रामायण
Кушанабха выдаёт дочерей за Брахмадатту1.32.11-18
135 / 2464
रामायण · 1.32.11-18
देवनागरी

एतस्मिन्न् एव काले तु चूली नाम महामुनिः । ऊर्ध्वरेताः शुभाचारो ब्राह्मं तप उपागमत् ॥
तप्यन्तं तम् ऋषिं तत्र गन्धर्वी पर्युपासते । सोमदा नाम भद्रं ते ऊर्मिला तनया तदा ॥
सा च तं प्रणता भूत्वा शुश्रूषणपरायणा । उवास काले धर्मिष्ठा तस्यास् तुष्टो ऽभवद् गुरुः ॥
स च तां कालयोगेन प्रोवाच रघुनन्दन । परितुष्टो ऽस्मि भद्रं ते किं करोमि तव प्रियम् ॥
परितुष्टं मुनिं ज्ञात्वा गन्धर्वी मधुरस्वरम् । उवाच परमप्रीता वाक्यज्ञा वाक्यकोविदम् ॥
लक्ष्म्या समुदितो ब्राह्म्या ब्रह्मभूतो महातपाः । ब्राह्मेण तपसा युक्तं पुत्रम् इच्छामि धार्मिकम् ॥
अपतिश् चास्मि भद्रं ते भार्या चास्मि न कस्य चित् । ब्राह्मेणोपगतायाश् च दातुम् अर्हसि मे सुतम् ॥
तस्याः प्रसन्नो ब्रह्मर्षिर् ददौ पुत्रम् अनुत्तमम् । ब्रह्मदत्त इति ख्यातं मानसं चूलिनः सुतम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

