संपूज्य देवदेवेशमिमं मन्त्रमुदीरयेत् । . नमस्ते ज्ञानरूपाय ज्ञानदाय नमोऽस्तुते
नमस्ते सर्वरूपाय सर्वसिद्धिप्रदायिने ॥ एवं प्रणम्य देवेशं वासुदेवं जनार्दनम्
वक्ष्यमाणेन मन्त्रेण ह्युपवासं समर्पयेत् ॥ पञ्चरात्रं निराहारो ह्यद्यप्रभृति केशव
त्वदाज्ञया जगत्स्वामिन्ममाभीष्टप्रदो भव ॥ एवं समाप्य देवस्य उपवासं जितेन्द्रियः
रात्रौ जागरणं कुर्यादेकादश्यामथो द्विज ॥ द्वादश्यां च त्रयोदश्यां चतुर्दश्यां जितेन्द्रियः
पौर्णमास्यां च कर्त्तव्यमेवं विष्ण्वर्चनं मुने ॥ एकादश्यां पौर्णमास्यां कर्त्तव्यं जागरं तथा
पञ्चामृतादिपूजा तु सामान्या दिनपञ्चसु ॥ क्षीरेण स्नापयेद्विष्णुं पौर्णमास्यां तु शक्तितः ॥ तिलहोमश्च कर्त्तव्यस्तिलदानं तथैव च
saṃpūjya devadeveśamimaṃ mantramudīrayet | . namaste jñānarūpāya jñānadāya namo'stute
namaste sarvarūpāya sarvasiddhipradāyine || evaṃ praṇamya deveśaṃ vāsudevaṃ janārdanam
vakṣyamāṇena mantreṇa hyupavāsaṃ samarpayet || pañcarātraṃ nirāhāro hyadyaprabhṛti keśava
tvadājñayā jagatsvāminmamābhīṣṭaprado bhava || evaṃ samāpya devasya upavāsaṃ jitendriyaḥ
rātrau jāgaraṇaṃ kuryādekādaśyāmatho dvija || dvādaśyāṃ ca trayodaśyāṃ caturdaśyāṃ jitendriyaḥ
paurṇamāsyāṃ ca karttavyamevaṃ viṣṇvarcanaṃ mune || ekādaśyāṃ paurṇamāsyāṃ karttavyaṃ jāgaraṃ tathā
pañcāmṛtādipūjā tu sāmānyā dinapañcasu || kṣīreṇa snāpayedviṣṇuṃ paurṇamāsyāṃ tu śaktitaḥ || tilahomaśca karttavyastiladānaṃ tathaiva ca
«Почтив бога богов владыку, да возгласит он эту мантру: „Поклон Тебе, чей облик — знание; знание дающему поклон да будет Тебе. Поклон Тебе, чей облик — всё; всякое совершенство дающему“. Так поклонившись владыке богов, Васудеве, Джанардане, нижеречённою мантрою да поднесёт он пост: „Пять ночей без пищи отныне, о Кешава, по Твоему велению; о владыка мира, будь дающим мне желанное“. Так завершив пост, поднесённый богу, победивший чувства да творит ночью бдение в одиннадцатый день, затем, о брахман, в двенадцатый, и в тринадцатый, и в четырнадцатый, победивший чувства, и в полнолуние. Так должно творить почитание Вишну, о муни; в одиннадцатый день и в полнолуние должно творить бдение. Почитание пятерицею амриты и прочим — общее для пяти дней; в полнолуние же да омоет он Вишну молоком по силе, и должно творить возлияние сезама и раздачу сезама».
a22d91087f71 · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 11:05:53 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Пост поднесён как дар и с назначенным сроком: пять ночей, «по Твоему велению». Голод здесь не самоцель, а то, что вручают.
Бдение положено не все пять ночей, а первую и последнюю. Между ними человеку дают спать.
Пятидневный обряд одинаков во все дни, кроме последнего: в полнолуние прибавляют молоко и сезам. Разница ставится только там, где обет кончается.