Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
नारद पुराण
The description of the love of Mohinī19.11-19
1272 / 1701
Linuxपन्ने पलटें
नारद पुराण · 19.11-19
॥

Vasiṣṭha

देवनागरी

कामं रमिष्ये द्रुतकां चनाभां ह्येकांतशीलः परिपूर्णचेताः ॥ भूत्वा तु गुप्तो वननिर्झरेषु रम्येषु दिव्येषु नदीतटेषु
इयं पुरंध्री मम जीविताधिका सुखेन धार्या त्रिदिवैकनारी ॥ अस्यास्तु हेतोर्विबुधा विमूढा यथा रमायै धरणीशसंघाः
तद्वाक्यमाकर्ण्य पितुः सुबुद्धिः प्रणम्य भक्त्या जननीसमेतम् ॥ नृपोत्तमं तं नृपनन्दनोऽसौ दिदेश भोगार्थमनेकवित्तम्
आज्ञाविधेयांस्तु पितुर्नियोज्य दासांश्च दासीश्च हिरण्यकंठीः ॥ मत्स्यध्वजार्त्तस्य सुखाय पुत्रस्ततो महीरक्षणमाचचार
नृपैस्तुतो धर्मविभूषणोऽसौ समावृतो द्वीपवतीं समग्राम् ॥ तस्येत्थमुर्वीं चरतश्च भूप न पापबुद्धिं कुरुते जनौघः
न चापि वृक्षः फलपुष्पहीनो न क्षेत्रमासीद्यवशालिहीनम् ॥ स्रवंति गावो घटपूरदुग्धं घृताधिकं शर्करवत्सुमिष्टम्
क्षीरं सुपेयं सकलार्तिनाशनं पापापहं पुष्टिविवर्धनं च ॥ जनो न कश्चिद्विभवस्य गोप्ता भर्तुहिं भार्या न कटूक्तिवादिनी
पुत्रो विनीतः पितृशासने रतो वधूः स्थिता हस्तपुटे च श्वश्रोः ॥ द्विजोपदेशे हि जनो व्यवस्थितो वेदोक्तधर्माचरणाद्द्विजोत्तमाः
न भुंजते माधववासरे जना न यांति शोषं भुविः निम्नगास्तु ॥ संभुज्य माना नहि यांति संपदः संभोगयुक्तैरपि मानवैः क्षयम्

लिप्यंतरण (IAST)

kāmaṃ ramiṣye drutakāṃ canābhāṃ hyekāṃtaśīlaḥ paripūrṇacetāḥ || bhūtvā tu gupto vananirjhareṣu ramyeṣu divyeṣu nadītaṭeṣu
iyaṃ puraṃdhrī mama jīvitādhikā sukhena dhāryā tridivaikanārī || asyāstu hetorvibudhā vimūḍhā yathā ramāyai dharaṇīśasaṃghāḥ
tadvākyamākarṇya pituḥ subuddhiḥ praṇamya bhaktyā jananīsametam || nṛpottamaṃ taṃ nṛpanandano'sau dideśa bhogārthamanekavittam
ājñāvidheyāṃstu piturniyojya dāsāṃśca dāsīśca hiraṇyakaṃṭhīḥ || matsyadhvajārttasya sukhāya putrastato mahīrakṣaṇamācacāra
nṛpaistuto dharmavibhūṣaṇo'sau samāvṛto dvīpavatīṃ samagrām || tasyetthamurvīṃ carataśca bhūpa na pāpabuddhiṃ kurute janaughaḥ
na cāpi vṛkṣaḥ phalapuṣpahīno na kṣetramāsīdyavaśālihīnam || sravaṃti gāvo ghaṭapūradugdhaṃ ghṛtādhikaṃ śarkaravatsumiṣṭam
kṣīraṃ supeyaṃ sakalārtināśanaṃ pāpāpahaṃ puṣṭivivardhanaṃ ca || jano na kaścidvibhavasya goptā bhartuhiṃ bhāryā na kaṭūktivādinī
putro vinītaḥ pitṛśāsane rato vadhūḥ sthitā hastapuṭe ca śvaśroḥ || dvijopadeśe hi jano vyavasthito vedoktadharmācaraṇāddvijottamāḥ
na bhuṃjate mādhavavāsare janā na yāṃti śoṣaṃ bhuviḥ nimnagāstu || saṃbhujya mānā nahi yāṃti saṃpadaḥ saṃbhogayuktairapi mānavaiḥ kṣayam

