पद्मपुराण
The Ten Days of Ikṣvāku's Life5.108.14-21
3301 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 5.108.14-21

यम उवाच

देवनागरी

एवं चिन्तयतस्तस्य अकालमरणं त्वभूत् । यमलोकं गतश्चाथ यमेन परिभाषितः
अनेकपापयुक्तोऽसि पुण्येनैव महत्तव । न वेदाध्यापनात्प्राप्तं पापं च विदितं तव
कोटिवर्षाणि नरके तव स्थितिरिति द्विज । आयुरस्ति तवात्यल्पं गम्यतां पौर्विकीं तनुम्
कुरु पुण्यं हितं दानं देवतापूजनं जपम् । साङ्गमध्यापनं विप्र भोजनं भस्मधारणम्
भज विश्वेश्वरं देवं देवदेवमुमापतिम् । तस्य प्रयत्ममात्रेण मम लोकं न गच्छसि
यत्किञ्चित्प्रत्यहं पापिन्पुराणं शृणु सादरम् । ततस्तच्छ्रवणादेव नेक्षसे मम यातनाः
यमस्य वचनं श्रुत्वा ब्राह्मणः स्वां ययौ तनुम् । अथेशपूजनकृते यत्नमास्थाय स द्विजः
अगमन्मुनिवर्यं तु जाबालिं शिवपूजकम् । तपःस्वाध्यायसम्पन्नं श्रुतिस्मृतिविवेचकम्

लिप्यंतरण (IAST)

evaṃ cintayatastasya akālamaraṇaṃ tvabhūt | yamalokaṃ gataścātha yamena paribhāṣitaḥ
anekapāpayukto'si puṇyenaiva mahattava | na vedādhyāpanātprāptaṃ pāpaṃ ca viditaṃ tava
koṭivarṣāṇi narake tava sthitiriti dvija | āyurasti tavātyalpaṃ gamyatāṃ paurvikīṃ tanum
kuru puṇyaṃ hitaṃ dānaṃ devatāpūjanaṃ japam | sāṅgamadhyāpanaṃ vipra bhojanaṃ bhasmadhāraṇam
bhaja viśveśvaraṃ devaṃ devadevamumāpatim | tasya prayatmamātreṇa mama lokaṃ na gacchasi
yatkiñcitpratyahaṃ pāpinpurāṇaṃ śṛṇu sādaram | tatastacchravaṇādeva nekṣase mama yātanāḥ
yamasya vacanaṃ śrutvā brāhmaṇaḥ svāṃ yayau tanum | atheśapūjanakṛte yatnamāsthāya sa dvijaḥ
agamanmunivaryaṃ tu jābāliṃ śivapūjakam | tapaḥsvādhyāyasampannaṃ śrutismṛtivivecakam

