रामायण
Васиштха отправляет посланников к Бхарате2.62.4-9
579 / 2464
रामायण · 2.62.4-9
देवनागरी

गच्छन्त्व् इति ततः सर्वे वसिष्ठं वाक्यम् अब्रुवन् । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा वसिष्ठो वाक्यम् अब्रवीत् ॥
एहि सिद्धार्थ विजय जयन्ताशोकनन्दन । श्रूयताम् इतिकर्तव्यं सर्वान् एव ब्रवीमि वः ॥
पुरं राजगृहं गत्वा शीघ्रं शीघ्रजवैर् हयैः । त्यक्तशोकैर् इदं वाच्यः शासनाद् भरतो मम ॥
पुरोहितस् त्वां कुशलं प्राह सर्वे च मन्त्रिणः । त्वरमाणश् च निर्याहि कृत्यम् आत्ययिकं त्वया ॥
मा चास्मै प्रोषितं रामं मा चास्मै पितरं मृतम् । भवन्तः शंसिषुर् गत्वा राघवाणाम् इमं क्षयम् ॥
कौशेयानि च वस्त्राणि भूषणानि वराणि च । क्षिप्रम् आदाय राज्ञश् च भरतस्य च गच्छत । वसिष्ठेनाभ्यनुज्ञाता दूताः संत्वरिता ययुः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

gacchantv iti tataḥ sarve vasiṣṭhaṃ vākyam abruvan | teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā vasiṣṭho vākyam abravīt ||
ehi siddhārtha vijaya jayantāśokanandana | śrūyatām itikartavyaṃ sarvān eva bravīmi vaḥ ||
puraṃ rājagṛhaṃ gatvā śīghraṃ śīghrajavair hayaiḥ | tyaktaśokair idaṃ vācyaḥ śāsanād bharato mama ||
purohitas tvāṃ kuśalaṃ prāha sarve ca mantriṇaḥ | tvaramāṇaś ca niryāhi kṛtyam ātyayikaṃ tvayā ||
mā cāsmai proṣitaṃ rāmaṃ mā cāsmai pitaraṃ mṛtam | bhavantaḥ śaṃsiṣur gatvā rāghavāṇām imaṃ kṣayam ||
kauśeyāni ca vastrāṇi bhūṣaṇāni varāṇi ca | kṣipram ādāya rājñaś ca bharatasya ca gacchata | vasiṣṭhenābhyanujñātā dūtāḥ saṃtvaritā yayuḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
गच्छन्तु इतिgacchantu iti'пусть идут'; сказав: пусть отправятся
ततःtataḥтогда; после этого
सर्वेsarveвсе; все они
वसिष्ठंvasiṣṭhaṃВасиштхе; к Васиштхе
वाक्यम्vākyamслово; речь
अब्रुवन्abruvanсказали; произнесли
तेषांteṣāṃих; этих
तत् वचनंtat vacanaṃто слово; эту речь
श्रुत्वाśrutvāуслышав; выслушав
वसिष्ठःvasiṣṭhaḥВасиштха; мудрец Васиштха
वाक्यम्vākyamслово; речь
अब्रवीत्abravītсказал; произнёс
एहिehiиди сюда; подойди
सिद्धार्थsiddhārthaСиддхартха; о Сиддхартха
विजयvijayaВиджая; о Виджая
जयन्तjayantaДжаянта; о Джаянта
अशोकनन्दनaśokanandanaАшоканандана; о Ашоканандана
श्रूयताम्śrūyatāmпусть будет услышано; слушайте
इतिकर्तव्यंitikartavyaṃто, что должно быть сделано; порядок действий
सर्वान् एवsarvān evaвсем именно; всем вам
ब्रवीमिbravīmiя говорю; скажу
वःvaḥвам; для вас
पुरंpuraṃв город; к городу
राजगृहंrājagṛhaṃРаджагриху; царский город
गत्वाgatvāпойдя; достигнув
शीघ्रम्śīghramбыстро; скорее
शीघ्र्जवैः हयैःśīghrjavaiḥ hayaiḥна быстроногих конях; на быстро скачущих лошадях
त्यक्तशोकैःtyaktaśokaiḥоставившими скорбь; сдержав горе
इदंidaṃэто; такое
वाच्यःvācyaḥдолжен быть сказан; следует сказать
शासनात्śāsanātпо приказу; по велению
भरतःbharataḥБхарате; царевичу Бхарате
ममmamaмоему; от меня
पुरोहितःpurohitaḥпурохита; царский жрец
त्वांtvāṃтебя; к тебе
कुशलंkuśalaṃо благополучии; здравие
प्राहprāhaспрашивает; говорит
सर्वे चsarve caи все; все также
मन्त्रिणःmantriṇaḥминистры; советники
त्वरमाणः चtvaramāṇaḥ caи поспешно; торопясь
निर्याहिniryāhiвыезжай; отправляйся
कृत्यम्kṛtyamдело; обязанность
आत्ययिकंātyayikaṃнеотложное; срочное
त्वयाtvayāтобой; для тебя
मा चmā caи не; не же
अस्मैasmaiему; Бхарате
प्रोषितंproṣitaṃотосланного; ушедшего в даль
रामंrāmaṃРаму; царевича Раму
मा चmā caи не; также не
अस्मैasmaiему; Бхарате
पितरंpitaraṃотца; его отца
मृतम्mṛtamумершего; скончавшегося
भवन्तःbhavantaḥвы; вы почтенные
शंसिषुःśaṃsiṣuḥсообщайте; рассказывайте
गत्वाgatvāпридя; прибыв
राघवाणाम्rāghavāṇāmРагхавов; рода Рагху
इमंimaṃэто; этот
क्षयम्kṣayamгибель; упадок
कौशेयानि चkauśeyāni caи шёлковые; шёлковые также
वस्त्राणिvastrāṇiодежды; ткани
भूषणानिbhūṣaṇāniукрашения; драгоценности
वराणि चvarāṇi caи лучшие; превосходные также
क्षिप्रम्kṣipramбыстро; скорее
आदायādāyaвзяв; захватив
राज्ञः चrājñaḥ caи царя; для царя
भरतस्य चbharatasya caи Бхараты; для Бхараты также
गच्छतgacchataидите; отправляйтесь
वसिष्ठेनvasiṣṭhenaВасиштхой; мудрецом Васиштхой
अभ्यनुज्ञाताःabhyanujñātāḥразрешённые; получившие позволение
दूताःdūtāḥпосланники; вестники
संत्वरिताःsaṃtvaritāḥпоспешившие; ускоренные
ययुःyayuḥотправились; пошли
अनुवाद

Когда все сказали Васиштхе: «Пусть идут», он, услышав их слова, произнёс: «Подойди, Сиддхартха, Виджая, Джаянта и Ашоканандана. Слушайте порядок действий: я говорю это всем вам. Быстро отправляйтесь в город Раджагриху на быстроногих конях и, сдержав скорбь, по моему велению скажите Бхарате: “Царский жрец и все министры спрашивают о твоём благополучии. Торопясь, выезжай: тебе предстоит неотложное дело”. Но, прибыв, не сообщайте ему, что Рама отослан, что отец умер и что род Рагхавов пришёл к этой беде. Быстро возьмите шёлковые одежды и лучшие украшения для царя и Бхараты и отправляйтесь». Получив разрешение от Васиштхи, посланники поспешно отправились.

संस्करण

0e083b3c58b1 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से