पद्मपुराण
The Glory of Giving4.24.48-58
2648 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 4.24.48-58
देवनागरी

अतः पापीयसोऽन्नानि न गृह्णन्ति मनीषिणः । गृह्णन्ति मोहाद्ये मूढा भवन्ति पापभागिनः
कुर्याद्धविष्यमुदकं चैकं भो द्विजसत्तम । सर्वपापैर्विनिर्मुक्तो व्रजेत्स हरिमन्दिरम्
प्रयत्नेन द्विजश्रेष्ठ कर्तव्यो धनसञ्चयः । सञ्चितं न धनं ब्रह्मन्दानकर्मणि विक्षिपेत्
रक्षन्ति ये च कार्पण्याद्धनं ते चातिदुःखिनः । अन्ते सर्वधनं त्यक्त्वा निःस्वा गच्छन्ति भो मुने
मानवा ये सदा दानं दत्त्वा दत्त्वा दरिद्रति । दरिद्रास्ते न विज्ञेया नरलोके महेश्वराः
परलोके द्विजव्याघ्र साधुसंयमवर्जिते । निर्दये बन्धुहीने च न दत्तं नोपतिष्ठते
स्थिते धने नरो यो वै नाश्नाति न ददाति सः । दरिद्र इव विज्ञेयः प्रेत्य निःश्वासमुत्सृजेत्
तपसोऽपि वरं दानं प्रोक्तं च तत्त्वदर्शिभिः । अतो यत्नाद् द्विजश्रेष्ठ दानकर्म समाचरेत्
दातुं न दद्याद्यो वै समुत्सृज्य द्विजातये । स याति निरयं घोरं सर्वजन्तुभयावहम्
दानं दाता प्रतिग्राही न स्मरेच्च न याचते । निरये चोभयोर्वासो यावच्चन्द्रादिवाकरौ
ब्रह्महत्यादिपापानि यानि वै द्विजसत्तम । तानि दानेन हन्यन्ते तस्माद्दानं समाचरेत्

लिप्यंतरण (IAST)

ataḥ pāpīyaso'nnāni na gṛhṇanti manīṣiṇaḥ | gṛhṇanti mohādye mūḍhā bhavanti pāpabhāginaḥ
kuryāddhaviṣyamudakaṃ caikaṃ bho dvijasattama | sarvapāpairvinirmukto vrajetsa harimandiram
prayatnena dvijaśreṣṭha kartavyo dhanasañcayaḥ | sañcitaṃ na dhanaṃ brahmandānakarmaṇi vikṣipet
rakṣanti ye ca kārpaṇyāddhanaṃ te cātiduḥkhinaḥ | ante sarvadhanaṃ tyaktvā niḥsvā gacchanti bho mune
mānavā ye sadā dānaṃ dattvā dattvā daridrati | daridrāste na vijñeyā naraloke maheśvarāḥ
paraloke dvijavyāghra sādhusaṃyamavarjite | nirdaye bandhuhīne ca na dattaṃ nopatiṣṭhate
sthite dhane naro yo vai nāśnāti na dadāti saḥ | daridra iva vijñeyaḥ pretya niḥśvāsamutsṛjet
tapaso'pi varaṃ dānaṃ proktaṃ ca tattvadarśibhiḥ | ato yatnād dvijaśreṣṭha dānakarma samācaret
dātuṃ na dadyādyo vai samutsṛjya dvijātaye | sa yāti nirayaṃ ghoraṃ sarvajantubhayāvaham
dānaṃ dātā pratigrāhī na smarecca na yācate | niraye cobhayorvāso yāvaccandrādivākarau
brahmahatyādipāpāni yāni vai dvijasattama | tāni dānena hanyante tasmāddānaṃ samācaret