etasminn eva kāle tu cūlī nāma mahāmuniḥ | ūrdhvaretāḥ śubhācāro brāhmaṃ tapa upāgamat ||
tapyantaṃ tam ṛṣiṃ tatra gandharvī paryupāsate | somadā nāma bhadraṃ te ūrmilā tanayā tadā ||
sā ca taṃ praṇatā bhūtvā śuśrūṣaṇaparāyaṇā | uvāsa kāle dharmiṣṭhā tasyās tuṣṭo 'bhavad guruḥ ||
sa ca tāṃ kālayogena provāca raghunandana | parituṣṭo 'smi bhadraṃ te kiṃ karomi tava priyam ||
parituṣṭaṃ muniṃ jñātvā gandharvī madhurasvaram | uvāca paramaprītā vākyajñā vākyakovidam ||
lakṣmyā samudito brāhmyā brahmabhūto mahātapāḥ | brāhmeṇa tapasā yuktaṃ putram icchāmi dhārmikam ||
apatiś cāsmi bhadraṃ te bhāryā cāsmi na kasya cit | brāhmeṇopagatāyāś ca dātum arhasi me sutam ||
tasyāḥ prasanno brahmarṣir dadau putram anuttamam | brahmadatta iti khyātaṃ mānasaṃ cūlinaḥ sutam ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
एतस्मिन् एवetasmin evaименно в это; в это самое
काले तुkāle tuже время; в то время
चूली नामcūlī nāmaпо имени Чули; Чули
महामुनिःmahāmuniḥвеликий муни; великий мудрец
ऊर्ध्वरेताःūrdhvaretāḥс поднятым семенем; соблюдающий воздержание
शुभाचारःśubhācāraḥчистого поведения; благого образа жизни
ब्राह्मम्brāhmamбрахманскую; священную
तपःtapaḥаскезу; подвижничество
उपागमत्upāgamatприступил к; вошёл в
तप्यन्तम्tapyantamсовершающего аскезу; подвижничающего
तम्tamтого; этого
ऋषिम्ṛṣimриши; мудреца
तत्रtatraтам; в том месте
गन्धर्वीgandharvīгандхарви; небесная дева
पर्युपासतेparyupāsateслужила; почитала
सोमदा नामsomadā nāmaпо имени Сомада; Сомада
भद्रम् तेbhadram teблаго тебе; пусть будет тебе благо
ऊर्मिला तनयाūrmilā tanayāдочь Урмилы; Урмилина дочь
तदाtadāтогда; в то время
सा चsā caи она; она же
तम्tamему; того
प्रणताpraṇatāпоклонившаяся; склонённая
भूत्वाbhūtvāстав; сделавшись
शुश्रूषणपरायणाśuśrūṣaṇaparāyaṇāцеликом преданная служению; устремлённая к послушному служению
उवासuvāsaжила; пребывала
कालेkāleв течение времени; со временем
धर्मिष्ठाdharmiṣṭhāочень праведная; дхармичная
तस्याःtasyāḥею; к ней
तुष्टःtuṣṭaḥдовольный; удовлетворённый
अभवत्abhavatстал; оказался
गुरुःguruḥгуру; учитель
सः चsaḥ caи он; тот же
ताम्tāmей; к ней
कालयोगेनkālayogenaпо прошествии времени; в должный срок
प्रोवाचprovācaсказал; произнёс
रघुनन्दनraghunandanaо радость Рагху; потомок Рагху
परितुष्टः अस्मिparituṣṭaḥ asmiя доволен; я полностью удовлетворён
भद्रम् तेbhadram teблаго тебе; пусть будет тебе благо
किम्kimчто; какое
करोमिkaromiя сделаю; мне сделать
तवtavaтебе; для тебя
प्रियम्priyamприятное; желанное
परितुष्टम्parituṣṭamдовольного; удовлетворённого
मुनिम्munimмуни; мудреца
ज्ञात्वाjñātvāузнав; поняв
गन्धर्वीgandharvīгандхарви; небесная дева
मधुरस्वरम्madhurasvaramсладкоголосая; с приятным голосом
उवाचuvācaсказала; произнесла
परमप्रीताparamaprītāочень довольная; в высшей степени радостная
वाक्यज्ञाvākyajñāзнающая речь; умеющая говорить уместно
वाक्यकोविदम्vākyakovidamзнатоку речи; искусному в слове
लक्ष्म्याlakṣmyāсиянием; благодатью
समुदितःsamuditaḥвозвышенный; наделённый
ब्राह्म्याbrāhmyāбрахманской; священной
ब्रह्मभूतःbrahmabhūtaḥставший Брахманом; достигший святости
महातपाःmahātapāḥвеликий подвижник; обладатель великой аскезы
ब्राह्मेणbrāhmeṇaбрахманской; священной
तपसाtapasāаскезой; подвижничеством
युक्तम्yuktamнаделённого; соединённого
पुत्रम्putramсына; ребёнка
इच्छामिicchāmiя желаю; хочу
धार्मिकम्dhārmikamправедного; дхармичного
अपतिः च अस्मिapatiḥ ca asmiи я без мужа; у меня нет супруга
भद्रम् तेbhadram teблаго тебе; пусть будет тебе благо
भार्या च अस्मिbhāryā ca asmiи женой я; супругой я
न कस्य चित्na kasya citничьей не; не принадлежу никому
ब्राह्मेणbrāhmeṇaсвященным; брахманским
उपगतायाः चupagatāyāḥ caи пришедшей к тебе; приблизившейся
दातुम्dātumдать; даровать
अर्हसिarhasiты достоин; будь добр
मेmeмне; для меня
सुतम्sutamсына; ребёнка
तस्याःtasyāḥей; той
प्रसन्नःprasannaḥдовольный; благосклонный
ब्रह्मर्षिःbrahmarṣiḥбрахмарши; святой мудрец
ददौdadauдал; даровал
पुत्रम्putramсына; ребёнка
अनुत्तमम्anuttamamнепревзойдённого; превосходного
ब्रह्मदत्तः इतिbrahmadattaḥ itiкак Брахмадатта; по имени Брахмадатта
ख्यातम्khyātamизвестного; прославленного
मानसम्mānasamмысленного; рождённого умом
चूलिनःcūlinaḥЧули; мудреца Чули
सुतम्sutamсына; ребёнка
अनुवाद

В это самое время великий муни по имени Чули, соблюдавший воздержание и чистый в поведении, приступил к священной аскезе. Там ему, совершающему подвиг, служила гандхарви Сомада, дочь Урмилы. Она поклонилась ему и жила рядом, целиком преданная служению; со временем этот праведный учитель остался ею доволен. В должный срок он сказал ей, о радость Рагху: «Я доволен тобой, благо тебе. Что приятное мне сделать для тебя?» Поняв, что мудрец доволен, сладкоголосая гандхарви, очень радостная и умеющая говорить уместно, сказала искусному в слове: «О великий подвижник, сияющий брахманской благодатью и достигший святости, я желаю праведного сына, наделённого священной аскезой. Благо тебе: у меня нет мужа, и я не жена никому. Я пришла к тебе священным путём; будь добр, даруй мне сына». Благосклонный брахмарши даровал ей превосходного сына, известного как Брахмадатта, сына Чули, рождённого умом.

संस्करण

8e273d507b25 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से