नारद पुराण
The world-conquest of Dharmāṅgada20.11-20
1276 / 1701
Linuxपन्ने पलटें
नारद पुराण · 20.11-20

Vasiṣṭha

देवनागरी

वस्त्रहर्म्यसुवर्णानां स्वर्गतेरमृतस्य च ॥ दातारो मासयुद्धेन साधितास्तव तेजसा
साधितानि मया कृच्छ्रात्सप्तद्वीपानि भूपते ॥ करदानिसमस्तानि कृतानि तव तेजसा
समुद्रे च प्रविष्टस्य गतः संवत्सरो मम ॥ जिता भोगवती तात मया नागसमावृता
आहृता नागकन्याश्च मया चायुतसंख्यकाः ॥ तत्रापि हाररत्नानि सुबहून्याहृतानि च
पुनश्चाहं गतस्तात दानवानां पुरं महत् ॥ तान्निर्जित्यं च कन्यानां सुरूपाणां सुवर्चसाम्
आहृतानि मया त्रीणि सहस्राणि च पंच च ॥ दशकोट्यस्तु रत्नानां दीपकर्म निशागमे
कुर्वतां ते महीपाल आनीतास्तव मंदिरे ॥ ततोऽहं वारुणं लोकं रसातलतलस्थितम्
गतो वीर्यबलोत्सिक्तस्त्वदंघ्रियुगसेवकः ॥ तत्रोक्तो वरुणो देवः स्थीयतां मत्पिंतुर्वशे
रुक्मांगदस्य नृपतेर्यदि जीवितुमिच्छसि ॥ कुपितो मम वाक्येन वरुणो योद्धुमागतः
तेन संवत्सरं युद्धं घोरं जातं रसातले ॥ जितो नारायणास्त्रेण मया स जलनायकः

लिप्यंतरण (IAST)

