पद्मपुराण
The liberation of Subāhu2.97.8-14
2000 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 2.97.8-14
देवनागरी

सुवेदयुक्तैः परमार्थसंमितैः स्तवैः सुपुण्यैर्मुनयः स्तुवन्ति । दृष्ट्वा पतिं भूपतिमेव देवो हरिर्बभाषे वचनं मनोहरम्
वरं यथेष्टं वरयस्व भूपते ददाम्यहं ते परितोषितो यतः । हरेस्तु वाक्यं स निशम्य राजा दृष्ट्वा मुरारिं वदमानमग्रे
नीलोत्पलाभं मुरघातिनं प्रभुं तं शङ्खचक्रासिगदाप्रधारिणम् । श्रिया समेतं परमेश्वरं तं रत्नोज्ज्वलं कङ्कणहारभूषितम्
रविप्रभं देवगणैः सुसेवितं महार्घहाराभरणैः सुभूषितम् । सुदिव्यगन्धैर्वरलेपनैर्हरिं सुभक्तिभावैरवनीं गतो नृपः
दण्डप्रणामैः सततं ननाम जयेत्युवाचाथ महामुदं गतः । दासोऽस्मि भृत्योऽस्मि पुरः स ते सदा भक्तिं न जाने न च भावमुत्तमम्
जायान्वितं मामिह चागतं हरे प्रपाहि वै त्वां शरणं प्रपन्नम् । धन्यास्तु मे माधव मानवा द्विजाः सदैव ते ध्यानमनोविलीनाः
समुच्चरन्तो भव माधवेति प्रयान्ति वैकुण्ठमितः सुनिर्मलाः । तवैव पादाम्बुजनिर्गतं पयः पुण्यं तथा ये शिरसा वहन्ति

लिप्यंतरण (IAST)

suvedayuktaiḥ paramārthasaṃmitaiḥ stavaiḥ supuṇyairmunayaḥ stuvanti | dṛṣṭvā patiṃ bhūpatimeva devo harirbabhāṣe vacanaṃ manoharam
varaṃ yatheṣṭaṃ varayasva bhūpate dadāmyahaṃ te paritoṣito yataḥ | harestu vākyaṃ sa niśamya rājā dṛṣṭvā murāriṃ vadamānamagre
nīlotpalābhaṃ muraghātinaṃ prabhuṃ taṃ śaṅkhacakrāsigadāpradhāriṇam | śriyā sametaṃ parameśvaraṃ taṃ ratnojjvalaṃ kaṅkaṇahārabhūṣitam
raviprabhaṃ devagaṇaiḥ susevitaṃ mahārghahārābharaṇaiḥ subhūṣitam | sudivyagandhairvaralepanairhariṃ subhaktibhāvairavanīṃ gato nṛpaḥ
daṇḍapraṇāmaiḥ satataṃ nanāma jayetyuvācātha mahāmudaṃ gataḥ | dāso'smi bhṛtyo'smi puraḥ sa te sadā bhaktiṃ na jāne na ca bhāvamuttamam
jāyānvitaṃ māmiha cāgataṃ hare prapāhi vai tvāṃ śaraṇaṃ prapannam | dhanyāstu me mādhava mānavā dvijāḥ sadaiva te dhyānamanovilīnāḥ
samuccaranto bhava mādhaveti prayānti vaikuṇṭhamitaḥ sunirmalāḥ | tavaiva pādāmbujanirgataṃ payaḥ puṇyaṃ tathā ye śirasā vahanti

