रामायण
Посох Васиштхи поглощает оружие Вишвамитры1.55.22-24
238 / 2464
रामायण · 1.55.22-24
देवनागरी

एवम् उक्तो महातेजाः शमं चक्रे महातपाः । विश्वामित्रो ऽपि निकृतो विनिःश्वस्येदम् अब्रवीत् ॥
धिग् बलं क्षत्रियबलं ब्रह्मतेजोबलं बलम् । एकेन ब्रह्मदण्डेन सर्वास्त्राणि हतानि मे ॥
तद् एतत् समवेक्ष्याहं प्रसन्नेन्द्रियमानसः । तपो महत् समास्थास्ये यद् वै ब्रह्मत्वकारकम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

evam ukto mahātejāḥ śamaṃ cakre mahātapāḥ | viśvāmitro 'pi nikṛto viniḥśvasyedam abravīt ||
dhig balaṃ kṣatriyabalaṃ brahmatejobalaṃ balam | ekena brahmadaṇḍena sarvāstrāṇi hatāni me ||
tad etat samavekṣyāhaṃ prasannendriyamānasaḥ | tapo mahat samāsthāsye yad vai brahmatvakārakam ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
एवम्evamтак; таким образом
उक्तःuktaḥсказанный; когда было сказано
महातेजाःmahātejāḥвеликосияющий; обладающий великой силой
शमम्śamamуспокоение; сдержанность
चक्रेcakreсделал; осуществил
महातपाःmahātapāḥвеликий подвижник; обладатель великого тапаса
विश्वामित्रःviśvāmitraḥВишвамитра; царь Вишвамитра
अपिapiже; также
निकृतःnikṛtaḥуниженный; побеждённый
विनिःश्वस्यviniḥśvasyaвздохнув; тяжело выдохнув
इदम्idamэто; такое
अब्रवीत्abravītсказал; произнёс
धिक्dhikпозор; прочь
बलम्balamсиле; мощи
क्षत्रियबलम्kṣatriyabalamкшатрийская сила; воинская мощь
ब्रह्मतेजोबलंbrahmatejobalaṃсила брахманического сияния; мощь духовного блеска
बलम्balamсила; истинная мощь
एकेनekenaодним; единственным
ब्रह्मदण्डेनbrahmadaṇḍenaбрахманским посохом; посохом Брахмы
सर्वास्त्राणिsarvāstrāṇiвсе астры; всё оружие
हतानिhatāniпоражены; уничтожены
मेmeмои; у меня
तत्tatто; это
एतत्etatэто; данное
समवेक्ष्यsamavekṣyaувидев ясно; обдумав
अहम्ahamя; именно я
प्रसन्नेन्द्रियमानसःprasannendriyamānasaḥс очищенными чувствами и умом; успокоив чувства и разум
तपःtapaḥаскезу; тапас
महत्mahatвеликий; огромный
समास्थास्येsamāsthāsyeприму; начну совершать
यत्yatкоторый; то, что
वैvaiведь; поистине
ब्रह्मत्वकारकम्brahmatvakārakamприводит к брахманству; делает брахмарши
अनुवाद

Когда ему сказали так, великосияющий великий подвижник Васиштха успокоился. А униженный Вишвамитра, тяжело вздохнув, сказал: «Позор кшатрийской силе! Сила брахманического сияния — вот сила. Одним брахманским посохом поражены все мои астры. Я ясно увидел это; теперь, успокоив чувства и ум, приму великий тапас, который приводит к брахманству».

संस्करण

724b6c605cac · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से