रामायण
Агастья принимает Раму и дарует ему божественное оружие3.11.25-34
819 / 2464
रामायण · 3.11.25-34
देवनागरी

प्रथमं चोपविश्याथ धर्मज्ञो मुनिपुंगवः । उवाच रामम् आसीनं प्राञ्जलिं धर्मकोविदम् ॥
अन्यथा खलु काकुत्स्थ तपस्वी समुदाचरन् । दुःसाक्षीव परे लोके स्वानि मांसानि भक्षयेत् ॥
राजा सर्वस्य लोकस्य धर्मचारी महारथः । पूजनीयश् च मान्यश् च भवान् प्राप्तः प्रियातिथिः ॥
एवम् उक्त्वा फलैर् मूलैः पुष्पैश् चान्यैश् च राघवम् । पूजयित्वा यथाकामं पुनर् एव ततो ऽब्रवीत् ॥
इदं दिव्यं महच् चापं हेमवज्रविभूषितम् । वैष्णवं पुरुषव्याघ्र निर्मितं विश्वकर्मणा ॥
अमोघः सूर्यसंकाशो ब्रह्मदत्तः शरोत्तमः । दत्तो मम महेन्द्रेण तूणी चाक्षयसायकौ ॥
संपूर्णौ निशितैर् बाणैर् ज्वलद्भिर् इव पावकैः । महाराजत कोशो ऽयम् असिर् हेमविभूषितः ॥
अनेन धनुषा राम हत्वा संख्ये महासुरान् । आजहार श्रियं दीप्तां पुरा विष्णुर् दिवौकसाम् ॥
तद् धनुस् तौ च तूणीरौ शरं खड्गं च मानद । जयाय प्रतिगृह्णीष्व वज्रं वज्रधरो यथा ॥
एवम् उक्त्वा महातेजाः समस्तं तद् वरायुधम् । दत्त्वा रामाय भगवान् अगस्त्यः पुनर् अब्रवीत् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

