नारद पुराण
The sight of Mohinī11.12-22
1230 / 1701
Linuxपन्ने पलटें
नारद पुराण · 11.12-22

Vāmadeva

देवनागरी

लक्ष्मीयुक्तो जगन्नाथः पूजनीयोऽत्र पार्थिव ॥ फलैः पुष्पैस्तथा धूपैश्चारुरक्तानुलेपनैः ॥ शय्यादानैर्वस्त्रदानैस्तथा ब्राह्मणभोजनैः
तत्त्वया सर्वमेतद्धिकृतं राजन्सुदुस्तरम् ॥ तस्यैव कर्मणः पुष्टिरशून्यस्य महीपते ॥ इमानेवाग्रतः पुण्यास्त्वयोक्तान्विस्तराच्छृणु
नाप्रसन्नें जगन्नाथे भवेयुरिति निश्चितम् ॥ पूर्वजन्मनि देवेशस्त्वयाशून्येन पूजितः
इह जन्मनि राजेंद्र द्वादश्यार्चयसे हरिम् ॥ अवश्यं प्राप्यसे राजन् विष्णोः सायुज्यतां ध्रुवम्
एष प्रश्नो मया राजन्व्याख्यातस्ते सुमंगलः ॥ संपदां प्रभवोपेतो ज्ञातेरुत्कर्षणार्थकः
किमन्यत्ते महीपाल ददामीह करोमि च ॥ अवश्यं सर्वयोग्योऽसि भक्तोऽसि त्वं जनार्दने
उत्सुकोऽहं द्विजश्रेष्ठ मंदरं पर्वतं प्रति ॥ तत्राश्चर्याण्यनेकानि द्रष्टुकामस्तवाज्ञया
लघुर्भूत्वा गुरुं त्यक्त्वा पुत्रोपरि द्विजोत्तम ॥ राज्यशासनजं भारं दुर्वहं यच्च भूमिपैः
सोऽहं स्वेच्छाचरो यातो मत्कृत्यं तनयश्चरेत् ॥ तछ्रुत्वा वचनं राज्ञो वामदेवोऽब्रवीदिदम्
एतद्धि परमं कृत्यं पुत्रस्य नृपपुंगवं ॥ यत्क्लेशात्पितरं प्रेम्णा विमोचयति सर्वदा
पितुर्वचनकारी च मनोवाक्कायशक्तितः ॥ तस्य भागीरथीस्नानमहन्यहनि जायते

लिप्यंतरण (IAST)

lakṣmīyukto jagannāthaḥ pūjanīyo'tra pārthiva || phalaiḥ puṣpaistathā dhūpaiścāruraktānulepanaiḥ || śayyādānairvastradānaistathā brāhmaṇabhojanaiḥ
tattvayā sarvametaddhikṛtaṃ rājansudustaram || tasyaiva karmaṇaḥ puṣṭiraśūnyasya mahīpate || imānevāgrataḥ puṇyāstvayoktānvistarācchṛṇu
nāprasanneṃ jagannāthe bhaveyuriti niścitam || pūrvajanmani deveśastvayāśūnyena pūjitaḥ
iha janmani rājeṃdra dvādaśyārcayase harim || avaśyaṃ prāpyase rājan viṣṇoḥ sāyujyatāṃ dhruvam
eṣa praśno mayā rājanvyākhyātaste sumaṃgalaḥ || saṃpadāṃ prabhavopeto jñāterutkarṣaṇārthakaḥ
kimanyatte mahīpāla dadāmīha karomi ca || avaśyaṃ sarvayogyo'si bhakto'si tvaṃ janārdane
utsuko'haṃ dvijaśreṣṭha maṃdaraṃ parvataṃ prati || tatrāścaryāṇyanekāni draṣṭukāmastavājñayā
laghurbhūtvā guruṃ tyaktvā putropari dvijottama || rājyaśāsanajaṃ bhāraṃ durvahaṃ yacca bhūmipaiḥ
so'haṃ svecchācaro yāto matkṛtyaṃ tanayaścaret || tachrutvā vacanaṃ rājño vāmadevo'bravīdidam
etaddhi paramaṃ kṛtyaṃ putrasya nṛpapuṃgavaṃ || yatkleśātpitaraṃ premṇā vimocayati sarvadā
piturvacanakārī ca manovākkāyaśaktitaḥ || tasya bhāgīrathīsnānamahanyahani jāyate