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
कामंkāmaṃвволю
रमिष्येramiṣyeбуду услаждаться
द्रुतकांdrutakāṃс текучего
चनाभांcanābhāṃзолота блеском
ह्येकांतशीलःhyekāṃtaśīlaḥуединению склонный
परिपूर्णचेताःparipūrṇacetāḥс полным сердцем
भूत्वाbhūtvāстав
तुtuже
गुप्तोguptoсокрытый
वननिर्झरेषुvananirjhareṣuу лесных водопадов
रम्येषुramyeṣuпрекрасных
दिव्येषुdivyeṣuдивных
नदीतटेषुnadītaṭeṣuна речных берегах
इयंiyaṃэта
पुरंध्रीpuraṃdhrīжена
ममmamaмоей
जीविताधिकाjīvitādhikāжизни дороже
सुखेनsukhenaпокойно
धार्याdhāryāдолжна быть хранима
त्रिदिवैकनारीtridivaikanārīнеба единственная жена
अस्यास्तुasyāstuеё же
हेतोर्विबुधाhetorvibudhāради мудрые
विमूढाvimūḍhāобезумели
यथाyathāкак
रमायैramāyaiради Рамы
धरणीशसंघाःdharaṇīśasaṃghāḥсонмы владык земли
तद्वाक्यमाकर्ण्यtadvākyamākarṇyaто слово услышав
पितुःpituḥотца
सुबुद्धिःsubuddhiḥблагоразумный
प्रणम्यpraṇamyaпоклонившись
भक्त्याbhaktyāс преданностью
जननीसमेतम्jananīsametamс матерью вместе
नृपोत्तमंnṛpottamaṃлучшему из царей
तंtaṃтому
नृपनन्दनोऽसौnṛpanandano'sauсын царя тот
दिदेशdideśaназначил
भोगार्थमनेकवित्तम्bhogārthamanekavittamради утех многое богатство
आज्ञाविधेयांस्तुājñāvidheyāṃstuвелению покорных же
पितुर्नियोज्यpiturniyojyaотцу приставив
दासांश्चdāsāṃścaи рабов
दासीश्चdāsīścaи рабынь
हिरण्यकंठीःhiraṇyakaṃṭhīḥс золотыми ожерельями
मत्स्यध्वजार्त्तस्यmatsyadhvajārttasyaРыбознаменным томимого
सुखायsukhāyaради довольства
पुत्रस्ततोputrastatoсын затем
महीरक्षणमाचचारmahīrakṣaṇamācacāraохранение земли совершал
नृपैस्तुतोnṛpaistutoцарями восхваляемый
धर्मविभूषणोऽसौdharmavibhūṣaṇo'sauдхармою украшенный, он
समावृतोsamāvṛtoокружённый
द्वीपवतींdvīpavatīṃдвипами обильную
समग्राम्samagrāmвсю
तस्येत्थमुर्वींtasyetthamurvīṃего так по земле
चरतश्चcarataścaи обходящего
भूपbhūpaо владыка земли
नnaне
पापबुद्धिंpāpabuddhiṃгреховного помысла
कुरुतेkuruteтворит
जनौघःjanaughaḥлюдской поток
नnaне
चापिcāpiи же
वृक्षःvṛkṣaḥдерева
फलपुष्पहीनोphalapuṣpahīnoплодов и цветов лишённого
नnaне
क्षेत्रमासीद्यवशालिहीनम्kṣetramāsīdyavaśālihīnamполя было, ячменя и риса лишённого
स्रवंतिsravaṃtiисточают
गावोgāvoкоровы
घटपूरदुग्धंghaṭapūradugdhaṃкувшин наполняющее молоко
घृताधिकंghṛtādhikaṃмаслом обильное
शर्करवत्सुमिष्टम्śarkaravatsumiṣṭamкак сахар, весьма сладкое
क्षीरंkṣīraṃмолоко
सुपेयंsupeyaṃлегко пьющееся
सकलार्तिनाशनंsakalārtināśanaṃвсе скорби истребляющее
पापापहंpāpāpahaṃгрех уносящее
पुष्टिविवर्धनंpuṣṭivivardhanaṃкрепость возращающее
चcaи
जनोjanoчеловек
नnaне
कश्चिद्विभवस्यkaścidvibhavasyaникакой богатства
गोप्ताgoptāхранитель
भर्तुहिंbhartuhiṃмужу ведь
भार्याbhāryāжена
नnaне
कटूक्तिवादिनीkaṭūktivādinīрезких слов говорящая
पुत्रोputroсын
विनीतःvinītaḥсмиренный
पितृशासनेpitṛśāsaneв отцовом велении
रतोratoуслаждающийся
वधूःvadhūḥневестка
स्थिताsthitāстоящая
हस्तपुटेhastapuṭeв ладонях
चcaи
श्वश्रोःśvaśroḥсвекрови
द्विजोपदेशेdvijopadeśeв наставлении брахманов
हिhiведь
जनोjanoнарод
व्यवस्थितोvyavasthitoутвердившийся
वेदोक्तधर्माचरणाद्द्विजोत्तमाःvedoktadharmācaraṇāddvijottamāḥот исполнения Ведою изречённой дхармы, о лучшие из дваждырождённых
नnaне
भुंजतेbhuṃjateвкушают
माधववासरेmādhavavāsareв день Мадхавы
जनाjanāлюди
नnaне
यांतिyāṃtiприходят
शोषंśoṣaṃк иссяканию
भुविःbhuviḥна земле
निम्नगास्तुnimnagāstuреки же
संभुज्यsaṃbhujyaвкусив
मानाmānāмеру
नहिnahiведь не
यांतिyāṃtiидут
संपदःsaṃpadaḥбогатства
संभोगयुक्तैरपिsaṃbhogayuktairapiи вкушающими
मानवैःmānavaiḥлюдьми
क्षयम्kṣayamк убыли
अनुवाद

