Sanaka
वर्णाश्रमाचारविधिं प्रवक्ष्यामि विशेषतः ॥ श्रृणुष्व तन्मुनिश्रेष्ट सावधानेन चेतसा
यः स्वधर्मं परित्यज्य परधर्मं समाचरेत् ॥ पाषंडः स हि विज्ञेयः सर्वधर्मबहिष्कृतः
गर्भाधानादिसंस्काराः कार्या मंत्रविधानतः ॥ स्त्रीणाममंत्रतः कार्या यथाकालं यथाविधि
सीमंतकर्म प्रथमं चतुर्थे मासि शस्यते ॥ षष्टे वा सत्पमे वापि अष्टमे वापि कारयेत्
जाते पुत्रे पिता स्नात्वा सचैलं जातकर्म च ॥ कुर्य्याच्च नांदीश्राद्धं च स्वस्तिवाचनपूर्वकम्
हेम्ना वा रजतेनापि वृद्धिश्राद्धं प्रकल्पयेत् ॥ अन्नेन कारयेद्यस्तु स चंडाल समो भवेत्
कृत्वाभ्युदयिकं श्राद्धं पिता पुत्रस्य वाग्यतः ॥ कुर्वीत नामनिर्द्देशं सूतकांते यथाविधि
अस्पष्टमर्थहीनं च ह्यतिगुर्वक्षरान्वितम् ॥ न दद्यान्नाम विप्रेन्द तथा च विषमाक्षरम्
varṇāśramācāravidhiṃ pravakṣyāmi viśeṣataḥ || śrṛṇuṣva tanmuniśreṣṭa sāvadhānena cetasā
yaḥ svadharmaṃ parityajya paradharmaṃ samācaret || pāṣaṃḍaḥ sa hi vijñeyaḥ sarvadharmabahiṣkṛtaḥ
garbhādhānādisaṃskārāḥ kāryā maṃtravidhānataḥ || strīṇāmamaṃtrataḥ kāryā yathākālaṃ yathāvidhi
sīmaṃtakarma prathamaṃ caturthe māsi śasyate || ṣaṣṭe vā satpame vāpi aṣṭame vāpi kārayet
jāte putre pitā snātvā sacailaṃ jātakarma ca || kuryyācca nāṃdīśrāddhaṃ ca svastivācanapūrvakam
hemnā vā rajatenāpi vṛddhiśrāddhaṃ prakalpayet || annena kārayedyastu sa caṃḍāla samo bhavet
kṛtvābhyudayikaṃ śrāddhaṃ pitā putrasya vāgyataḥ || kurvīta nāmanirddeśaṃ sūtakāṃte yathāvidhi
aspaṣṭamarthahīnaṃ ca hyatigurvakṣarānvitam || na dadyānnāma viprenda tathā ca viṣamākṣaram
Санака: «Устав поведения сословий и ашрамов изреку я особо; слушай то, о лучший из муни, внимательным умом. Кто, оставив свою дхарму, соблюдает чужую, — тот ведь должен быть знаем отступником, извергнутым из всех дхарм. Обряды, начиная с зачатия, должны быть творимы по уставу мантр; для женщин — без мантр, в должное время и по уставу. Обряд расчёсывания пробора, первый, одобряется в четвёртый месяц; или в шестой, или в седьмой, или в восьмой да совершит его. Когда сын родился, отец, омывшись вместе с одеждою, да творит обряд рождения и нанди-шраддху, с благословением впереди. Золотом или серебром да устроит он шраддху приращения; а кто совершит её пищею, тот да будет равен чандале. Совершив праздничную шраддху, отец, обуздав речь, да творит наречение имени сыну по окончании нечистоты родов, по уставу. Невнятного, лишённого смысла, наделённого слишком тяжёлыми слогами имени да не даёт он, о владыка брахманов, а также с нечётным числом слогов».
dd21495d4c34 · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 11:30:32 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Женщинам обряды положены те же, но без мантр. Так их отсекали от произносимого слова — и это несправедливо, как ни толкуй.
За поминовение пищею вместо золота грозят равенством с чандалою. Мера наказания к проступку здесь не подобрана вовсе.
Зато требование к имени человеческое: внятное, со смыслом, лёгкое на язык. О том, чтобы оно было пышным, речи нет.