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
लक्ष्मीयुक्तोlakṣmīyuktoс Лакшми соединённый
जगन्नाथःjagannāthaḥвладыка мира
पूजनीयोऽत्रpūjanīyo'traдолжен быть почитаем здесь
पार्थिवpārthivaо царь
फलैःphalaiḥплодами
पुष्पैस्तथाpuṣpaistathāцветами также
धूपैश्चारुरक्तानुलेपनैःdhūpaiścāruraktānulepanaiḥкурением, красными умащениями
शय्यादानैर्वस्त्रदानैस्तथाśayyādānairvastradānaistathāдаяниями ложа, даяниями тканей также
ब्राह्मणभोजनैःbrāhmaṇabhojanaiḥкормлениями брахманов
तत्त्वयाtattvayāто тобою
सर्वमेतद्धिकृतंsarvametaddhikṛtaṃвсё это ведь совершено
राजन्सुदुस्तरम्rājansudustaramо царь, весьма труднопреодолимое
तस्यैवtasyaivaтого именно
कर्मणःkarmaṇaḥдеяния
पुष्टिरशून्यस्यpuṣṭiraśūnyasyaплод — непустого
महीपतेmahīpateо владыка земли
इमानेवाग्रतःimānevāgrataḥэти именно впереди
पुण्यास्त्वयोक्तान्विस्तराच्छृणुpuṇyāstvayoktānvistarācchṛṇuсвятые, тобою названные, — слушай подробно
नाप्रसन्नेंnāprasanneṃпри немилостивом
जगन्नाथेjagannātheвладыке мира
भवेयुरितिbhaveyuritiда будут — так
निश्चितम्niścitamрешено
पूर्वजन्मनिpūrvajanmaniв прежнем рождении
देवेशस्त्वयाशून्येनdeveśastvayāśūnyenaвладыка богов тобою — непустым
पूजितःpūjitaḥпочтён
इहihaздесь
जन्मनिjanmaniв рождении
राजेंद्रrājeṃdraо владыка царей
द्वादश्यार्चयसेdvādaśyārcayaseв двадаши почитаешь
हरिम्harimХари
अवश्यंavaśyaṃнепременно
प्राप्यसेprāpyaseдостигнешь
राजन्rājanо царь
विष्णोःviṣṇoḥВишну
सायुज्यतांsāyujyatāṃединения
ध्रुवम्dhruvamнепременно
एषeṣaэтот
प्रश्नोpraśnoвопрос
मयाmayāмною
राजन्व्याख्यातस्तेrājanvyākhyātasteо царь, разъяснён тебе
सुमंगलःsumaṃgalaḥвесьма благой
संपदांsaṃpadāṃбогатств
प्रभवोपेतोprabhavopetoисточником наделённый
ज्ञातेरुत्कर्षणार्थकःjñāterutkarṣaṇārthakaḥродню возвышающий
किमन्यत्तेkimanyatteчто ещё тебе
महीपालmahīpālaо владыка земли
ददामीहdadāmīhaдам здесь
करोमिkaromiсделаю
caи
अवश्यंavaśyaṃнепременно
सर्वयोग्योऽसिsarvayogyo'siвсего достоин ты
भक्तोऽसिbhakto'siпредан ты
त्वंtvaṃты
जनार्दनेjanārdaneДжанардане
उत्सुकोऽहंutsuko'haṃжажду я
द्विजश्रेष्ठdvijaśreṣṭhaо лучший из дваждырождённых
मंदरंmaṃdaraṃк Мандаре
पर्वतंparvataṃгоре
प्रतिpratiк
तत्राश्चर्याण्यनेकानिtatrāścaryāṇyanekāniтам чудеса многие
द्रष्टुकामस्तवाज्ञयाdraṣṭukāmastavājñayāвидеть желающий, с твоего дозволения
लघुर्भूत्वाlaghurbhūtvāлёгким став
गुरुंguruṃтяжкое
त्यक्त्वाtyaktvāоставив
पुत्रोपरिputropariна сына
द्विजोत्तमdvijottamaо лучший из дваждырождённых
राज्यशासनजंrājyaśāsanajaṃот управления царством рождённое
भारंbhāraṃбремя
दुर्वहंdurvahaṃнеудобоносимое
यच्चyaccaкоторое и
भूमिपैःbhūmipaiḥцарями
सोऽहंso'haṃя, таков
स्वेच्छाचरोsvecchācaroпо своей воле идущий
यातोyātoушёл
मत्कृत्यंmatkṛtyaṃмоё дело
तनयश्चरेत्tanayaścaretсын да вершит
तछ्रुत्वाtachrutvāто услышав
वचनंvacanaṃслово
राज्ञोrājñoцаря
वामदेवोऽब्रवीदिदम्vāmadevo'bravīdidamВамадева сказал это
एतद्धिetaddhiэто ведь
परमंparamaṃвысшее
कृत्यंkṛtyaṃдело
पुत्रस्यputrasyaсына
नृपपुंगवंnṛpapuṃgavaṃо бык среди царей
यत्क्लेशात्पितरंyatkleśātpitaraṃчто от тягот отца
प्रेम्णाpremṇāлюбовью
विमोचयतिvimocayatiосвобождает
सर्वदाsarvadāвсегда
पितुर्वचनकारीpiturvacanakārīслово отца исполняющий
caи
मनोवाक्कायशक्तितःmanovākkāyaśaktitaḥсилою ума, речи и тела
तस्यtasyaу того
भागीरथीस्नानमहन्यहनिbhāgīrathīsnānamahanyahaniомовение в Бхагиратхи день за днём
जायतेjāyateбывает
अनुवाद

