लव उवाच
सुग्रीवस्तन्महत्कर्म दृष्ट्वा बालेन निर्मितम् । जयाशां प्रतिनिर्वृत्तो बभूव समराङ्गणे
रणमध्ये दुराक्रान्तं कुशं लाङ्गूलताडकम् । अत्यमर्षी रुषाक्रान्तस्तं हन्तुं नगमाददे
आत्मानं हन्तुमुद्युक्तं वीक्ष्य सुग्रीवमादरात् । ताडयामास बहुभिः सायकैः शितपर्वभिः
स ताडितो बहुविधैः शरैः पीडासमन्वितः । कुशं हन्तुं समारब्धो ययौ शालं समाददे
तदापि च कुशो वीरो वारुणास्त्रं समाददे । बबन्ध तं च पाशेन दृढेन स लवाग्रजः
स बद्धः पाशकैः स्निग्धैः कुशेन बलशालिना । पपात रणमध्ये वै महावीरैरलङ्कृते
सुग्रीवं पतितं दृष्ट्वा वीराः सर्वत्र दुद्रुवुः । जयमाप लवभ्राता महावीरशिरोमणिः
तावल्लवो भटाञ्जित्वा पुष्कलं चाङ्गदं तथा । प्रतापाग्र्यं वीरमणिं तथान्यानपि भूभुजः
जयं प्राप्य रणे वीरो लवो भ्रातरमागतम् । सङ्ग्रामे जयकर्तारं वैरिकोटिनिपातकम्
परस्परं प्रहृषितौ परिरम्भं प्रकुर्वतः । जयं प्राप्तौ तदा वार्ता मुने चक्रतुरुन्मदौ
भ्रातस्तव प्रसादेन निस्तीर्णो रणतोयधिः । इदानीं वीर रणकं शोधयावः सुशोभितम्
इत्युक्त्वा राजसविधे जगाम स लवः कुशः । राज्ञो मौलिमणिं चित्रं जग्राह कनकाचितम्
पुष्कलस्य लवो वीरो जग्राह मुकुटं शुभम् । अङ्गदे च महार्घ्ये च शत्रुघ्नस्यापरस्य च
sugrīvastanmahatkarma dṛṣṭvā bālena nirmitam | jayāśāṃ pratinirvṛtto babhūva samarāṅgaṇe
raṇamadhye durākrāntaṃ kuśaṃ lāṅgūlatāḍakam | atyamarṣī ruṣākrāntastaṃ hantuṃ nagamādade
ātmānaṃ hantumudyuktaṃ vīkṣya sugrīvamādarāt | tāḍayāmāsa bahubhiḥ sāyakaiḥ śitaparvabhiḥ
sa tāḍito bahuvidhaiḥ śaraiḥ pīḍāsamanvitaḥ | kuśaṃ hantuṃ samārabdho yayau śālaṃ samādade
tadāpi ca kuśo vīro vāruṇāstraṃ samādade | babandha taṃ ca pāśena dṛḍhena sa lavāgrajaḥ
sa baddhaḥ pāśakaiḥ snigdhaiḥ kuśena balaśālinā | papāta raṇamadhye vai mahāvīrairalaṅkṛte
sugrīvaṃ patitaṃ dṛṣṭvā vīrāḥ sarvatra dudruvuḥ | jayamāpa lavabhrātā mahāvīraśiromaṇiḥ
tāvallavo bhaṭāñjitvā puṣkalaṃ cāṅgadaṃ tathā | pratāpāgryaṃ vīramaṇiṃ tathānyānapi bhūbhujaḥ
jayaṃ prāpya raṇe vīro lavo bhrātaramāgatam | saṅgrāme jayakartāraṃ vairikoṭinipātakam
parasparaṃ prahṛṣitau parirambhaṃ prakurvataḥ | jayaṃ prāptau tadā vārtā mune cakraturunmadau
bhrātastava prasādena nistīrṇo raṇatoyadhiḥ | idānīṃ vīra raṇakaṃ śodhayāvaḥ suśobhitam
ityuktvā rājasavidhe jagāma sa lavaḥ kuśaḥ | rājño maulimaṇiṃ citraṃ jagrāha kanakācitam
puṣkalasya lavo vīro jagrāha mukuṭaṃ śubham | aṅgade ca mahārghye ca śatrughnasyāparasya ca
«Сугрива, увидев то великое деяние, совершённое мальчиком, оставил на поле битвы надежду на победу. Крайне нетерпимый, охваченный яростью, взял он гору, чтобы убить Кушу, неодолимого посреди битвы, хлещущего хвостом. Увидев Сугриву, устремлённого убить его самого, ударил он его многими стрелами с острыми сочленениями. Побитый многовидными стрелами, охваченный мукой, принявшись убить Кушу, пошёл он и взял шалу. И тогда герой Куша взял оружие Варуны и связал его крепкой петлёй, тот старший брат Лавы. Связанный гладкими путами могучим Кушей, пал он посреди битвы, украшенной великими героями. Увидев Сугриву павшим, герои разбежались во все стороны; победу обрёл брат Лавы, венец великих героев. Тем временем Лава одолел воинов — и Пушкалу, и Ангаду, Пратапагрью, Вирамани, а также иных царей. Обретя победу в битве, герой Лава [увидел] пришедшего брата, творящего победу в сражении, повергшего десятки миллионов врагов. Взаимно обрадованные, совершают они объятие; обретшие победу, ликующие, повели тогда беседу, о мудрец: „О брат, твоею милостью преодолён океан битвы. Ныне, о герой, обыщем прекрасное поле битвы“. Так сказав, пошли Лава и Куша к царю; взял он дивный самоцвет с венца царя, оправленный золотом. Герой Лава взял прекрасный венец Пушкалы, и весьма драгоценные наручи Шатругхны и другого.»
f638a9804cf5 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:48 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
После победы братья обыскивают поле — и берут не оружие, а венцы, самоцветы и наручи. Это трофеи не воина, а мальчишки: блестящее и красивое. Только что они разбили армию Айодхьи, и тут же говорят друг другу «твоею милостью» и обнимаются, ликуя, как после игры.