नारद पुराण
The Hymn Woven of Vedic Feet73.108-117
1652 / 1701
Linuxपन्ने पलटें
नारद पुराण · 73.108-117

Jaimini

देवनागरी

इमं नमामीश्वरमिंदुमौले शिवं महानंदमशोकदुःखम् ॥ हृदंबुजे तिष्ठति यः परात्मा यतश्च सर्वाः प्रदिशो दिशश्च
रागादिकापट्यसमुद्भवेन भान्तं भवाख्येन महामयेन ॥ विलोक्य मां पालय चन्द्रमौले भिषक्तमं त्वा भिषजां श्रृणोमि
दुःखांबुराशिं सुखलेश हीनमस्पृष्टपुण्यं बहुपातकं माम् ॥ मृत्योः करस्थं भव रक्ष भीतं पश्चात्पुरस्तादधरादुदक्तात्
गिरींद्रजाचारुमुखावलोकसुशी तया देव तवैव दृष्ट्या ॥ वयं दयापूरितयैव पूर्णमपो न नावा दुरिता तरेम
अपारसंसारसमुद्रमध्ये निमग्नमुत्क्रोशमनल्परागम् ॥ मामक्षमं पाहि महेशजुष्टमोजिष्ठया दक्षिणयेव रातिम्
स्मरन्पुरा संचितपातकानि खरं यमस्यापि मुखं यमारे ॥ बिभेमि मे देहि यथेष्टमायुर्यदि क्षितायुर्यदि वा परेतः
सुगंधिभिः सुंदरभस्मगौरैरनंतभोगैर्मृदुलैरघोरैः ॥ इमं कदालिंगति मां पिनाकी स्थिरेभिरंगैः पुरुरूप उग्रः
क्रोशंतमीशं पतितं भवाब्धौ नाकुस्थमंडूकमिवातिभीतम् ॥ कदा नु मां रक्षति देवदेवो हिरण्यरूपः स हिरण्यसंदृक्
चारुस्मितं चंद्रकलावतंसं गौरीकटाक्षारुहयुग्मनेत्रम् ॥ आलोकयिष्यामि कदा नु सांबमादित्यवर्णं तमसः परस्तात्
आगच्छतानादि मुमुक्षवो ये यूयं शिवं चिंतयतांतरेऽब्जे ॥ ध्यायंति मुक्त्यर्थममुं हि नित्यं वेदांतविज्ञानसुनिश्चितार्थाः

लिप्यंतरण (IAST)

