नारद पुराण
The caturdaśī vows of the twelve months123.13-24
1167 / 1701
Linuxपन्ने पलटें
नारद पुराण · 123.13-24

Sanātana

देवनागरी

एवं यः कुरुते विप्र विधिवद्व्रतमुत्तमम् ॥ वर्षे वर्षे स लभते भुक्तभोगो हरेः पदम्
ॐकारेश्वरयात्रा च कार्यात्रैव मुनीश्वर ॥ दुर्लभं वार्चनं तत्र दर्शनं पापनाशनम्
किमत्र बहुनोक्तेन पूजाध्यानजपेक्षणम् ॥ यद्भवेत्तत्समुद्दिष्टं ज्ञानमोक्षप्रदं नृणाम्
अत्र लिंगव्रतं चापि कर्त्तव्यं पापनाशनम् ॥ पंचामृतैस्तु संस्नाप्य लिंगमालिप्य कुंकुमैः
नैवेद्यैश्च फलैर्धूपैर्दीपैर्वस्त्रविभूषणैः ॥ एवं यः पूजयेत्पैष्टं लिंगं सर्वार्थसिद्धिदम्
भुक्तिं मुक्तिं स लभते महादेवप्रसादतः ॥ ज्येष्ठशुक्लचतुर्दश्यां दिवा पंचतपा निशः
मुखे ददेद्धेमधेनुं रुद्रव्रतमिदं स्मृतम् ॥ शुचिशुक्लचतुर्दश्यां शिवं संपूज्य मानवः
देशकालोद्भवैः पुष्पैः सर्वसंपदमाप्नुयात् ॥ नभः शुक्लचतुर्दश्यां पवित्रारोपणं मतम्
तत्स्वशाखोक्तविधिना कर्तव्यं द्विजसत्तम ॥ शताभिमंत्रितं कृत्वा ततो देव्यै निवेदयेत्
पवित्रारोपणं कृत्वा नरो नार्यथवा यदि ॥ महादेव्याः प्रसादेन भुक्तिं मुक्तिमवाप्नुयात्
भाद्रशुक्लचतुर्दश्यामनन्तव्रतमुत्तमम् ॥ कर्त्तव्यमेकभुक्तं हि गोधूमप्रस्थपिष्टकम्
विपाच्य शर्कराज्याक्तमनंताय निवेदयेत् ॥ गन्धाद्यैः प्राक् समभ्यर्च्यः कार्पासं पट्टजं तु वा

लिप्यंतरण (IAST)

evaṃ yaḥ kurute vipra vidhivadvratamuttamam || varṣe varṣe sa labhate bhuktabhogo hareḥ padam
oṃkāreśvarayātrā ca kāryātraiva munīśvara || durlabhaṃ vārcanaṃ tatra darśanaṃ pāpanāśanam
kimatra bahunoktena pūjādhyānajapekṣaṇam || yadbhavettatsamuddiṣṭaṃ jñānamokṣapradaṃ nṛṇām
atra liṃgavrataṃ cāpi karttavyaṃ pāpanāśanam || paṃcāmṛtaistu saṃsnāpya liṃgamālipya kuṃkumaiḥ
naivedyaiśca phalairdhūpairdīpairvastravibhūṣaṇaiḥ || evaṃ yaḥ pūjayetpaiṣṭaṃ liṃgaṃ sarvārthasiddhidam
bhuktiṃ muktiṃ sa labhate mahādevaprasādataḥ || jyeṣṭhaśuklacaturdaśyāṃ divā paṃcatapā niśaḥ
mukhe dadeddhemadhenuṃ rudravratamidaṃ smṛtam || śuciśuklacaturdaśyāṃ śivaṃ saṃpūjya mānavaḥ
deśakālodbhavaiḥ puṣpaiḥ sarvasaṃpadamāpnuyāt || nabhaḥ śuklacaturdaśyāṃ pavitrāropaṇaṃ matam
tatsvaśākhoktavidhinā kartavyaṃ dvijasattama || śatābhimaṃtritaṃ kṛtvā tato devyai nivedayet
pavitrāropaṇaṃ kṛtvā naro nāryathavā yadi || mahādevyāḥ prasādena bhuktiṃ muktimavāpnuyāt
bhādraśuklacaturdaśyāmanantavratamuttamam || karttavyamekabhuktaṃ hi godhūmaprasthapiṣṭakam
vipācya śarkarājyāktamanaṃtāya nivedayet || gandhādyaiḥ prāk samabhyarcyaḥ kārpāsaṃ paṭṭajaṃ tu vā

