पद्मपुराण
The Truth of the Lord of Vṛndāvana5.77.27-39
3067 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 5.77.27-39
देवनागरी

अनङ्गलोभमाधुर्या चन्द्रा सा परिकीर्तिता । सलीलमन्थरगतिर्मञ्जुमुद्रितलोचना
प्रेमधारोज्ज्वलाकीर्णा दलिताञ्जनशोभना । कृष्णानुरागरसिका रासध्वनिसमुत्सुका
अहङ्कारसमायुक्ता मुखनिन्दितचन्द्रमाः । मधुरालापचतुरा जितेन्द्रियशिरोमणिः
सुन्दरस्मितसंयुक्ता सा वै मदनसुन्दरी । विविक्तरासरसिका श्यामा श्याममनोहरा
प्रौढा प्रेमकटाक्षेण हरेश्चित्तविमोहिनी । जितेन्द्रिया जितक्रोधा सा प्रिया परिकीर्तिता
सुतप्तस्वर्णगौराङ्गी लीलागमनसुन्दरी । स्मरोत्थप्रेमरोमाञ्चविचित्रमधुराकृतिः
सुन्दरस्मितसंयुक्तमुखनिन्दितचन्द्रमाः । मधुरालापचतुरा जितेन्द्रियशिरोमणिः
कीर्तिता सा मधुमती प्रेमसाधनतत्परा । संमोहज्वररोमाञ्चप्रेमधारासमन्विता
दानधूलिविनोदा च रासध्वनिमहानटी । शशिरेखा च विज्ञेया गोपालप्रेयसी सदा
कृष्णात्मा सोत्तमा श्यामा मधुपिङ्गललोचना । तत्पादप्रेमसंमोहात्क्वचित्पुलकचुम्बिता
शिवकुण्डे शिवानन्दा नन्दिनी देहिकातटे । रुक्मिणी द्वारवत्यां तु राधा वृन्दावने वने
देवकीमथुरायां तु जाता मे परमेश्वरी । चन्द्रकूटे तथा सीता विन्ध्ये विन्ध्यनिवासिनी
वाराणस्यां विशालाक्षी विमला पुरुषोत्तमे । वृन्दावनाधिपत्यं च दत्तं तस्यै प्रसीदता

लिप्यंतरण (IAST)

anaṅgalobhamādhuryā candrā sā parikīrtitā | salīlamantharagatirmañjumudritalocanā
premadhārojjvalākīrṇā dalitāñjanaśobhanā | kṛṣṇānurāgarasikā rāsadhvanisamutsukā
ahaṅkārasamāyuktā mukhaninditacandramāḥ | madhurālāpacaturā jitendriyaśiromaṇiḥ
sundarasmitasaṃyuktā sā vai madanasundarī | viviktarāsarasikā śyāmā śyāmamanoharā
prauḍhā premakaṭākṣeṇa hareścittavimohinī | jitendriyā jitakrodhā sā priyā parikīrtitā
sutaptasvarṇagaurāṅgī līlāgamanasundarī | smarotthapremaromāñcavicitramadhurākṛtiḥ
sundarasmitasaṃyuktamukhaninditacandramāḥ | madhurālāpacaturā jitendriyaśiromaṇiḥ
kīrtitā sā madhumatī premasādhanatatparā | saṃmohajvararomāñcapremadhārāsamanvitā
dānadhūlivinodā ca rāsadhvanimahānaṭī | śaśirekhā ca vijñeyā gopālapreyasī sadā
kṛṣṇātmā sottamā śyāmā madhupiṅgalalocanā | tatpādapremasaṃmohātkvacitpulakacumbitā
śivakuṇḍe śivānandā nandinī dehikātaṭe | rukmiṇī dvāravatyāṃ tu rādhā vṛndāvane vane
devakīmathurāyāṃ tu jātā me parameśvarī | candrakūṭe tathā sītā vindhye vindhyanivāsinī
vārāṇasyāṃ viśālākṣī vimalā puruṣottame | vṛndāvanādhipatyaṃ ca dattaṃ tasyai prasīdatā