imaṃ namāmīśvaramiṃdumaule śivaṃ mahānaṃdamaśokaduḥkham || hṛdaṃbuje tiṣṭhati yaḥ parātmā yataśca sarvāḥ pradiśo diśaśca
rāgādikāpaṭyasamudbhavena bhāntaṃ bhavākhyena mahāmayena || vilokya māṃ pālaya candramaule bhiṣaktamaṃ tvā bhiṣajāṃ śrṛṇomi
duḥkhāṃburāśiṃ sukhaleśa hīnamaspṛṣṭapuṇyaṃ bahupātakaṃ mām || mṛtyoḥ karasthaṃ bhava rakṣa bhītaṃ paścātpurastādadharādudaktāt
girīṃdrajācārumukhāvalokasuśī tayā deva tavaiva dṛṣṭyā || vayaṃ dayāpūritayaiva pūrṇamapo na nāvā duritā tarema
apārasaṃsārasamudramadhye nimagnamutkrośamanalparāgam || māmakṣamaṃ pāhi maheśajuṣṭamojiṣṭhayā dakṣiṇayeva rātim
smaranpurā saṃcitapātakāni kharaṃ yamasyāpi mukhaṃ yamāre || bibhemi me dehi yatheṣṭamāyuryadi kṣitāyuryadi vā paretaḥ
sugaṃdhibhiḥ suṃdarabhasmagaurairanaṃtabhogairmṛdulairaghoraiḥ || imaṃ kadāliṃgati māṃ pinākī sthirebhiraṃgaiḥ pururūpa ugraḥ
krośaṃtamīśaṃ patitaṃ bhavābdhau nākusthamaṃḍūkamivātibhītam || kadā nu māṃ rakṣati devadevo hiraṇyarūpaḥ sa hiraṇyasaṃdṛk
cārusmitaṃ caṃdrakalāvataṃsaṃ gaurīkaṭākṣāruhayugmanetram || ālokayiṣyāmi kadā nu sāṃbamādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt
āgacchatānādi mumukṣavo ye yūyaṃ śivaṃ ciṃtayatāṃtare'bje || dhyāyaṃti muktyarthamamuṃ hi nityaṃ vedāṃtavijñānasuniścitārthāḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
इमंimaṃэтому
नमामीश्वरमिंदुमौलेnamāmīśvaramiṃdumauleкланяюсь владыке, луною увенчанному
शिवंśivaṃШиве
महानंदमशोकदुःखम्mahānaṃdamaśokaduḥkhamвеликому блаженству, свободному от скорби и муки
हृदंबुजेhṛdaṃbujeв лотосе сердца
तिष्ठतिtiṣṭhatiпребывает
यःyaḥкоторый
परात्माparātmāвысший Атман
यतश्चyataścaи от которого
सर्वाःsarvāḥвсе
प्रदिशोpradiśoпромежуточные стороны
दिशश्चdiśaścaи стороны света
रागादिकापट्यसमुद्भवेनrāgādikāpaṭyasamudbhavenaстрастью и прочим лукавством порождённым
भान्तंbhāntaṃпылающего
भवाख्येनbhavākhyenaбытием именуемым
महामयेनmahāmayenaвеликим наваждением
विलोक्यvilokyaузрев
मांmāṃменя
पालयpālayaхрани
चन्द्रमौलेcandramauleо луною увенчанный
भिषक्तमंbhiṣaktamaṃлучшим из целителей
त्वाtvāтебя
भिषजांbhiṣajāṃсреди врачей
श्रृणोमिśrṛṇomiслышу
दुःखांबुराशिंduḥkhāṃburāśiṃокеан горя
सुखलेशsukhaleśaсчастья крупицы
हीनमस्पृष्टपुण्यंhīnamaspṛṣṭapuṇyaṃлишённого, заслуги не коснувшегося
बहुपातकंbahupātakaṃмногогрешного
माम्māmменя
मृत्योःmṛtyoḥсмерти
करस्थंkarasthaṃв руке сущего
भवbhavaо Бхава
रक्षrakṣaхрани
भीतंbhītaṃустрашённого
पश्चात्पुरस्तादधरादुदक्तात्paścātpurastādadharādudaktātс запада, с востока, снизу, с севера
गिरींद्रजाचारुमुखावलोकसुशीgirīṃdrajācārumukhāvalokasuśīот взгляда на прекрасный лик дочери владыки гор отрадным
तयाtayāтем
देवdevaо бог
तवैवtavaivaтвоим же
दृष्ट्याdṛṣṭyāвзором
वयंvayaṃмы
दयापूरितयैवdayāpūritayaivaжалостью наполненным
पूर्णमपोpūrṇamapoполные воды
naкак
नावाnāvāна ладье
दुरिताduritāбеды
तरेमtaremaда преодолеем
अपारसंसारसमुद्रमध्येapārasaṃsārasamudramadhyeпосреди безбрежного океана круговорота
निमग्नमुत्क्रोशमनल्परागम्nimagnamutkrośamanalparāgamпогружённого, вопиющего, немалой страстью полного
मामक्षमंmāmakṣamaṃменя, немощного
पाहिpāhiзащити
महेशजुष्टमोजिष्ठयाmaheśajuṣṭamojiṣṭhayāо Махеша, возлюбленного, мощнейшею
दक्षिणयेवdakṣiṇayevaкак наградою
रातिम्rātimдар
स्मरन्पुराsmaranpurāвспоминая прежде
संचितपातकानिsaṃcitapātakāniнакопленные грехи
खरंkharaṃжестокий
यमस्यापिyamasyāpiи Ямы
मुखंmukhaṃлик
यमारेyamāreо враг Ямы
बिभेमिbibhemiстрашусь
मेmeмне
देहिdehiдай
यथेष्टमायुर्यदिyatheṣṭamāyuryadiжеланный срок жизни, если
क्षितायुर्यदिkṣitāyuryadiиссяк срок, если
वाили
परेतःparetaḥушедший
सुगंधिभिःsugaṃdhibhiḥблагоуханными
सुंदरभस्मगौरैरनंतभोगैर्मृदुलैरघोरैःsuṃdarabhasmagaurairanaṃtabhogairmṛdulairaghoraiḥпрекрасно белыми от пепла, бесконечно свитыми, мягкими, негрозными
इमंimaṃэтого
कदालिंगतिkadāliṃgatiкогда обнимет
मांmāṃменя
पिनाकीpinākīПинакин
स्थिरेभिरंगैःsthirebhiraṃgaiḥтвёрдыми членами
पुरुरूपpururūpaо многообразный
उग्रःugraḥгрозный
क्रोशंतमीशंkrośaṃtamīśaṃвопиющего, о владыка
पतितंpatitaṃпадшего
भवाब्धौbhavābdhauв океан бытия
नाकुस्थमंडूकमिवातिभीतम्nākusthamaṃḍūkamivātibhītamкак лягушку в колодце, весьма устрашённого
कदाkadāкогда
नुnuже
मांmāṃменя
रक्षतिrakṣatiхранит
देवदेवोdevadevoбог богов
हिरण्यरूपःhiraṇyarūpaḥзлатообразный
saтот
हिरण्यसंदृक्hiraṇyasaṃdṛkзлатовидный
चारुस्मितंcārusmitaṃпрекрасно улыбающегося
चंद्रकलावतंसंcaṃdrakalāvataṃsaṃлунным серпом увенчанного
गौरीकटाक्षारुहयुग्मनेत्रम्gaurīkaṭākṣāruhayugmanetramчью пару очей оседлали взгляды Гаури
आलोकयिष्यामिālokayiṣyāmiузрю
कदाkadāкогда
नुnuже
सांबमादित्यवर्णंsāṃbamādityavarṇaṃсущего с Амбикою, цвета солнца
तमसःtamasaḥтьмы
परस्तात्parastātпо ту сторону
आगच्छतानादिāgacchatānādiпридите, безначального
मुमुक्षवोmumukṣavoосвобождения ищущие
येyeкоторые
यूयंyūyaṃвы
शिवंśivaṃШиву
चिंतयतांतरेऽब्जेciṃtayatāṃtare'bjeпомышляйте в лотосе внутри
ध्यायंतिdhyāyaṃtiсозерцают
मुक्त्यर्थममुंmuktyarthamamuṃради освобождения его
हिhiведь
नित्यंnityaṃвсегда
वेदांतविज्ञानसुनिश्चितार्थाःvedāṃtavijñānasuniścitārthāḥв знании веданты твёрдо утвердившиеся
अनुवाद