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
एवंevaṃтак
यःyaḥкто
कुरुतेkuruteсовершает
विप्रvipraо брахман
विधिवद्व्रतमुत्तमम्vidhivadvratamuttamamпо уставу обет наилучший
वर्षेvarṣeгод
वर्षेvarṣeза годом
saон
लभतेlabhateобретает
भुक्तभोगोbhuktabhogoутехи вкусивший
हरेःhareḥХари
पदम्padamобитель
ओंकारेश्वरयात्राoṃkāreśvarayātrāхождение к Омкарешваре
caи
कार्यात्रैवkāryātraivaдолжно совершать здесь же
मुनीश्वरmunīśvaraо владыка муни
दुर्लभंdurlabhaṃтруднодостижимо
वार्चनंvārcanaṃили почитание
तत्रtatraтам
दर्शनंdarśanaṃлицезрение
पापनाशनम्pāpanāśanamгрехи истребляющее
किमत्रkimatraчто здесь
बहुनोक्तेनbahunoktenaмногим сказанным
पूजाध्यानजपेक्षणम्pūjādhyānajapekṣaṇamпочитание, созерцание, шёпот, взгляд
यद्भवेत्तत्समुद्दिष्टंyadbhavettatsamuddiṣṭaṃчто будет, то и указано
ज्ञानमोक्षप्रदंjñānamokṣapradaṃзнание и освобождение дающее
नृणाम्nṛṇāmлюдям
अत्रatraздесь
लिंगव्रतंliṃgavrataṃобет линги
चापिcāpiи же
कर्त्तव्यंkarttavyaṃдолжно совершать
पापनाशनम्pāpanāśanamгрехи истребляющий
पंचामृतैस्तुpaṃcāmṛtaistuпанчамритой же
संस्नाप्यsaṃsnāpyaомыв
लिंगमालिप्यliṃgamālipyaлингу умастив
कुंकुमैःkuṃkumaiḥкункумой
नैवेद्यैश्चnaivedyaiścaи подношениями
फलैर्धूपैर्दीपैर्वस्त्रविभूषणैःphalairdhūpairdīpairvastravibhūṣaṇaiḥплодами, курением, светильниками, тканями, украшениями
एवंevaṃтак
यःyaḥкто
पूजयेत्पैष्टंpūjayetpaiṣṭaṃпочитает мучную
लिंगंliṃgaṃлингу
सर्वार्थसिद्धिदम्sarvārthasiddhidamвсякой цели успех дающую
भुक्तिंbhuktiṃнаслаждение
मुक्तिंmuktiṃосвобождение
saон
लभतेlabhateобретает
महादेवप्रसादतःmahādevaprasādataḥпо милости Махадевы
ज्येष्ठशुक्लचतुर्दश्यांjyeṣṭhaśuklacaturdaśyāṃв светлую чатурдаши джьештхи
दिवाdivāднём
पंचतपाpaṃcatapāпятью огнями палимый
निशःniśaḥночи
मुखेmukheв начале
ददेद्धेमधेनुंdadeddhemadhenuṃпусть даст золотую корову
रुद्रव्रतमिदंrudravratamidaṃэтот обет Рудры
स्मृतम्smṛtamпомнится
शुचिशुक्लचतुर्दश्यांśuciśuklacaturdaśyāṃв светлую чатурдаши шучи
शिवंśivaṃШиву
संपूज्यsaṃpūjyaпочтив
मानवःmānavaḥчеловек
देशकालोद्भवैःdeśakālodbhavaiḥместу и времени свойственными
पुष्पैःpuṣpaiḥцветами
सर्वसंपदमाप्नुयात्sarvasaṃpadamāpnuyātвсякое благосостояние да обретёт
नभःnabhaḥнабхаса
शुक्लचतुर्दश्यांśuklacaturdaśyāṃв светлую чатурдаши
पवित्रारोपणंpavitrāropaṇaṃвозложение павитры
मतम्matamпризнано
तत्स्वशाखोक्तविधिनाtatsvaśākhoktavidhināпо уставу своей ветви изречённому
कर्तव्यंkartavyaṃдолжно совершать
द्विजसत्तमdvijasattamaо лучший из дваждырождённых
शताभिमंत्रितंśatābhimaṃtritaṃстократно заговорённую
कृत्वाkṛtvāсделав
ततोtatoзатем
देव्यैdevyaiБогине
निवेदयेत्nivedayetпусть поднесёт
पवित्रारोपणंpavitrāropaṇaṃвозложение павитры
कृत्वाkṛtvāсовершив
नरोnaroмужчина
नार्यथवाnāryathavāили же женщина
यदिyadiесли
महादेव्याःmahādevyāḥВеликой Богини
प्रसादेनprasādenaмилостью
भुक्तिंbhuktiṃнаслаждение
मुक्तिमवाप्नुयात्muktimavāpnuyātи освобождение да обретёт
भाद्रशुक्लचतुर्दश्यामनन्तव्रतमुत्तमम्bhādraśuklacaturdaśyāmanantavratamuttamamв светлую чатурдаши бхадры — наилучший обет Ананты
कर्त्तव्यमेकभुक्तंkarttavyamekabhuktaṃдолжно совершать, вкушая единожды
हिhiведь
गोधूमप्रस्थपिष्टकम्godhūmaprasthapiṣṭakamлепёшку из пращи пшеничной муки
विपाच्यvipācyaиспёкши
शर्कराज्याक्तमनंतायśarkarājyāktamanaṃtāyaсахаром и маслом умащённую — Ананте
निवेदयेत्nivedayetпусть поднесёт
गन्धाद्यैःgandhādyaiḥблаговониями и прочим
प्राक्prākпрежде
समभ्यर्च्यःsamabhyarcyaḥдолжен быть почтён
कार्पासंkārpāsaṃхлопковую
पट्टजंpaṭṭajaṃшёлковую
तुtuже
वाили
अनुवाद