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अनङ्ग-लोभ-माधुर्याanaṅga-lobha-mādhuryāсо сладостью, влекущей Ананги
चन्द्रा-सा-परिकीर्तिताcandrā-sā-parikīrtitāона возглашена Чандрой
स-लील-मन्थर-गतिःsa-līla-manthara-gatiḥс игривой медленной поступью
मञ्जु-मुद्रित-लोचनाmañju-mudrita-locanāс прелестно прикрытыми глазами
प्रेम-धारा-उज्ज्वला-आकीर्णाprema-dhārā-ujjvalā-ākīrṇāосыпанная сияющим потоком любви
दलित-अञ्जन-शोभनाdalita-añjana-śobhanāпрекрасная, как растёртая сурьма
कृष्ण-अनुराग-रसिकाkṛṣṇa-anurāga-rasikāвкушающая расу влечения к Кришне
रास-ध्वनि-समुत्सुकाrāsa-dhvani-samutsukāжаждущая звуков раса-лилы
अहङ्कार-समायुक्ताahaṅkāra-samāyuktāнаделённая гордостью
मुख-निन्दित-चन्द्रमाःmukha-nindita-candramāḥчьим лицом посрамлена луна
मधुर-आलाप-चतुराmadhura-ālāpa-caturāискусная в сладкой беседе
जित-इन्द्रिय-शिरोमणिःjita-indriya-śiromaṇiḥвенец обуздавших чувства
सुन्दर-स्मित-संयुक्ताsundara-smita-saṃyuktāс прекрасной улыбкой
सा-वै-मदन-सुन्दरीsā-vai-madana-sundarīона — Мадана-сундари
विविक्त-रास-रसिकाvivikta-rāsa-rasikāвкушающая расу уединённой раса-лилы
श्यामा-श्याम-मनोहराśyāmā-śyāma-manoharāШьяма, пленяющая Шьяму
प्रौढा-प्रेम-कटाक्षेणprauḍhā-prema-kaṭākṣeṇaзрелая, взглядом любви
हरेः-चित्त-विमोहिनीhareḥ-citta-vimohinīчарующая сердце Хари
जित-इन्द्रिया-जित-क्रोधाjita-indriyā-jita-krodhāобуздавшая чувства и гнев
सा-प्रिया-परिकीर्तिताsā-priyā-parikīrtitāона возглашена Приёй
सु-तप्त-स्वर्ण-गौर-अङ्गीsu-tapta-svarṇa-gaura-aṅgīсо светлым телом расплавленного золота
लीला-गमन-सुन्दरीlīlā-gamana-sundarīпрекрасная игривой походкой
स्मर-उत्थ-प्रेम-रोमाञ्चsmara-uttha-prema-romāñcaс мурашками любви от страсти
विचित्र-मधुर-आकृतिःvicitra-madhura-ākṛtiḥс дивно-сладостным обликом
सुन्दर-स्मित-संयुक्तsundara-smita-saṃyuktaс прекрасной улыбкой
मुख-निन्दित-चन्द्रमाःmukha-nindita-candramāḥлицом посрамившая луну
मधुर-आलाप-चतुराmadhura-ālāpa-caturāискусная в сладкой беседе
जित-इन्द्रिय-शिरोमणिःjita-indriya-śiromaṇiḥвенец обуздавших чувства
कीर्तिता-सा-मधुमतीkīrtitā-sā-madhumatīвозглашена она Мадхумати
प्रेम-साधन-तत्पराprema-sādhana-tatparāпреданная деланию любви
संमोह-ज्वर-रोमाञ्चsaṃmoha-jvara-romāñcaс жаром обморочения и мурашками
प्रेम-धारा-समन्विताprema-dhārā-samanvitāнаделённая потоком любви
दान-धूलि-विनोदा-चdāna-dhūli-vinodā-caи забавляющаяся пылью подношений
रास-ध्वनि-महा-नटीrāsa-dhvani-mahā-naṭīвеликая плясунья звуков раса-лилы
शशि-रेखा-च-विज्ञेयाśaśi-rekhā-ca-vijñeyāи да будет знаема как Шашилекха
गोपाल-प्रेयसी-सदाgopāla-preyasī-sadāвсегда возлюбленная Гопалы
कृष्ण-आत्मा-सा-उत्तमा-श्यामाkṛṣṇa-ātmā-sā-uttamā-śyāmāдуша Кришны, высшая Шьяма
मधु-पिङ्गल-लोचनाmadhu-piṅgala-locanāс медово-рыжими глазами
तत्-पाद-प्रेम-संमोहात्tat-pāda-prema-saṃmohātот обморочения любви к его стопам
क्वचित्-पुलक-चुम्बिताkvacit-pulaka-cumbitāпорою поцелованная мурашками
शिव-कुण्डे-शिव-आनन्दाśiva-kuṇḍe-śiva-ānandāу пруда Шивы — Шивананда
नन्दिनी-देहिका-तटेnandinī-dehikā-taṭeна берегу Дехики — Нандини
रुक्मिणी-द्वारवत्याम्-तुrukmiṇī-dvāravatyām-tuв Двараке же — Рукмини
राधा-वृन्दावने-वनेrādhā-vṛndāvane-vaneво Вриндаване — Радха
देवकी-मथुरायाम्-तुdevakī-mathurāyām-tuв Матхуре же — Деваки
जाता-मे-परम-ईश्वरीjātā-me-parama-īśvarīрождена моя высшая владычица
चन्द्र-कूटे-तथा-सीताcandra-kūṭe-tathā-sītāна Чандракуте — Сита
विन्ध्ये-विन्ध्य-निवासिनीvindhye-vindhya-nivāsinīна Виндхье — Виндхьявасини
वाराणस्याम्-विशाल-अक्षीvārāṇasyām-viśāla-akṣīв Варанаси — Вишалакши
विमला-पुरुष-उत्तमेvimalā-puruṣa-uttameв Пурушоттаме — Вимала
वृन्दावन-आधिपत्यम्-चvṛndāvana-ādhipatyam-caи владычество над Вриндаваном
दत्तम्-तस्यै-प्रसीदताdattam-tasyai-prasīdatāдано ей милостивым
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
अनुवाद