vastraharmyasuvarṇānāṃ svargateramṛtasya ca || dātāro māsayuddhena sādhitāstava tejasā
sādhitāni mayā kṛcchrātsaptadvīpāni bhūpate || karadānisamastāni kṛtāni tava tejasā
samudre ca praviṣṭasya gataḥ saṃvatsaro mama || jitā bhogavatī tāta mayā nāgasamāvṛtā
āhṛtā nāgakanyāśca mayā cāyutasaṃkhyakāḥ || tatrāpi hāraratnāni subahūnyāhṛtāni ca
punaścāhaṃ gatastāta dānavānāṃ puraṃ mahat || tānnirjityaṃ ca kanyānāṃ surūpāṇāṃ suvarcasām
āhṛtāni mayā trīṇi sahasrāṇi ca paṃca ca || daśakoṭyastu ratnānāṃ dīpakarma niśāgame
kurvatāṃ te mahīpāla ānītāstava maṃdire || tato'haṃ vāruṇaṃ lokaṃ rasātalatalasthitam
gato vīryabalotsiktastvadaṃghriyugasevakaḥ || tatrokto varuṇo devaḥ sthīyatāṃ matpiṃturvaśe
rukmāṃgadasya nṛpateryadi jīvitumicchasi || kupito mama vākyena varuṇo yoddhumāgataḥ
tena saṃvatsaraṃ yuddhaṃ ghoraṃ jātaṃ rasātale || jito nārāyaṇāstreṇa mayā sa jalanāyakaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
वस्त्रहर्म्यसुवर्णानांvastraharmyasuvarṇānāṃодежд, чертогов и золота
स्वर्गतेरमृतस्यsvargateramṛtasyaхождения на небо и амриты
caи
दातारोdātāroдарители
मासयुद्धेनmāsayuddhenaмесячной битвою
साधितास्तवsādhitāstavaдобыты твоим
तेजसाtejasāблеском
साधितानिsādhitāniпокорены
मयाmayāмною
कृच्छ्रात्सप्तद्वीपानिkṛcchrātsaptadvīpāniс трудом семь двипов
भूपतेbhūpateо владыка земли
करदानिसमस्तानिkaradānisamastāniданниками все
कृतानिkṛtāniсделаны
तवtavaтвоим
तेजसाtejasāблеском
समुद्रेsamudreв океан
caи
प्रविष्टस्यpraviṣṭasyaвошедшего
गतःgataḥпрошёл
संवत्सरोsaṃvatsaroгод
ममmamaу меня
जिताjitāпобеждена
भोगवतीbhogavatīБхогавати
तातtātaбатюшка
मयाmayāмною
नागसमावृताnāgasamāvṛtāнагами окружённая
आहृताāhṛtāприведены
नागकन्याश्चnāgakanyāścaи девы нагов
मयाmayāмною
चायुतसंख्यकाःcāyutasaṃkhyakāḥчислом десять тысяч
तत्रापिtatrāpiи там
हाररत्नानिhāraratnāniожерелья и самоцветы
सुबहून्याहृतानिsubahūnyāhṛtāniвесьма многие принесены
caи
पुनश्चाहंpunaścāhaṃи снова я
गतस्तातgatastātaпошёл, батюшка
दानवानांdānavānāṃданавов
पुरंpuraṃв город
महत्mahatвеликий
तान्निर्जित्यंtānnirjityaṃих победив
caи
कन्यानांkanyānāṃдев
सुरूपाणांsurūpāṇāṃпрекрасных обликом
सुवर्चसाम्suvarcasāmсияющих
आहृतानिāhṛtāniприведено
मयाmayāмною
त्रीणिtrīṇiтри
सहस्राणिsahasrāṇiтысячи
caи
पंचpaṃcaпять
caи
दशकोट्यस्तुdaśakoṭyastuдесять кроров же
रत्नानांratnānāṃсамоцветов
दीपकर्मdīpakarmaсветильников дело
निशागमेniśāgameс наступлением ночи
कुर्वतांkurvatāṃтворящих
तेteтвоём
महीपालmahīpālaо владыка земли
आनीतास्तवānītāstavaпринесены в твой
मंदिरेmaṃdireчертог
ततोऽहंtato'haṃзатем я
वारुणंvāruṇaṃВаруны
लोकंlokaṃв мир
रसातलतलस्थितम्rasātalatalasthitamна дне Расаталы стоящий
गतोgatoпошёл
वीर्यबलोत्सिक्तस्त्वदंघ्रियुगसेवकःvīryabalotsiktastvadaṃghriyugasevakaḥдоблестью и силою исполненный, двух стоп твоих слуга
तत्रोक्तोtatroktoтам сказано
वरुणोvaruṇoВаруне
देवःdevaḥбогу
स्थीयतांsthīyatāṃда пребудешь
मत्पिंतुर्वशेmatpiṃturvaśeво власти моего отца
रुक्मांगदस्यrukmāṃgadasyaРукмангады
नृपतेर्यदिnṛpateryadiцаря, если
जीवितुमिच्छसिjīvitumicchasiжить желаешь
कुपितोkupitoразгневанный
ममmamaмоим
वाक्येनvākyenaсловом
वरुणोvaruṇoВаруна
योद्धुमागतःyoddhumāgataḥсражаться пришёл
तेनtenaс ним
संवत्सरंsaṃvatsaraṃгод
युद्धंyuddhaṃбитва
घोरंghoraṃстрашная
जातंjātaṃбыла
रसातलेrasātaleв Расатале
जितोjitoпобеждён
नारायणास्त्रेणnārāyaṇāstreṇaоружием Нараяны
मयाmayāмною
saтот
जलनायकःjalanāyakaḥвождь вод
अनुवाद

«Дарители одежд, чертогов и золота, хождения на небо и амриты добыты месячной битвою — твоим блеском. С трудом покорены мною семь двипов, о владыка земли, и все сделаны данниками — твоим блеском. У вошедшего в океан прошёл у меня год; побеждена Бхогавати, батюшка, мною, окружённая нагами. И приведены мною девы нагов числом десять тысяч; и там же принесены весьма многие ожерелья и самоцветы. И снова я пошёл, батюшка, в великий город данавов; победив их, приведено мною три тысячи и пять дев, прекрасных обликом, сияющих; и десять кроров самоцветов, творящих дело светильников с наступлением ночи, принесены в твой чертог, о владыка земли. Затем я пошёл в мир Варуны, стоящий на дне Расаталы, — исполненный доблести и силы, слуга двух стоп твоих. Там сказано было богу Варуне: «Да пребудешь ты во власти моего отца, царя Рукмангады, если жить желаешь». Разгневанный моим словом, Варуна пришёл сражаться; с ним год была страшная битва в Расатале; и побеждён был мною оружием Нараяны тот вождь вод».

संस्करण

d6b206bba8df · प्रकाशित 6 सित॰ 2026, 12:58:32 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से