«Так кто по уставу совершает наилучший обет год за годом, о брахман, тот, вкусив утехи, обретает обитель Хари. Здесь же должно совершать и хождение к Омкарешваре, о владыка муни: труднодостижимо там почитание, а лицезрение истребляет грехи. Что здесь много говорить: почитание, созерцание, шёпот и взгляд — что там будет, то и указано как дающее людям знание и освобождение. Здесь должно совершать и обет линги, истребляющий грехи: омыв панчамритой и умастив лингу кункумой, — подношениями, плодами, курением, светильниками, тканями и украшениями. Кто так почитает мучную лингу, дающую успех во всякой цели, тот обретает наслаждение и освобождение по милости Махадевы. В светлую чатурдаши джьештхи — палимый днём пятью огнями, а в начале ночи пусть даст золотую корову: этот обет помнится обетом Рудры. В светлую чатурдаши шучи человек, почтив Шиву цветами, свойственными месту и времени, да обретёт всякое благосостояние. В светлую чатурдаши набхаса признано возложение павитры: должно совершать его по уставу, изречённому своей ветвью, о лучший из дваждырождённых; сделав её стократно заговорённой, пусть затем поднесёт Богине. Совершив возложение павитры, мужчина или же женщина милостью Великой Богини да обретёт наслаждение и освобождение. В светлую чатурдаши бхадры — наилучший обет Ананты: должно совершать его, вкушая единожды; испёкши лепёшку из пращи пшеничной муки, умащённую сахаром и маслом, пусть поднесёт её Ананте. Прежде должен быть почтён он благовониями и прочим; хлопковую же или шёлковую…»

संस्करण

0723ef3f0642 · प्रकाशित 5 सित॰ 2026, 10:55:34 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से