prathamaṃ copaviśyātha dharmajño munipuṃgavaḥ | uvāca rāmam āsīnaṃ prāñjaliṃ dharmakovidam ||
anyathā khalu kākutstha tapasvī samudācaran | duḥsākṣīva pare loke svāni māṃsāni bhakṣayet ||
rājā sarvasya lokasya dharmacārī mahārathaḥ | pūjanīyaś ca mānyaś ca bhavān prāptaḥ priyātithiḥ ||
evam uktvā phalair mūlaiḥ puṣpaiś cānyaiś ca rāghavam | pūjayitvā yathākāmaṃ punar eva tato 'bravīt ||
idaṃ divyaṃ mahac cāpaṃ hemavajravibhūṣitam | vaiṣṇavaṃ puruṣavyāghra nirmitaṃ viśvakarmaṇā ||
amoghaḥ sūryasaṃkāśo brahmadattaḥ śarottamaḥ | datto mama mahendreṇa tūṇī cākṣayasāyakau ||
saṃpūrṇau niśitair bāṇair jvaladbhir iva pāvakaiḥ | mahārājata kośo 'yam asir hemavibhūṣitaḥ ||
anena dhanuṣā rāma hatvā saṃkhye mahāsurān | ājahāra śriyaṃ dīptāṃ purā viṣṇur divaukasām ||
tad dhanus tau ca tūṇīrau śaraṃ khaḍgaṃ ca mānada | jayāya pratigṛhṇīṣva vajraṃ vajradharo yathā ||
evam uktvā mahātejāḥ samastaṃ tad varāyudham | dattvā rāmāya bhagavān agastyaḥ punar abravīt ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
प्रथमं चोपविश्याथprathamaṃ copaviśyāthaсначала же сев затем
धर्मज्ञो मुनिपुंगवःdharmajño munipuṃgavaḥзнающий дхарму, лучший мудрец
उवाच रामम् आसीनंuvāca rāmam āsīnaṃсказал сидящему Раме
प्राञ्जलिं धर्मकोविदम्prāñjaliṃ dharmakovidamсо сложенными ладонями, знатоку дхармы
अन्यथा खलु काकुत्स्थanyathā khalu kākutsthaиначе ведь, о Какутстха
तपस्वी समुदाचरन्tapasvī samudācaranподвижник, поступающий
दुःसाक्षीव परे लोकेduḥsākṣīva pare lokeкак дурной свидетель в ином мире
स्वानि मांसानि भक्षयेत्svāni māṃsāni bhakṣayetел бы собственную плоть
राजा सर्वस्य लोकस्यrājā sarvasya lokasyaцарь всего мира
धर्मचारी महारथःdharmacārī mahārathaḥидущий дхармой, великий воин
पूजनीयश् च मान्यश् चpūjanīyaś ca mānyaś caдостоин почитания и уважения
भवान् प्राप्तः प्रियातिथिःbhavān prāptaḥ priyātithiḥты прибыл как дорогой гость
एवम् उक्त्वा फलैर् मूलैःevam uktvā phalair mūlaiḥтак сказав, плодами и кореньями
पुष्पैश् चान्यैश् च राघवम्puṣpaiś cānyaiś ca rāghavamи другими цветами Рагхаву
पूजयित्वा यथाकामंpūjayitvā yathākāmaṃпочтив как желал
पुनर् एव ततो ऽब्रवीत्punar eva tato 'bravītзатем снова сказал
इदं दिव्यं महच् चापंidaṃ divyaṃ mahac cāpaṃэтот божественный великий лук
हेमवज्रविभूषितम्hemavajravibhūṣitamукрашенный золотом и алмазами
वैष्णवं पुरुषव्याघ्रvaiṣṇavaṃ puruṣavyāghraпринадлежащий Вишну, о тигр среди людей
निर्मितं विश्वकर्मणाnirmitaṃ viśvakarmaṇāсозданный Вишвакарманом
अमोघः सूर्यसंकाशोamoghaḥ sūryasaṃkāśoбезошибочный, подобный солнцу
ब्रह्मदत्तः शरोत्तमःbrahmadattaḥ śarottamaḥлучший из стрел, данный Брахмой
दत्तो मम महेन्द्रेणdatto mama mahendreṇaдан мне Махендрой
तूणी चाक्षयसायकौtūṇī cākṣayasāyakauи два колчана с неистощимыми стрелами
संपूर्णौ निशितैर् बाणैर्saṃpūrṇau niśitair bāṇairполные острых стрел
ज्वलद्भिर् इव पावकैःjvaladbhir iva pāvakaiḥсловно пылающими огнями
महाराजत कोशो ऽयम्mahārājata kośo 'yamэтот большой серебряный ножен
असिर् हेमविभूषितःasir hemavibhūṣitaḥмеч, украшенный золотом
अनेन धनुषा रामanena dhanuṣā rāmaэтим луком, о Рама
हत्वा संख्ये महासुरान्hatvā saṃkhye mahāsurānубив в битве великих асуров
आजहार श्रियं दीप्तांājahāra śriyaṃ dīptāṃпринёс сияющее процветание
पुरा विष्णुर् दिवौकसाम्purā viṣṇur divaukasāmнекогда Вишну небожителям
तद् धनुस् तौ च तूणीरौtad dhanus tau ca tūṇīrauтот лук и те два колчана
शरं खड्गं च मानदśaraṃ khaḍgaṃ ca mānadaстрелу и меч, о дарующий честь
जयाय प्रतिगृह्णीष्वjayāya pratigṛhṇīṣvaприми ради победы
वज्रं वज्रधरो यथाvajraṃ vajradharo yathāкак ваджру держатель ваджры
एवम् उक्त्वा महातेजाःevam uktvā mahātejāḥтак сказав, великосияющий
समस्तं तद् वरायुधम्samastaṃ tad varāyudhamвсё это превосходное оружие
दत्त्वा रामाय भगवान्dattvā rāmāya bhagavānдав Раме, почтенный
अगस्त्यः पुनर् अब्रवीत्agastyaḥ punar abravītАгастья снова сказал
अनुवाद

Когда они сели, лучший из мудрецов, знающий дхарму, обратился к сидящему Раме, знатоку дхармы, который держал ладони сложенными: «О Какутстха, подвижник, поступающий иначе с гостем, в ином мире ел бы собственную плоть, словно дурной свидетель. Ты — царь всего мира, великий воин, идущий дхармой; ты прибыл как дорогой гость, достойный почитания и уважения». Сказав так, он почтил Рагхаву плодами, кореньями, цветами и другими дарами, а затем снова произнёс: «О тигр среди людей, вот божественный великий лук Вишну, созданный Вишвакарманом и украшенный золотом и алмазами. Вот безошибочная лучшая стрела, сияющая как солнце, данная Брахмой. Вот два колчана с неистощимыми стрелами, полные острых стрел, пылающих словно огонь; и вот меч в большом серебряном ножне, украшенный золотом. Этим луком, о Рама, Вишну некогда убил в битве великих асуров и вернул небожителям сияющее благополучие. Прими этот лук, два колчана, стрелу и меч ради победы, о дарующий честь, как Индра принимает ваджру». Сказав так, великосияющий почтенный Агастья отдал Раме всё это превосходное оружие и снова обратился к нему.

संस्करण

c8d8b4622605 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से