«С Лакшми соединённый владыка мира должен быть здесь почитаем, о царь, — плодами, цветами, курением, красными умащениями, даяниями ложа и тканей, кормлениями брахманов. То всё ведь совершено тобою, о царь, весьма труднопреодолимое; и плод того именно деяния — непустого — вот, о владыка земли, эти святые, тобою названные, впереди: слушай подробно. При немилостивом владыке мира им не бывать — так решено. В прежнем рождении владыка богов почтён тобою обетом непустого ложа; в этом рождении, о владыка царей, ты почитаешь Хари в двадаши — непременно достигнешь ты, о царь, единения с Вишну. Этот вопрос разъяснён тебе мною, о царь, весьма благой, наделённый источником богатств, возвышающий родню. Что ещё тебе дам я здесь и сделаю? Ты непременно всего достоин, ты предан Джанардане». — «Жажду я, о лучший из дваждырождённых, идти к горе Мандаре, желая видеть многие чудеса там, с твоего дозволения; став лёгким, оставив тяжкое, на сына, о лучший из дваждырождённых, — бремя, рождённое от управления царством, неудобоносимое и царями. Я, таков, ушёл, идущий по своей воле; моё дело да вершит сын». То слово царя услышав, Вамадева сказал это: «Это ведь высшее дело сына, о бык среди царей, — что любовью он всегда освобождает отца от тягот. И у того, кто исполняет слово отца силою ума, речи и тела, бывает омовение в Бхагиратхи день за днём».

संस्करण

b678d35b3834 · प्रकाशित 6 सित॰ 2026, 12:09:14 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से