पद्मपुराण
The ripening of deeds and the tale of Subāhu2.93.8-14
1952 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 2.93.8-14
देवनागरी

कर्मैव प्रधानं यद्वर्षारूपेण वर्तते । क्षेत्रेषु यादृशं बीजं वपते कृषिकारकः
तादृशं भुञ्जते तात फलमेव न संशयः । यादृशं क्रियते कर्म तादृशं परिभुज्यते
विनाशहेतुः कर्मास्य सर्वे कर्मवशा वयम् । कर्मदायादका लोके कर्मसम्बन्धिबान्धवाः
कर्माणि चोदयन्तीह पुरुषं सुखदुःखयोः । सुवर्णं रजतं वापि यथारूपं निषिच्यते
तथा निषिच्यते जन्तुः पूर्वकर्मवशानुगः । पञ्चैतानिह दृश्यन्ते गर्भस्थस्यैव देहिनः
आयुःकर्म च वित्तं च विद्यानिधनमेव च । यथा मृत्पिण्डतः कर्ता कुरुते यद्यदिच्छति
तथा कर्मकृतं चैव कर्तारं प्रतिपद्यते । देवत्वमथ मानुष्यं पशुत्वं पक्षितां तथा

लिप्यंतरण (IAST)

karmaiva pradhānaṃ yadvarṣārūpeṇa vartate | kṣetreṣu yādṛśaṃ bījaṃ vapate kṛṣikārakaḥ
tādṛśaṃ bhuñjate tāta phalameva na saṃśayaḥ | yādṛśaṃ kriyate karma tādṛśaṃ paribhujyate
vināśahetuḥ karmāsya sarve karmavaśā vayam | karmadāyādakā loke karmasambandhibāndhavāḥ
karmāṇi codayantīha puruṣaṃ sukhaduḥkhayoḥ | suvarṇaṃ rajataṃ vāpi yathārūpaṃ niṣicyate
tathā niṣicyate jantuḥ pūrvakarmavaśānugaḥ | pañcaitāniha dṛśyante garbhasthasyaiva dehinaḥ
āyuḥkarma ca vittaṃ ca vidyānidhanameva ca | yathā mṛtpiṇḍataḥ kartā kurute yadyadicchati
tathā karmakṛtaṃ caiva kartāraṃ pratipadyate | devatvamatha mānuṣyaṃ paśutvaṃ pakṣitāṃ tathā

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
कर्मkarmaдело
एवevaже
प्रधानम्pradhānamглавное
यत्yatкоторое
वर्षा-रूपेणvarṣā-rūpeṇaв виде дождя
वर्ततेvartateбывает
क्षेत्रेषुkṣetreṣuна полях
यादृशम्yādṛśamкакое
बीजम्bījamсемя
वपतेvapateсеет
कृषि-कारकःkṛṣi-kārakaḥпахарь
तादृशम्tādṛśamтакой
भुञ्जतेbhuñjateвкушает
तातtātaбатюшка
फलम्phalamплод
naнет
संशयःsaṃśayaḥсомнения
क्रियतेkriyateтворится
परिभुज्यतेparibhujyateи вкушается
विनाश-हेतुःvināśa-hetuḥпричина гибели
कर्मkarmaдело
अस्यasyaего
सर्वेsarveвсе
कर्म-वशाःkarma-vaśāḥво власти дела
वयम्vayamмы
कर्म-दायादकाःkarma-dāyādakāḥнаследники дела
लोकेlokeв мире
कर्म-सम्बन्धि-बान्धवाःkarma-sambandhi-bāndhavāḥродня, связанная делом
कर्माणिkarmāṇiдела
चोदयन्तिcodayantiгонят
इहihaздесь
पुरुषम्puruṣamчеловека
सुख-दुःखयोःsukha-duḥkhayoḥк счастью и горю
सुवर्णम्suvarṇamзолото
रजतम्rajatamсеребро
वाили
अपिapiже
यथा-रूपम्yathā-rūpamв какую форму
निषिच्यतेniṣicyateвливается
तथाtathāтак
जन्तुःjantuḥсущество
पूर्व-कर्म-वशानुगःpūrva-karma-vaśānugaḥведомое прежним делом
पञ्चpañcaпять
एतानिetāniэтих
दृश्यन्तेdṛśyanteвидны
गर्भ-स्थस्यgarbha-sthasyaу пребывающего во чреве
देहिनःdehinaḥу воплощённого
आयुःāyuḥсрок жизни
caи
वित्तम्vittamдостояние
विद्याvidyāученье
निधनम्nidhanamкончина
मृत्-पिण्डतःmṛt-piṇḍataḥиз кома глины
कर्ताkartāмастер
कुरुतेkuruteделает
यत्yatчто
इच्छतिicchatiхочет
कर्म-कृतम्karma-kṛtamсодеянное
कर्तारम्kartāramк делателю
प्रतिपद्यतेpratipadyateвозвращается
देवत्वम्devatvamбожественность
अथathaзатем
मानुष्यम्mānuṣyamчеловечность
पशुत्वम्paśutvamскотство
पक्षिताम्pakṣitāmптичье состояние
अनुवाद

«Дело и есть главное — то, что бывает в виде дождя. Какое семя сеет пахарь на полях, такой плод и вкушает, батюшка, нет сомнения: каково творится дело, таково и вкушается. Дело — причина гибели его; все мы во власти дела. Наследники дела мы в этом мире и родня, связанная делом; дела гонят здесь человека к счастью и горю. Золото ли, серебро ли — в какую форму вливается, так и существо ведомо прежним делом. Пять этих видны уже у воплощённого во чреве: срок жизни, дело, достояние, ученье и кончина. Как из кома глины мастер делает что хочет, так и содеянное возвращается к делателю: божественность, человечность, скотство, птичье состояние...»

संस्करण

301b4cf78d29 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:36 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से