Этому кланяюсь — владыке, увенчанному луною, Шиве, великому блаженству, свободному от скорби и муки, — высшему Атману, который пребывает в лотосе сердца и от которого все стороны и промежуточные стороны света. Узрев меня, пылающего великим наваждением, именуемым бытием, порождённым страстью и прочим лукавством, — храни, о луною увенчанный: слышу я, что ты лучший из целителей среди врачей. Меня — океан горя, лишённого крупицы счастья, не коснувшегося заслуги, многогрешного, сущего в руке смерти, устрашённого, — храни, о Бхава, с запада, с востока, снизу, с севера. Тем самым твоим взором, отрадным от взгляда на прекрасный лик дочери владыки гор, наполненным жалостью, о бог, да преодолеем мы беды, как полные воды — на ладье. Посреди безбрежного океана круговорота погружённого, вопиющего, полного немалой страсти, меня, немощного, защити, о Махеша, — возлюбленного, мощнейшею, как наградою, дай дар. Вспоминая прежде накопленные грехи и жестокий лик самого Ямы, страшусь, о враг Ямы; дай мне желанный срок жизни, — если иссяк срок, если я уже ушедший. Когда же обнимет меня Пинакин благоуханными, прекрасно белыми от пепла, бесконечно свитыми, мягкими, негрозными, твёрдыми членами, о многообразный, грозный? Меня, вопиющего, о владыка, падшего в океан бытия, как лягушку в колодце, весьма устрашённого, — когда же хранит меня бог богов, златообразный, златовидный? Когда же узрю я прекрасно улыбающегося, увенчанного лунным серпом, чью пару очей оседлали взгляды Гаури, — сущего с Амбикою, цвета солнца, по ту сторону тьмы? Придите, вы, ищущие освобождения, помышляйте безначального Шиву в лотосе внутри: его созерцают всегда ради освобождения твёрдо утвердившиеся в знании веданты.

संस्करण

71d1c6b49f74 · प्रकाशित 6 सित॰ 2026, 6:59:45 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से