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सु-वेद-युक्तैःsu-veda-yuktaiḥсогласными с Ведами
परम-अर्थ-संमितैःparama-artha-saṃmitaiḥсоразмерными высшей цели
स्तवैःstavaiḥславословиями
सु-पुण्यैःsu-puṇyaiḥвесьма благими
मुनयःmunayaḥмудрецы
स्तुवन्तिstuvantiславят
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
पतिम्patimвладыку
भू-पतिम्bhū-patimцаря
एवevaже
देवःdevaḥбог
हरिःhariḥХари
बभाषेbabhāṣeпромолвил
वचनम्vacanamслово
मनोहरम्manoharamпленительное
वरम्varamдар
यथा-इष्टम्yathā-iṣṭamпо желанию
वरयस्वvarayasvaпроси
भू-पतेbhū-pateвладыка земли
ददामिdadāmiдам
अहम्ahamя
तेteтебе
परितोषितःparitoṣitaḥвесьма довольный
यतःyataḥибо
हरेःhareḥХари
तुtuже
वाक्यम्vākyamслово
सःsaḥон
निशम्यniśamyaуслышав
राजाrājāцарь
मुरारिम्murārimМурари
वदमानम्vadamānamговорящего
अग्रेagreперед собою
नील-उत्पल-आभम्nīla-utpala-ābhamвидом как синий лотос
मुर-घातिनम्mura-ghātinamгубителя Муры
प्रभुम्prabhumвладыку
तम्tamтого
शङ्ख-चक्र-असि-गदा-प्रधारिणम्śaṅkha-cakra-asi-gadā-pradhāriṇamдержащего раковину, диск, меч и палицу
श्रियाśriyāсо Шри
समेतम्sametamсоединённого
परम-ईश्वरम्parama-īśvaramвысшего владыку
रत्न-उज्ज्वलम्ratna-ujjvalamсияющего самоцветами
कङ्कण-हार-भूषितम्kaṅkaṇa-hāra-bhūṣitamубранного браслетами и ожерельями
रवि-प्रभम्ravi-prabhamсияющего, как солнце
देव-गणैःdeva-gaṇaiḥсонмами богов
सु-सेवितम्su-sevitamчтимого
महा-अर्घ-हार-आभरणैःmahā-argha-hāra-ābharaṇaiḥдрагоценными ожерельями и уборами
सु-भूषितम्su-bhūṣitamубранного
सु-दिव्य-गन्धैःsu-divya-gandhaiḥдивными благовониями
वर-लेपनैःvara-lepanaiḥлучшими умащениями
हरिम्harimХари
सु-भक्ति-भावैःsu-bhakti-bhāvaiḥс чувством бхакти
अवनीम्avanīmна землю
गतःgataḥпал
नृपःnṛpaḥцарь
दण्ड-प्रणामैःdaṇḍa-praṇāmaiḥпоклонами, как палка
सततम्satatamнепрестанно
ननामnanāmaкланялся
जयjayaслава
इतिitiтак
उवाचuvācaговорил
अथathaзатем
महा-मुदम्mahā-mudamк великой радости
दासःdāsaḥслуга
अस्मिasmiя есть
भृत्यःbhṛtyaḥработник
पुरःpuraḥпред
सःsaḥон
तेteтобою
सदाsadāвсегда
भक्तिम्bhaktimбхакти
naне
जानेjāneзнаю
caи
भावम्bhāvamчувства
उत्तमम्uttamamвысшего
जाया-अन्वितम्jāyā-anvitamс супругой
माम्māmменя
इहihaсюда
आगतम्āgatamпришедшего
हरेhareХари
प्रपाहिprapāhiхрани
वैvaiведь
त्वाम्tvāmк тебе
शरणम्śaraṇamв прибежище
प्रपन्नम्prapannamприбегшего
धन्याःdhanyāḥсчастливы
मेmeпо мне
माधवmādhavaМадхава
मानवाःmānavāḥлюди
द्विजाःdvijāḥдваждырождённые
ध्यान-मनः-विलीनाःdhyāna-manaḥ-vilīnāḥчей ум растворён в созерцании
समुच्चरन्तःsamuccarantaḥвозглашающие
भवbhavaстань
माधवmādhavaМадхава
इतिitiтак
प्रयान्तिprayāntiидут
वैकुण्ठम्vaikuṇṭhamв Вайкунтху
इतःitaḥотсюда
सु-निर्मलाःsu-nirmalāḥвесьма чистые
तवtavaтвоих
पाद-अम्बुज-निर्गतम्pāda-ambuja-nirgatamистёкшая от лотосов-стоп
पयःpayaḥвода
पुण्यम्puṇyamблагая
येyeкоторые
शिरसाśirasāголовою
वहन्तिvahantiносят
अनुवाद

«...славословиями, согласными с Ведами, соразмерными высшей цели и весьма благими, славят мудрецы. И, увидев царя, бог Хари промолвил пленительное слово: „Проси дар по желанию, о владыка земли; я дам его тебе, ибо весьма доволен“. Услышав слово Хари, царь, увидев Мурари, говорящего перед собою, — видом как синий лотос, губителя Муры, владыку, держащего раковину, диск, меч и палицу, соединённого со Шри, высшего владыку, сияющего самоцветами, убранного браслетами и ожерельями, сияющего, как солнце, чтимого сонмами богов, убранного драгоценными ожерельями и уборами, дивными благовониями и лучшими умащениями, — с чувством бхакти пал царь на землю. Поклонами, как палка, кланялся он непрестанно и говорил «слава!», придя к великой радости: „Слуга я, работник пред тобою всегда; ни бхакти не знаю я, ни высшего чувства. Меня, с супругой сюда пришедшего, храни, о Хари, — прибегшего к тебе в прибежище. Счастливы, по мне, о Мадхава, те люди и дваждырождённые, чей ум растворён в созерцании: возглашая «стань, Мадхава!», уходят они отсюда в Вайкунтху, весьма чистые. И те, кто носит головою благую воду, истёкшую от твоих лотосов-стоп...“»

संस्करण

344af08575b0 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:37 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से