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
एवम्-चिन्तयतः-तस्यevam-cintayataḥ-tasyaтак у помышляющего
अकाल-मरणम्-तु-अभूत्akāla-maraṇam-tu-abhūtбезвременная смерть настала
यम-लोकम्-गतः-च-अथyama-lokam-gataḥ-ca-athaв мир Ямы пошёл он затем
यमेन-परिभाषितःyamena-paribhāṣitaḥи Ямою был отчитан
अनेक-पाप-युक्तः-असिaneka-pāpa-yuktaḥ-asiсо многими грехами ты
पुण्येन-एव-महत्-तवpuṇyena-eva-mahat-tavaзаслугою же велико у тебя
न-वेद-अध्यापनात्-प्राप्तम्na-veda-adhyāpanāt-prāptamне от обучения Веде обретён
पापम्-च-विदितम्-तवpāpam-ca-viditam-tavaи грех твой известен
कोटि-वर्षाणि-नरकेkoṭi-varṣāṇi-narakeдесять миллионов лет в аду
तव-स्थितिः-इति-द्विजtava-sthitiḥ-iti-dvijaтвоё пребывание, о дваждырождённый
आयुः-अस्ति-तव-अति-अल्पम्āyuḥ-asti-tava-ati-alpamжизни у тебя весьма мало
गम्यताम्-पौर्विकीम्-तनुम्gamyatām-paurvikīm-tanumступай в прежнее тело
कुरु-पुण्यम्-हितम्-दानम्kuru-puṇyam-hitam-dānamтвори заслугу, благой дар
देवता-पूजनम्-जपम्devatā-pūjanam-japamпоклонение божеству, повторение
स-अङ्गम्-अध्यापनम्-विप्रsa-aṅgam-adhyāpanam-vipraобучение с ведангами, о брахман
भोजनम्-भस्म-धारणम्bhojanam-bhasma-dhāraṇamкормление, ношение пепла
भज-विश्व-ईश्वरम्-देवम्bhaja-viśva-īśvaram-devamчти бога, владыку вселенной
देव-देवम्-उमा-पतिम्deva-devam-umā-patimбога богов, супруга Умы
तस्य-प्रयत्न-मात्रेणtasya-prayatna-mātreṇaодним усилием ради него
मम-लोकम्-न-गच्छसिmama-lokam-na-gacchasiв мой мир ты не пойдёшь
यत्-किञ्चित्-प्रत्यहम्-पापिन्yat-kiñcit-pratyaham-pāpinхоть что-нибудь ежедневно, о грешник
पुराणम्-शृणु-सादरम्purāṇam-śṛṇu-sādaramпурану слушай с уважением
ततः-तत्-श्रवणात्-एवtataḥ-tat-śravaṇāt-evaзатем от того слушания
न-ईक्षसे-मम-यातनाःna-īkṣase-mama-yātanāḥне увидишь моих мучений
यमस्य-वचनम्-श्रुत्वाyamasya-vacanam-śrutvāуслышав речь Ямы
ब्राह्मणः-स्वाम्-ययौ-तनुम्brāhmaṇaḥ-svām-yayau-tanumбрахман пошёл в своё тело
अथ-ईश-पूजन-कृतेatha-īśa-pūjana-kṛteи вот ради поклонения Владыке
यत्नम्-आस्थाय-सः-द्विजःyatnam-āsthāya-saḥ-dvijaḥприложив усилие, тот дваждырождённый
अगमन्-मुनि-वर्यम्-तुagaman-muni-varyam-tuпошёл к лучшему из мудрецов
जाबालिम्-शिव-पूजकम्jābālim-śiva-pūjakamДжабали, чтущему Шиву
तपः-स्वाध्याय-सम्पन्नम्tapaḥ-svādhyāya-sampannamнаделённому подвигом и изучением
श्रुति-स्मृति-विवेचकम्śruti-smṛti-vivecakamразбирающему шрути и смрити
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
अनुवाद

«Так у помышляющего настала безвременная смерть; в мир Ямы пошёл он затем и был отчитан Ямою: „Со многими грехами ты; заслугою же велико у тебя то, что не обретено от обучения Веде; и грех твой известен. Десять миллионов лет в аду — твоё пребывание, о дваждырождённый; жизни у тебя весьма мало — ступай в прежнее тело. Твори заслугу, благой дар, поклонение божеству, повторение, обучение с ведангами, о брахман, кормление, ношение пепла; чти бога, владыку вселенной, бога богов, супруга Умы: одним усилием ради него ты не пойдёшь в мой мир. Хоть что-нибудь ежедневно, о грешник, слушай пурану с уважением: затем от того слушания не увидишь моих мучений“. Услышав речь Ямы, брахман пошёл в своё тело; и вот, приложив усилие ради поклонения Владыке, тот дваждырождённый пошёл к лучшему из мудрецов Джабали, чтущему Шиву, наделённому подвигом и изучением, разбирающему шрути и смрити.»

संस्करण

ae93ab472e9f · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:51 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से