आश्चर्यम् इति तस्यैतद् वचनं भावितात्मनः । राघवः प्रतिजग्राह सह भ्रात्रा महायशाः ॥
एवं कथयमानस्य ददर्शाश्रममण्डलम् । कुशचीरपरिक्षिप्तं नानावृक्षसमावृतम् ॥
प्रविश्य सह वैदेह्या लक्ष्मणेन च राघवः । तदा तस्मिन् स काकुत्स्थः श्रीमत्य् आश्रममण्डले ॥
उषित्वा सुसुखं तत्र पूर्ज्यमानो महर्षिभिः । जगाम चाश्रमांस् तेषां पर्यायेण तपस्विनाम् ॥
येषाम् उषितवान् पूर्वं सकाशे स महास्त्रवित् । क्व चित् परिदशान् मासान् एकं संवत्सरं क्व चित् ॥
क्व चिच् च चतुरो मासान् पञ्चषट् चापरान् क्व चित् । अपरत्राधिकान् मासान् अध्यर्धम् अधिकं क्व चित् ॥
त्रीन् मासान् अष्टमासांश् च राघवो न्यवसत् सुखम् । तथा संवसतस् तस्य मुनीनाम् आश्रमेषु वै । रमतश् चानुकुल्येन ययुः संवत्सरा दश ॥
परिसृत्य च धर्मज्ञो राघवः सह सीतया । सुतीक्ष्णस्याश्रमं श्रीमान् पुनर् एवाजगाम ह ॥
स तम् आश्रमम् आगम्य मुनिभिः प्रतिपूजितः । तत्रापि न्यवसद् रामः कं चित् कालम् अरिंदमः ॥
अथाश्रमस्थो विनयात् कदा चित् तं महामुनिम् । उपासीनः स काकुत्स्थः सुतीक्ष्णम् इदम् अब्रवीत् ॥
āścaryam iti tasyaitad vacanaṃ bhāvitātmanaḥ | rāghavaḥ pratijagrāha saha bhrātrā mahāyaśāḥ ||
evaṃ kathayamānasya dadarśāśramamaṇḍalam | kuśacīraparikṣiptaṃ nānāvṛkṣasamāvṛtam ||
praviśya saha vaidehyā lakṣmaṇena ca rāghavaḥ | tadā tasmin sa kākutsthaḥ śrīmaty āśramamaṇḍale ||
uṣitvā susukhaṃ tatra pūrjyamāno maharṣibhiḥ | jagāma cāśramāṃs teṣāṃ paryāyeṇa tapasvinām ||
yeṣām uṣitavān pūrvaṃ sakāśe sa mahāstravit | kva cit paridaśān māsān ekaṃ saṃvatsaraṃ kva cit ||
kva cic ca caturo māsān pañcaṣaṭ cāparān kva cit | aparatrādhikān māsān adhyardham adhikaṃ kva cit ||
trīn māsān aṣṭamāsāṃś ca rāghavo nyavasat sukham | tathā saṃvasatas tasya munīnām āśrameṣu vai | ramataś cānukulyena yayuḥ saṃvatsarā daśa ||
parisṛtya ca dharmajño rāghavaḥ saha sītayā | sutīkṣṇasyāśramaṃ śrīmān punar evājagāma ha ||
sa tam āśramam āgamya munibhiḥ pratipūjitaḥ | tatrāpi nyavasad rāmaḥ kaṃ cit kālam ariṃdamaḥ ||
athāśramastho vinayāt kadā cit taṃ mahāmunim | upāsīnaḥ sa kākutsthaḥ sutīkṣṇam idam abravīt ||
Многославный Рагхава вместе с братом принял слова чистого духом мудреца как диво. Пока тот рассказывал, они увидели круг ашрамов, окружённый кушей, корой и разными деревьями. Рама вошёл туда вместе с Вайдехи и Лакшманой и жил в прекрасной обители счастливо, почитаемый великими риши. Затем он по очереди посещал ашрамы подвижников, у которых уже прежде жил знаток великих оружий: где-то десять месяцев, где-то год, где-то четыре месяца, где-то пять или шесть, где-то дольше, где-то полтора, где-то три или восемь месяцев. Так, живя в ашрамах мудрецов и пребывая с ними в добром согласии, он провёл десять лет. Потом праведный Рагхава вместе с Ситой снова вернулся в прекрасный ашрам Сутикшны. Там, почтённый мудрецами, Рама, сокрушитель врагов, прожил ещё некоторое время. Однажды, находясь в ашраме, он смиренно сидел рядом с великим Сутикшной и обратился к нему.
8982da7b4fbb · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Десять лет лесной жизни проходят не как пустое ожидание, а как долгий круг общения со святыми. Рама не торопит событие и не превращает изгнание в беспокойное странствие: он живёт рядом с риши, принимает их почтение и сам сохраняет смирение. Такая жизнь показывает, что время в лесу становится временем внутреннего служения и созревания.