Sanaka
दत्ताक्षतायाः कन्यायाः पुनर्दानं वराय च ॥ नैष्टिकं ब्रह्मचर्यं च नरमेधाश्चमेधकौ
महाप्रस्थानगमनं गोमेधश्च तथा मखः ॥ एतान्धर्मान्कलियुके वर्ज्यानाहुर्मनीषिणः
देशाचाराः परिग्राह्यास्तत्तद्देशगतैर्नरैः ॥ अन्यथा पतितो ज्ञेयः सर्वधर्मबहिष्कृतः
ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च द्विजोत्तमा ॥ क्रियाः सामान्यतो वक्ष्ये तच्छृणुष्व समाहितः
दानं दद्याद्ब्राह्मणेभ्यस्तथा यज्ञैर्यजेत्सुरान् ॥ वृत्त्यर्थं याचयेच्चैव अन्यानध्यापयेत्तथा
याजयेद्यजने योग्यान्विप्रो नित्योदकी भवेत् ॥ कुर्य्याच्च वेदग्रहणं तथाग्रेश्च परिग्रहम्
ग्राह्ये द्र्व्ये च पारक्ये समबुद्धिर्भवेत्तथा ॥ सर्वलोकहितं कृर्यान्मृदुवाक्यमुदीरयेत्
dattākṣatāyāḥ kanyāyāḥ punardānaṃ varāya ca || naiṣṭikaṃ brahmacaryaṃ ca naramedhāścamedhakau
mahāprasthānagamanaṃ gomedhaśca tathā makhaḥ || etāndharmānkaliyuke varjyānāhurmanīṣiṇaḥ
deśācārāḥ parigrāhyāstattaddeśagatairnaraiḥ || anyathā patito jñeyaḥ sarvadharmabahiṣkṛtaḥ
brāhmaṇakṣatriyaviśāṃ śūdrāṇāṃ ca dvijottamā || kriyāḥ sāmānyato vakṣye tacchṛṇuṣva samāhitaḥ
dānaṃ dadyādbrāhmaṇebhyastathā yajñairyajetsurān || vṛttyarthaṃ yācayeccaiva anyānadhyāpayettathā
yājayedyajane yogyānvipro nityodakī bhavet || kuryyācca vedagrahaṇaṃ tathāgreśca parigraham
grāhye drvye ca pārakye samabuddhirbhavettathā || sarvalokahitaṃ kṛryānmṛduvākyamudīrayet
«…повторная отдача жениху отданной, но нетронутой девицы, пожизненное целомудрие, человеческая жертва и ашвамедха, уход в великий исход и обряд коровьей жертвы — эти дхармы в кали-югу мудрые называют отвергнутыми. Обычаи страны должны быть приняты пришедшими в ту страну людьми; иначе человек должен быть знаем как падший, извергнутый из всех дхарм. Действия брахманов, кшатриев, вайшьев и шудр, о лучший из дваждырождённых, изреку я в общем — то слушай сосредоточенно. Да даёт он даяние брахманам, жертвами да чтит богов, ради пропитания да просит и иных да обучает. Да ведёт брахман жертву для достойных в жертвоприношении и всегда да будет при воде; и да творит усвоение Веды и принятие огней. К принимаемому имуществу и к чужому да будет он равного разумения; всем мирам благо да творит и мягкую речь да изрекает».
094c47490786 · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 11:24:12 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Из отменённого для нынешнего века убраны человеческая жертва, конская и коровья. Заодно отменён и уход в «великий исход» — путь на смерть в горах.
Отменена и пожизненная безбрачность. Составители посчитали её не по силам своему времени.
Пришедшему в чужой край велено принять тамошний обычай. Правило это идёт вразрез со всей остальной строгостью главы — и записано вторым разом, чтобы не пропустили.