«Вволю буду я услаждаться с тою, чей блеск — как у текучего золота, склонный к уединению, с полным сердцем, сокрытый у прекрасных лесных водопадов, на дивных речных берегах. Эта жена дороже моей жизни, единственная жена неба, — должна быть покойно хранима; ради неё обезумели мудрые, как сонмы владык земли ради Рамы». То слово отца услышав, благоразумный сын царя, с преданностью поклонившись лучшему из царей вместе с матерью, назначил многое богатство ради утех; и, приставив к отцу покорных велению рабов и рабынь с золотыми ожерельями ради довольства томимого Рыбознаменным, затем совершал охранение земли. Восхваляемый царями, украшенный дхармою, окружённый ими, он обходил всю обильную двипами землю; и, о владыка земли, при так обходящем её людской поток не творил греховного помысла. Не было дерева, лишённого плодов и цветов, не было поля, лишённого ячменя и риса; коровы источают молоко, наполняющее кувшин, обильное маслом, сладкое, как сахар, — молоко, легко пьющееся, истребляющее все скорби, уносящее грех, возращающее крепость. Не было человека — хранителя богатства; не было жены, говорящей мужу резкие слова; сын смирен, услаждающийся отцовым велением; невестка стоит в ладонях свекрови; народ утвердился в наставлении брахманов, от исполнения дхармы, изречённой Ведою, о лучшие из дваждырождённых. Люди не вкушают в день Мадхавы; реки на земле не иссякают; и богатства, вкушаемые людьми в меру, не идут к убыли.

संस्करण

a3070ffed88a · प्रकाशित 6 सित॰ 2026, 12:55:04 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 19.1-10

श्लोक बदलें इन कुंजियों से