अतदर्हं महाराजं शयानम् अतथोचितम् । ययातिम् इव पुण्यान्ते देवलोकात् परिच्युतम् ॥
अनर्थरूपा सिद्धार्था अभीता भयदर्शिनी । पुनर् आकारयाम् आस तम् एव वरम् अङ्गना ॥
त्वं कत्थसे महाराज सत्यवादी दृढव्रतः । मम चेमं वरं कस्माद् विधारयितुम् इच्छसि ॥
एवम् उक्तस् तु कैकेय्या राजा दशरथस् तदा । प्रत्युवाच ततः क्रुद्धो मुहूर्तं विह्वलन्न् इव ॥
मृते मयि गते रामे वनं मनुजपुंगवे । हन्तानार्ये ममामित्रे रामः प्रव्राजितो वनम् ॥
यदि सत्यं ब्रवीम्य् एतत् तद् असत्यं भविष्यति । अकीर्तिर् अतुला लोके ध्रुवं परिभवश् च मे ॥
atadarhaṃ mahārājaṃ śayānam atathocitam | yayātim iva puṇyānte devalokāt paricyutam ||
anartharūpā siddhārthā abhītā bhayadarśinī | punar ākārayām āsa tam eva varam aṅganā ||
tvaṃ katthase mahārāja satyavādī dṛḍhavrataḥ | mama cemaṃ varaṃ kasmād vidhārayitum icchasi ||
evam uktas tu kaikeyyā rājā daśarathas tadā | pratyuvāca tataḥ kruddho muhūrtaṃ vihvalann iva ||
mṛte mayi gate rāme vanaṃ manujapuṃgave | hantānārye mamāmitre rāmaḥ pravrājito vanam ||
yadi satyaṃ bravīmy etat tad asatyaṃ bhaviṣyati | akīrtir atulā loke dhruvaṃ paribhavaś ca me ||
Увидев великого царя, недостойного такого состояния, лежащего не как подобает, словно Яяти, низвергнутого с небес при окончании заслуги, женщина, ставшая воплощённой бедой, уже достигшая своей цели, бесстрашная и видящая опасность, снова стала требовать тот самый дар: «О великий царь, ты хвалишься, что говоришь истину и твёрд в обете. Почему же ты не хочешь исполнить этот мой дар?» Услышав такие слова Кайкейи, царь Дашаратха, разгневанный и на мгновение словно теряющий сознание, ответил: «Когда я умру и лучший из людей Рама уйдёт в лес, о неблагородная, о мой враг, тогда скажут: “Рама изгнан в лес”. Если, говоря это, я буду говорить истину, сама эта истина станет ложью. В мире меня несомненно ждёт безмерное бесславие и позор».
55c9ac7d6b47 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Кайкейи прикрывает своё требование словом `satya`, но Дашаратха видит внутренний разрыв: буквальное исполнение клятвы станет изменой высшей правде любви, справедливости и отцовского долга.