आसमुद्रां प्रभुङ्क्ष्व त्वं रत्नपूर्णां वसुन्धराम् । मया दत्तां महाभाग सग्रामवनपत्तनाम्
प्रजानां पालनं पुण्यं कर्तव्यं च सदानघ । दुष्टानां शासनं नित्यं साधूनां परिपालनम्
कर्तव्यं च त्वया वत्स धर्मशास्त्रप्रमाणतः । ब्राह्मणानां महाभाग विधिनापि स्वकर्मणा
भक्त्या च पालनं कार्यं यस्मात्पूज्या जगत्त्रये । पञ्चमे सप्तमे ह्यह्नि कोशं पश्य विपश्चितः
बलं च नित्यं सम्पूज्यं प्रसादधनभोजनैः । चारचक्षुर्भवस्व त्वं नित्यं दानपरो भव
भवस्व नियतो मन्त्रे सदा गोप्यः सुपण्डितैः । नियतात्मा भवस्व त्वं मा गच्छ मृगयां सुत
विश्वासः कस्य नो कार्यः स्त्रीषु कोशे महाबले । पात्राणां त्वं तु सर्वेषां कलानां कुरु सङ्ग्रहम्
āsamudrāṃ prabhuṅkṣva tvaṃ ratnapūrṇāṃ vasundharām | mayā dattāṃ mahābhāga sagrāmavanapattanām
prajānāṃ pālanaṃ puṇyaṃ kartavyaṃ ca sadānagha | duṣṭānāṃ śāsanaṃ nityaṃ sādhūnāṃ paripālanam
kartavyaṃ ca tvayā vatsa dharmaśāstrapramāṇataḥ | brāhmaṇānāṃ mahābhāga vidhināpi svakarmaṇā
bhaktyā ca pālanaṃ kāryaṃ yasmātpūjyā jagattraye | pañcame saptame hyahni kośaṃ paśya vipaścitaḥ
balaṃ ca nityaṃ sampūjyaṃ prasādadhanabhojanaiḥ | cāracakṣurbhavasva tvaṃ nityaṃ dānaparo bhava
bhavasva niyato mantre sadā gopyaḥ supaṇḍitaiḥ | niyatātmā bhavasva tvaṃ mā gaccha mṛgayāṃ suta
viśvāsaḥ kasya no kāryaḥ strīṣu kośe mahābale | pātrāṇāṃ tvaṃ tu sarveṣāṃ kalānāṃ kuru saṅgraham
«„Вкушай землю до самого моря, полную сокровищ, мною данную, о великий долею, — с сёлами, лесами и городами. Хранение подданных есть заслуга, и совершать его надлежит всегда, о безгрешный; наказание злых постоянно и охрана добрых. И совершать это тебе надлежит, сыночек, по мерилу дхарма-шастры. Брахманов же, о великий долею, по уставу и своим делом, с преданностью надлежит хранить, ибо они чтимы в трёх мирах. На пятый и на седьмой день проверяй казну у сведущих. И войско всегда должно чтить милостью, деньгами и угощением. Будь ты глазами-соглядатаями и всегда будь щедр на даяние. Будь сдержан в совете; храни его в тайне с добрыми знатоками. Будь себя обуздавшим и не ходи на охоту, сын. Доверия ни к кому не должно: ни к женщинам, ни к казне, ни к великому войску. Собирай же вокруг себя людей достойных и все искусства.“»
6f17bacc35d3 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:36 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Наставление вполне трезвое и деловое: проверять казну лично, кормить войско, держать совет в тайне. И среди правил стоит одно выстраданное — «не ходи на охоту». Отец учит сына тому, на чём сам поскользнулся, и признаётся в этом, не называя причины.