पद्मपुराण
The Boon of Pṛthu2.122.8-13
2162 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 2.122.8-13
देवनागरी

कुरु राज्यं महाराज भुङ्क्ष्व भोगान्मनोऽनुगान् । दिव्यान्वा मानुषान्पुण्यान्यज्ञैर्यज जनार्दनम्
एवमुक्त्वा प्रणम्यैव पितरं ज्ञानतत्परम् । धनुरादाय पृथ्वीशः सबाणं यत्नपूर्वकम्
आदिदेश भटान्सर्वान्घोषध्वं भूतले मम । पापमेव न कर्तव्यं कर्मणा त्रिविधेन वै
करिष्यन्ति च यत्पापमाज्ञां वेनस्य भूपतेः । उल्लङ्घ्य वध्यतां सोऽपि यास्यते नात्र संशयः
दानमेव प्रदातव्यं यज्ञैश्चैव जनार्दनम् । यजध्वं मानवाः सर्वे तन्मनस्का विमत्सराः
एवं शिक्षां प्रदत्त्वासौ राज्यं भृत्येषु वेनजः । निक्षिप्य च गतो विप्रास्तपोऽर्थे च तपोवनम्

लिप्यंतरण (IAST)

kuru rājyaṃ mahārāja bhuṅkṣva bhogānmano'nugān | divyānvā mānuṣānpuṇyānyajñairyaja janārdanam
evamuktvā praṇamyaiva pitaraṃ jñānatatparam | dhanurādāya pṛthvīśaḥ sabāṇaṃ yatnapūrvakam
ādideśa bhaṭānsarvānghoṣadhvaṃ bhūtale mama | pāpameva na kartavyaṃ karmaṇā trividhena vai
kariṣyanti ca yatpāpamājñāṃ venasya bhūpateḥ | ullaṅghya vadhyatāṃ so'pi yāsyate nātra saṃśayaḥ
dānameva pradātavyaṃ yajñaiścaiva janārdanam | yajadhvaṃ mānavāḥ sarve tanmanaskā vimatsarāḥ
evaṃ śikṣāṃ pradattvāsau rājyaṃ bhṛtyeṣu venajaḥ | nikṣipya ca gato viprāstapo'rthe ca tapovanam

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
कुरुkuruправь
राज्यम्rājyamцарством
महा-राजmahā-rājaо великий царь
भुङ्क्ष्वbhuṅkṣvaвкушай
भोगान्bhogānнаслаждения
मनः-अनुगान्manaḥ-anugānжеланные сердцу
दिव्यान्divyānнебесные
वाили
मानुषान्mānuṣānчеловеческие
पुण्यान्puṇyānсвятые
यज्ञैःyajñaiḥжертвами
यजyajaчти
जनार्दनम्janārdanamДжанардану
एवम्evamтак
उक्त्वाuktvāсказав
प्रणम्यpraṇamyaпоклонившись
एवevaже
पितरम्pitaramотцу
ज्ञान-तत्-परम्jñāna-tat-paramпреданному знанию
धनुःdhanuḥлук
आदायādāyaвзяв
पृथ्वी-ईशःpṛthvī-īśaḥвладыка земли
स-बाणम्sa-bāṇamсо стрелою
यत्न-पूर्वकम्yatna-pūrvakamсо тщанием
आदिदेशādideśaповелел
भटान्bhaṭānвоинам
सर्वान्sarvānвсем
घोषध्वम्ghoṣadhvamвозгласите
भू-तलेbhū-taleна земле
ममmamaмоей
पापम्pāpamгреха
एवevaже
naне
कर्तव्यम्kartavyamдолжно творить
कर्मणाkarmaṇāдеянием
त्रि-विधेनtri-vidhenaтроякого рода
वैvaiже
करिष्यन्तिkariṣyantiсовершат
caи
यत्yatкакой
पापम्pāpamгрех
आज्ञाम्ājñāmповеление
वेनस्यvenasyaВены
भू-पतेःbhū-pateḥвладыки земли
उल्लङ्घ्यullaṅghyaпреступив
वध्यताम्vadhyatāmказни
सःsaḥтот
अपिapiже
यास्यतेyāsyateподвергнется
naнет
अत्रatraздесь
संशयःsaṃśayaḥсомнения
दानम्dānamдар
एवevaже
प्रदातव्यम्pradātavyamдолжно давать
यज्ञैःyajñaiḥжертвами
caи
एवevaже
जनार्दनम्janārdanamДжанардану
यजध्वम्yajadhvamчтите
मानवाःmānavāḥлюди
सर्वेsarveвсе
तत्-मनस्काःtat-manaskāḥс умом, к Нему обращённым
विमत्सराःvimatsarāḥбез зависти
एवम्evamтак
शिक्षाम्śikṣāmнаставление
प्रदत्त्वाpradattvāдав
असौasauон
राज्यम्rājyamцарство
भृत्येषुbhṛtyeṣuслугам
वेन-जःvena-jaḥсын Вены
निक्षिप्यnikṣipyaвверив
caи
गतःgataḥушёл
विप्राःviprāḥо випры
तपः-अर्थेtapaḥ-artheради подвижничества
caже
तपः-वनम्tapaḥ-vanamв лес подвижников
अनुवाद

«Правь царством, о великий царь, вкушай желанные сердцу наслаждения — небесные ли, человеческие ли, святые, — и жертвами чти Джанардану». Сказав так и поклонившись отцу, преданному знанию, владыка земли со тщанием взял лук со стрелою и повелел всем воинам: «Возгласите на земле моей: греха не должно творить деянием троякого рода. А кто совершит грех, преступив повеление владыки земли Вены, тот подвергнется казни — нет здесь сомнения. Дар же должно давать и жертвами чтить Джанардану; чтите Его, все люди, с умом, к Нему обращённым, без зависти». Дав такое наставление, сын Вены вверил царство слугам и ушёл, о випры, ради подвижничества в лес подвижников.

संस्करण

0cee5bd93659 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:38 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से