तत्र राजा गुहो नाम रामस्यात्मसमः सखा । निषादजात्यो बलवान् स्थपतिश् चेति विश्रुतः ॥
स श्रुत्वा पुरुषव्याघ्रं रामं विषयम् आगतम् । वृद्धैः परिवृतो ऽमात्यैर् ज्ञातिभिश् चाप्य् उपागतः ॥
ततो निषादाधिपतिं दृष्ट्वा दूराद् अवस्थितम् । सह सौमित्रिणा रामः समागच्छद् गुहेन सः ॥
तम् आर्तः संपरिष्वज्य गुहो राघवम् अब्रवीत् । यथायोध्या तथेदं ते राम किं करवाणि ते ॥
ततो गुणवदन्नाद्यम् उपादाय पृथग्विधम् । अर्घ्यं चोपानयत् क्षिप्रं वाक्यं चेदम् उवाच ह ॥
स्वागतं ते महाबाहो तवेयम् अखिला मही । वयं प्रेष्या भवान् भर्ता साधु राज्यं प्रशाधि नः ॥
भक्ष्यं भोज्यं च पेयं च लेह्यं चेदम् उपस्थितम् । शयनानि च मुख्यानि वाजिनां खादनं च ते ॥
tatra rājā guho nāma rāmasyātmasamaḥ sakhā | niṣādajātyo balavān sthapatiś ceti viśrutaḥ ||
sa śrutvā puruṣavyāghraṃ rāmaṃ viṣayam āgatam | vṛddhaiḥ parivṛto 'mātyair jñātibhiś cāpy upāgataḥ ||
tato niṣādādhipatiṃ dṛṣṭvā dūrād avasthitam | saha saumitriṇā rāmaḥ samāgacchad guhena saḥ ||
tam ārtaḥ saṃpariṣvajya guho rāghavam abravīt | yathāyodhyā tathedaṃ te rāma kiṃ karavāṇi te ||
tato guṇavadannādyam upādāya pṛthagvidham | arghyaṃ copānayat kṣipraṃ vākyaṃ cedam uvāca ha ||
svāgataṃ te mahābāho taveyam akhilā mahī | vayaṃ preṣyā bhavān bhartā sādhu rājyaṃ praśādhi naḥ ||
bhakṣyaṃ bhojyaṃ ca peyaṃ ca lehyaṃ cedam upasthitam | śayanāni ca mukhyāni vājināṃ khādanaṃ ca te ||
Там жил царь по имени Гуха, друг Рамы, близкий ему как собственная душа. Он был сильным правителем из рода нишадов, известным как их предводитель. Услышав, что Рама, тигр среди людей, пришёл в его область, Гуха явился к нему в сопровождении старейшин, советников и родичей. Увидев издали стоящего владыку нишадов, Рама вместе с Лакшманой вышел навстречу Гухе. Взволнованный Гуха крепко обнял Рагхаву и сказал: «О Рама, это место для тебя всё равно что Айодхья. Что мне сделать для тебя?» Затем он быстро принёс превосходную пищу разных видов и приветственный дар и сказал такие слова: «Добро пожаловать, о могучерукий! Вся эта земля принадлежит тебе. Мы — твои слуги, ты — наш владыка; милостиво правь нами и этим владением. Вот приготовлены кушанья, еда, питьё и лакомства, лучшие ложа и корм для твоих коней».
b56175ee210d · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Гуха встречает Раму не как беглеца, а как законного владыку. Его дружба показывает, что царское достоинство Рамы признаётся не только в столице: верность дхарме привлекает сердца и за пределами формальной власти.