्धाdagdhāсожжены; опалены
वैरंvairaṃвражда; ненависть
प्रतिचिकीर्षवःpraticikīrṣavaḥжелая отплатить; стремясь воздать
येyeкоторые; те
तेteони; те
वीराvīrāгерой
महात्मानोmahātmānoвеликий
भ्रातरोbhrātaroбратья; родные
मेmeмне; мой
महाव्रताःmahāvratāḥвеликий; могучий
सत्यप्रतिज्ञाsatyapratijñāистина; правда
लोकस्यlokasyaмира; людей
शूराśūrāгерои; храбрецы
वैvaiвоистину; же
सत्यवादिनःsatyavādinaḥправдивые; говорящие истину
तेषाम्teṣāmиз них; среди них
इदानींidānīṃтеперь; сейчас; ныне
केkeкто; какие
लोकाlokāмиры; обители
द्रष्टुम्draṣṭumувидеть; созерцать
इच्छामिicchāmiжелаю; хочу
तान्tānих; тех
अहम्ahamя; Я
कर्णंkarṇaṃКарну
चैवcaivaи именно; и также
महात्मानंmahātmānaṃвеликий
कौन्तेयंkaunteyaṃКаунтею; сына Кунти; Юдхиштхиру
सत्यसंगरम्satyasaṃgaramверного обещанию; твердого в правде
धृष्टद्युम्नंdhṛṣṭadyumnaṃДхриштадьюмну; сына Друпады
सात्यकिंsātyakiṃСатьяки; Ююдхану
caи; также
धृष्टद्युम्नस्यdhṛṣṭadyumnasyaДхриштадьюмны; сына Друпады
चात्मजान्cātmajānи сыновей; и потомков
येyeкоторые; те
caи; также
शस्त्रैर्śastrairоружиями; боевыми средствами
वधंvadhaṃсказать
प्राप्ताःprāptāḥобрели; достигли
क्षत्रधर्मेणkṣatradharmeṇaкшатрий
पार्थिवाःpārthivāḥПартха
क्वkvaгде; куда
नुnuже; ли
तेteони; те
पार्थिवाpārthivāцари; земные владыки
ब्रह्मन्brahmanо брахман; о мудрец
नैतान्naitānих не; этих не
पश्यामिpaśyāmiвидеть
नारदnāradaНарада; мудрец Нарада
विराटद्रुपदौvirāṭadrupadauВирата и Друпада; два царя: Вирата и Друпада
चैवcaivaи именно; и также
धृष्टकेतुमुखांश्dhṛṣṭaketumukhāṃśво главе с Дхриштаकेतой; Дхриштакету и других
caи; также
तान्tānих; тех
शिखण्डिनंśikhaṇḍinaṃШикхандина; воина Шикхандина
caи; также
पाञ्चाल्यंpāñcālyaṃПанчалу; потомка Панчалов
द्रौपदेयांश्draupadeyāṃśсыновей Драупади; Драупадеев
caи; также
सर्वशःsarvaśaḥво всей полноте; все без изъятия
अभिमन्युंabhimanyuṃАбхиманью; сына Арджуны
caи; также
दुर्धर्षंdurdharṣaṃнеприступного; неодолимого
द्रष्टुम्draṣṭumувидеть; созерцать
इच्छामिicchāmiжелаю; хочу
नारदnāradaНарада; мудрец Нарада
अनुवाद

Так сказано Нарадой, и мудрый царь Куру Юдхиштхира спросил о братьях и сказал эти слова: «Если эти вечные геройские миры принадлежат Дурьодхане, не знавшему дхармы, грешному, предавшему землю и друзей, из-за которого земля с конями, колесницами и слонами погибла, а мы были сожжены гневом, желая воздать за вражду, то где теперь миры тех великих духом героев, моих братьев, великих обетов, истинных в обещании, героев мира, правдоречивых? Я желаю увидеть их; и Карну, великодушного Каунтею, верного в бою; и Дхриштадьюмну, и Сатьяки, и сыновей Дхриштадьюмны, и царей, которые достигли смерти от оружия по кшатрийской дхарме. Где же эти цари, о брахман? Я не вижу их, Нарада: Вирату и Друпаду, и тех, во главе с Дхриштакету; Шикхандина Панчалу, всех сыновей Драупади и неприступного Абхиманью я желаю увидеть, Нарада».

संस्करण

f8aa4b6ac1e6 · प्रकाशित 21 जून 2026, 3:51:54 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से