«„…со сладостью, влекущей Ананги, она возглашена Чандрой; с игривой медленной поступью, с прелестно прикрытыми глазами, осыпанная сияющим потоком любви, прекрасная, как растёртая сурьма, вкушающая расу влечения к Кришне, жаждущая звуков раса-лилы; наделённая гордостью, чьим лицом посрамлена луна, искусная в сладкой беседе, венец обуздавших чувства, с прекрасной улыбкой — она Мадана-сундари. Вкушающая расу уединённой раса-лилы, Шьяма, пленяющая Шьяму; зрелая, взглядом любви чарующая сердце Хари, обуздавшая чувства и гнев — она возглашена Приёй. Со светлым телом расплавленного золота, прекрасная игривой походкой, с мурашками любви от страсти, с дивно-сладостным обликом, с прекрасной улыбкой, лицом посрамившая луну, искусная в сладкой беседе, венец обуздавших чувства — возглашена она Мадхумати, преданная деланию любви. С жаром обморочения и мурашками, наделённая потоком любви, забавляющаяся пылью подношений, великая плясунья звуков раса-лилы — да будет знаема как Шашилекха, всегда возлюбленная Гопалы. Душа Кришны, высшая Шьяма, с медово-рыжими глазами, порою поцелованная мурашками от обморочения любви к его стопам. У пруда Шивы — Шивананда, на берегу Дехики — Нандини, в Двараке же — Рукмини, во Вриндаване — Радха; в Матхуре рождена моя высшая владычица Деваки, на Чандракуте — Сита, на Виндхье — Виндхьявасини, в Варанаси — Вишалакши, в Пурушоттаме — Вимала; и владычество над Вриндаваном дано ей милостивым“.»

संस्करण

055c0f3dcdcd · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:49 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से