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अतःataḥпотому
पापीयसःpāpīyasaḥу весьма грешного
अन्नानिannāniпищи
naне
गृह्णन्तिgṛhṇantiпринимают
मनीषिणःmanīṣiṇaḥразумные
मोहात्mohātпо заблуждению
येyeкоторые
मूढाःmūḍhāḥглупцы
भवन्तिbhavantiстановятся
पाप-भागिनःpāpa-bhāginaḥпричастны греху
कुर्यात्kuryātпусть даст
हविष्यम्haviṣyamчистую пищу
उदकम्udakamводу
caи
एकम्ekamодну
भोःbhoḥо
द्विज-सत्तमdvija-sattamaлучший из дваждырождённых
सर्व-पापैःsarva-pāpaiḥот всех грехов
विनिर्मुक्तःvinirmuktaḥсвободный
व्रजेत्vrajetидёт
सःsaḥон
हरि-मन्दिरम्hari-mandiramв дом Хари
प्रयत्नेनprayatnenaсо тщанием
द्विज-श्रेष्ठdvija-śreṣṭhaо лучший из дваждырождённых
कर्तव्यःkartavyaḥнадлежит совершать
धन-सञ्चयःdhana-sañcayaḥсобирание достатка
सञ्चितम्sañcitamсобранный
धनम्dhanamдостаток
ब्रह्मन्brahmanо брахман
दान-कर्मणिdāna-karmaṇiв дело дарения
विक्षिपेत्vikṣipetпусть расточает
रक्षन्तिrakṣantiхранят
कार्पण्यात्kārpaṇyātиз скупости
तेteте
अति-दुःखिनःati-duḥkhinaḥкрайне несчастны
अन्तेanteв конце
सर्व-धनम्sarva-dhanamвсё богатство
त्यक्त्वाtyaktvāоставив
निःस्वाःniḥsvāḥнищими
गच्छन्तिgacchantiуходят
मुनेmuneо мудрец
मानवाःmānavāḥлюди
सदाsadāвсегда
दानम्dānamдар
दत्त्वा दत्त्वाdattvā dattvāдавая и давая
दरिद्रतिdaridratiбеднеют
दरिद्राःdaridrāḥбедными
विज्ञेयाःvijñeyāḥдолжны быть считаемы
नर-लोकेnara-lokeв мире людей
महेश्वराःmaheśvarāḥвладыки
पर-लोकेpara-lokeв том мире
द्विज-व्याघ्रdvija-vyāghraо тигр среди дваждырождённых
साधु-संयम-वर्जितेsādhu-saṃyama-varjiteлишённом добрых и сдержанных
निर्दयेnirdayeбезжалостном
बन्धु-हीनेbandhu-hīneлишённом родных
दत्तम्dattamданное
न उपतिष्ठतेna upatiṣṭhateне является [на помощь]
स्थितेsthiteпри наличии
धनेdhaneбогатства
नरःnaraḥчеловек
यःyaḥкоторый
न अश्नातिna aśnātiне ест
ददातिdadātiдаёт
दरिद्रःdaridraḥбедняк
इवivaкак
विज्ञेयःvijñeyaḥдолжен быть знаем
प्रेत्यpretyaпо смерти
निःश्वासम्niḥśvāsamвздох
उत्सृजेत्utsṛjetиспустит
तपसःtapasaḥподвижничества
अपिapiдаже
वरम्varamлучше
प्रोक्तम्proktamсказано
तत्त्व-दर्शिभिःtattva-darśibhiḥвидящими истину
यत्नात्yatnātсо тщанием
दान-कर्मdāna-karmaдело дарения
समाचरेत्samācaretпусть совершает
दातुम्dātumотдать
दद्यात्dadyātдаст
समुत्सृज्यsamutsṛjyaоставив
द्विजातयेdvijātayeдваждырождённому
यातिyātiидёт
निरयम्nirayamв ад
घोरम्ghoramужасный
सर्व-जन्तु-भय-आवहम्sarva-jantu-bhaya-āvahamустрашающий всё живое
दाताdātāдающий
प्रतिग्राहीpratigrāhīпринимающий
स्मरेत्smaretпусть помнит
याचतेyācateпросит
निरयेnirayeв аду
उभयोःubhayoḥу обоих
वासःvāsaḥжительство
यावत्yāvatпока
चन्द्र-दिवाकरौcandra-divākarauлуна и солнце
ब्रह्म-हत्या-आदि-पापानिbrahma-hatyā-ādi-pāpāniгрехи, зовущиеся убийством брахмана и прочим
यानिyāniкоторые
द्विज-सत्तमdvija-sattamaо лучший из дваждырождённых
तानिtāniте
दानेनdānenaдаром
हन्यन्तेhanyanteуничтожаются
तस्मात्tasmātпотому
अनुवाद

«Потому разумные не принимают пищи от весьма грешного; а те глупцы, которые по заблуждению принимают, становятся причастны греху. Пусть даст [хотя бы] чистой пищи и одной воды, о лучший из дваждырождённых, — [и], свободный от всех грехов, он идёт в дом Хари. Со тщанием, о лучший из дваждырождённых, надлежит собирать достаток; но собранный достаток, о брахман, пусть расточает в деле дарения. Те, кто из скупости хранит богатство, — крайне несчастны: в конце, оставив всё богатство, они уходят нищими, о мудрец. А те люди, которые, давая и давая, беднеют, — тех не должно считать бедными: они владыки в мире людей. В том мире, о тигр среди дваждырождённых, лишённом добрых и сдержанных, безжалостном и лишённом родных, — [лишь] неданное не является [на помощь]. Человек, который при наличии богатства сам не ест и не даёт, — того должно знать как бедняка: по смерти он лишь испустит вздох. Даже подвижничества дар лучше — так сказано видящими истину; потому со тщанием, о лучший из дваждырождённых, пусть совершает дело дарения. Кто, [обещав] отдать, не даёт дваждырождённому и оставляет [его ни с чем], — тот идёт в ад, ужасный, устрашающий всё живое. Дающий пусть не помнит о даре, а принимающий пусть не просит [вновь]; [иначе] обоим — жительство в аду, пока [стоят] луна и солнце. Те грехи, что зовутся убийством брахмана и прочим, о лучший из дваждырождённых, уничтожаются даром; потому пусть совершает дарение.»

संस्करण

ae2f598ed93e · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:44 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से